Ιστορία Πολιτισμός

Η απεργία των μεταλλωρύχων στη Σέριφο το 1916: μία πρώτη προσπάθεια διεκδίκησης ανθρώπινων συνθηκών εργασίας

Το 1916 υπήρξε για την Ελλάδα μία χρονιά κρίσιμη. Ο Εθνικός Διχασμός, δηλαδή η εμφύλια διαμάχη που είχε ξεσπάσει ανάμεσα στους υποστηρικτές του Ελευθέριου Βενιζέλου και του βασιλιά Κωνσταντίνου σχετικά με την συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε κορυφωθεί, την ίδια στιγμή που η Οθωμανική αυτοκρατορία και η Βουλγαρία συμμαχώντας με τις Κεντρικές Δυνάμεις απειλούσαν τα ελληνικά σύνορα. Γενικότερα, ο πόλεμος είχε καταλυτική επίδραση στην διαμόρφωση της κατάστασης στο εσωτερικό, με τις συνθήκες διαβίωσης σε αυτό να είναι δυσβάσταχτες. Η ούτως ή άλλως ανεπαρκής νομοθεσία για την διασφάλιση των εργατικών δικαιωμάτων καταπατούνταν όλο και πιο συχνά, με το ωράριο εργασίας στην βαριά βιομηχανία να “αγγίζει” επισήμως μέχρι και τις 12 ώρες. Μπροστά σε αυτήν την πραγματικότητα, μία ομάδα μεταλλωρύχων της Σερίφου αποφάσισε τον Αύγουστο του 1916 να αντιδράσει οργανώνοντας μία μεγάλη απεργία με στόχο την κατοχύρωση του οκτάωρου και της εργατικής ασφάλισης.

Ηγέτης των μεταλλωρύχων σε αυτή τους την προσπάθεια υπήρξε ο Σεριφιώτης αναρχοσυνδικαλιστής Κωνσταντίνος Σπέρας, απόφοιτος του Λεοντείου Λυκείου Aλεξάνδρειας της Αιγύπτου και μέλος του Εργατικού Κέντρου (ΕΚΑ). Ο Κ. Σπέρας, ο οποίος δύο μήνες πριν την εξέγερση είχε οργανώσει τους συναδέλφους του σε Σωματείο, είχε στείλει ως επικεφαλής αυτού επιστολή διαμαρτυρίας στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ζητώντας την παρέμβασή του για την αντιμετώπιση των άθλιων εργατικών συνθηκών. Σε περίπτωση μη ικανοποίησης των αιτημάτων των εργατών, προειδοποιούσε τους κυβερνώντες ότι τόσο εκείνος όσο και οι συνάδελφοί του θα προχωρούσαν σε απεργία. Πράγματι, βλέποντας την στήριξη των κυβερνητικών στελεχών προς τον ιδιοκτήτη των μεταλλείων της Σερίφου Γκέοργκ Γρώμαν, ο Σπέρας και οι υπόλοιποι μεταλλωρύχοι έθεσαν σε εφαρμογή το σχέδιό τους κηρύσσοντας στις 7 Αυγούστου 1916 γενική απεργία.

Διαβάστε επίσης: Ο αντιχουντικός αγώνας των Ελλήνων της Δυτικής Γερμανίας: μία σχετικά ανεξερεύνητη πτυχή της ιστορίας.

Διαβάστε επίσης: Η εκτόπιση των Ελλήνων προσφύγων στην Μακρόνησο το 1922: ένα άγνωστο γεγονός της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Διαβάστε επίσης: Σαν σήμερα άφησε την τελευταία του πνοή ο Μαθιός Πόταγας: ο πρώτος Έλληνας που αντιστάθηκε στους Γερμανούς εισβολείς.

Η απεργία ξεκίνησε με την άρνηση των εργατών να φορτώσουν το μετάλλευμα σε ένα πλοίο και σύντομα έλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις. Οι εργάτες, συγκεκριμένα, προκειμένου να έχουν καλύτερο έλεγχο της κατάστασης, ίδρυσαν ένα ανακλητό εργατικό συμβούλιο για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων τους, καταργώντας συνάμα τις τοπικές αρχές. Το εν λόγω  συμβούλιο παρέμεινε ενεργό έως και τις 20 Αυγούστου, οπότε η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να ικανοποιήσει το αίτημα του Γ. Γρώμαν περί καταστολής της απεργίας, στέλνοντας ένα απόσπασμα της χωροφυλακής υπό τον υπομοίραρχο Χρυσάνθου. 

