Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για Εξωτερικές Υποθέσεις Κάγια Κάλας κάλεσε σήμερα (Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2026) σε ριζική αλλαγή της ευρωπαϊκής αμυντικής φιλοσοφίας, αμφισβητώντας ανοιχτά το δικαίωμα βέτο ενός κράτους-μέλους να καθορίζει την πολιτική των υπολοίπων 26.
Μιλώντας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, η Εσθονή πολιτικός προειδοποίησε ότι η δομική μετατόπιση προτεραιοτήτων των ΗΠΑ, που δεν βλέπουν πλέον την Ευρώπη ως κύριο μέτωπο, και η εξάπλωση της «πολιτικής καταναγκαστικής ισχύος» απαιτούν από την ΕΕ να αναλάβει άμεσα μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της.
«Δεν μπορεί να είναι αποδεκτό το δικαίωμα άρνησης μιας χώρας να διαμορφώνει την πολιτική και των υπολοίπων», τόνισε η κ. Κάλας, με σαφή αναφορά σε περιπτώσεις όπως η Ουγγαρία. «Καμία μεγάλη δύναμη στην Ιστορία δεν ανέθεσε ποτέ την επιβίωσή της σε εξωτερικούς εταίρους και επέζησε», συμπλήρωσε, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να χτίσει ανεξάρτητες δυνατότητες – χωρίς αυτό να σημαίνει αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.
Προχώρησε μάλιστα σε συγκεκριμένες προτάσεις
- Δημιουργία ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνατοτήτων ανεξάρτητων από τις ΗΠΑ,
- Εξερεύνηση της ιδέας ενός «ευρωπαϊκού στρατού» που θα χρηματοδοτείται και θα ανήκει στα κράτη-μέλη,
- Θέσπιση «ευρωπαϊκών στόχων δυνατοτήτων» για τις 23 χώρες της ΕΕ που είναι και μέλη του ΝΑΤΟ, ώστε να εντοπίζονται συνέργειες και να αποφεύγεται η κατακερματισμένη προσέγγιση.
Ο Επίτροπος Άμυνας Αντριους Κουμπίλιους συμφώνησε απόλυτα: «Πρέπει να οικοδομήσουμε ανεξαρτησία στην άμυνα – όχι για να μείνουμε μόνοι, αλλά για να δημιουργήσουμε έναν ισχυρό ευρωπαϊκό πυλώνα μέσα στο ΝΑΤΟ». Κάλεσε επίσης τις ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες να επενδύσουν άμεσα στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, τονίζοντας ότι «οι δυνατότητες, όχι τα κέρδη, είναι η προτεραιότητα».
Δυσκολίες από βέτο και έλλειψη συντονισμού
Η κ. Κάλας επέκρινε την αδυναμία ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ΕΕ και ΝΑΤΟ, που οφείλεται εν μέρει στις εντάσεις Κύπρου–Τουρκίας, καθώς και την έλλειψη κοινών ευρωπαϊκών στόχων για τις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ, στοιχεία που σήμερα δίνονται ξεχωριστά σε κάθε χώρα και με υψηλή διαβάθμιση.
Η ομιλία έρχεται στον απόηχο της διπλωματικής έντασης με την κυβέρνηση Τραμπ για τη Γροιλανδία και σε μια περίοδο που η Ευρώπη καλείται να αναθεωρήσει ριζικά την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της. Η πρόταση για κατάργηση ή περιορισμό του βέτο σε κρίσιμα ζητήματα άμυνας αναμένεται να πυροδοτήσει έντονη συζήτηση μεταξύ των 27.