Οι χωροφύλακες, όταν αποβιβάστηκαν στο λιμάνι του νησιού, κατευθύνθηκαν προς την περιοχή Μεγάλο Λιβάδι, όπου βρίσκονταν οι απεργοί, ζητώντας μία συνάντηση με τον Κωνσταντίνο Σπέρα και τα άλλα μέλη του Δ.Σ. του Σωματείου για να βρεθεί μία λύση. Κατά την συνάντησή τους ωστόσο με τους εργαζόμενους, οι χωροφύλακες δεν τήρησαν  τα λεγόμενά τους, καθώς συνέλαβαν τον Κ. Σπέρα και τα στελέχη του Δ.Σ του Σωματείου. Στη συνέχεια, ο υπομοίραρχος Χρυσάνθου πυροβόλησε τον εργάτη  Θεµιστοκλή Kουζούπη και διέταξε τους υπόλοιπους μεταλλωρύχους να τερματίσουν την απεργία τους μέσα στα επόμενα πέντε λεπτά. Οι μεταλλωρύχοι, εντούτοις, όχι μόνο δεν υπάκουσαν στις διαταγές του, αλλά επιτέθηκαν στον αστυνόμο Σερίφου Ι. Τριανταφύλλου και σκότωσαν τον Χρυσάνθου γκρεμίζοντάς τον από την προβλήτα. Οι χωροφύλακες τότε άρχισαν να τους πυροβολούν σκοτώνοντας τους εργάτες Μιχάλη Ζωιλή, Θεμιστοκλή Κουζουπή, Μιχάλη Μητροφάνη και Γιάννη Πρωτόπαππα. Οι εργάτες προς απάντηση επιτέθηκαν στους χωροφύλακες μαζί με τις γυναίκες και τα παιδιά τους, που παρευρίσκονταν εκεί, σκοτώνοντας κάποιους από αυτούς. Εντωμεταξύ, μία ομάδα μεταλλωρύχων κατόρθωσε να φθάσει μέχρι τα γραφεία της Εταιρείας και να απελευθερώσει τον Κ. Σπέρα και τα μέλη του Δ.Σ. του Σωματείου. Η σύγκρουση εν τέλει έληξε αργότερα αφήνοντας πίσω της αρκετούς νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Ο Σπέρας συνελήφθη από τις Αρχές και αργότερα όταν απελευθερώθηκε το 1918 έγραψε ένα βιβλίο για την αιματηρή εξέγερση της Σερίφου, συνεχίζοντας παράλληλα την συνδικαλιστική του δράση έως τον θάνατό του το 1943.

Η απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου, είχε ως αποτέλεσμα την λήψη μέτρων για την στοιχειώδη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στα μεταλλεία της Σερίφου, καθώς με το πέρας αυτής καθιερώθηκε το οκτάωρο για τις υπόγειες εργασίες, αυξήθηκαν λίγο τα ημερομίσθια και θεσπίστηκε μία υποτυπώδης ασφάλιση για τους εργαζόμενους. Οι συνθήκες εργασίας, βέβαια συνέχισαν να είναι δυσχερείς για τους μεταλλωρύχους. Τούτο μέχρι το 1963, οπότε οι κληρονόμοι της οικογένειας Γρώμαν εγκατέλειψαν τα μεταλλεία του νησιού για να δραστηριοποιηθούν σε εκείνα της Νότιας Αφρικής.

Βιβλιογραφικές πηγές

πηγή 1, πηγή 2, πηγή 3 

google newsΑκολουθήστε μας στα κοινωνικά δίκτυα facebooktwitterinstagramyoutube, και στο Google news. Διαβάστε την e-enimerosi.com για να ενημερώνεστε για όλα τα νέα, από την Ελλάδα και τον κόσμο, κάνετε εγγραφή στην σελίδα και πατήστε το καμπανάκι για να ενημερώνεστε πρώτοι έγκαιρα και έγκυρα.

Σχετικές αναρτήσεις

Ο μεγαλύτερος σεισμός της Μεσογείου καταγράφηκε τον Ιούλιο του 365 μ.Χ.

e-enimerosi

Εκπληκτική τρισδιάστατη αναπαράσταση των Συρακουσών.

e-enimerosi

Οδυσσέας Ανδρούτσος, το Λιοντάρι της Ρούμελης

e-enimerosi

Αφήστε ένα σχόλιο

* Με τη χρήση αυτής της φόρμας συμφωνείτε με την αποθήκευση και το χειρισμό των δεδομένων σας από αυτόν τον ιστότοπο.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Θα υποθέσουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε εάν το επιθυμείτε. Αποδέχομαι Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Απορρήτου & Cookies