Το πόσο πρόθυμος είναι ένας άνθρωπος να βοηθήσει τους γύρω του φαίνεται πως εξαρτάται άμεσα από το αν κοιμάται αρκετά, σύμφωνα με νέα αμερικανική μελέτη.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ διαπίστωσαν ότι η ποιότητα και η ποσότητα ύπνου επηρεάζουν όχι μόνο την ατομική συμπεριφορά, αλλά και τη συνολική κοινωνική συνοχή.
Με άλλα λόγια, όσο μια κοινωνία κοιμάται λιγότερο, τόσο τείνει να γίνεται πιο εγωκεντρική.
Ο ύπνος και η γενναιοδωρία
Στις ανεπτυγμένες χώρες, πάνω από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ότι δεν κοιμούνται αρκετά τις καθημερινές. Η στέρηση ύπνου είναι ήδη γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις, κατάθλιψη, διαβήτη, υπέρταση και πρόωρο θάνατο. Στη λίστα αυτή, οι επιστήμονες προτείνουν να προστεθεί πλέον και η μειωμένη διάθεση για γενναιοδωρία και αλτρουισμό.
Η μελέτη, με επικεφαλής τη νευροεπιστήμονα Έτι Μπεν Σίμον και τον καθηγητή ψυχολογίας Μάθιου Γουόκερ, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLoS Biology και βασίστηκε σε τρία διαφορετικά πειράματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μετά από μία κακή νύχτα ύπνου οι άνθρωποι γίνονται λιγότερο πρόθυμοι να βοηθήσουν, ακόμη και σε απλές πράξεις, από το να κρατήσουν μια πόρτα ανοιχτή μέχρι να συμμετάσχουν σε εθελοντικά προγράμματα.
Τι δείχνουν τα πειράματα
Σε ένα από τα πειράματα, οι εθελοντές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: μία που κοιμήθηκε κανονικά για οκτώ ώρες και μία που στερήθηκε τον ύπνο. Η λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) αποκάλυψε ότι, μετά την αϋπνία, ο εγκέφαλος παρουσίαζε μειωμένη δραστηριότητα στις περιοχές που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση και τον «κοινωνικό εγκέφαλο».
Η τάση αυτή φάνηκε και σε μεγάλη κλίμακα: μετά την ετήσια αλλαγή ώρας στις ΗΠΑ, όταν οι πολίτες χάνουν μία ώρα ύπνου, οι φιλανθρωπικές δωρεές περίπου τριών εκατομμυρίων ανθρώπων μειώθηκαν κατά 10%.
Οι κοινωνικές συνέπειες
Ο καθηγητής Γουόκερ τόνισε ότι η έλλειψη ύπνου δεν επηρεάζει μόνο την υγεία, αλλά και τον ίδιο τον κοινωνικό ιστό:
«Η βοήθεια προς τον συνάνθρωπο είναι θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ανθρωπότητας. Ακόμη και η απώλεια μιας ώρας ύπνου αποδυναμώνει την ανθρώπινη ευγένεια και τη διάθεση να στηρίξουμε τους άλλους».
Σε προηγούμενη έρευνα, η ίδια ομάδα είχε δείξει ότι η αϋπνία οδηγεί σε μεγαλύτερη κοινωνική απομόνωση και εντείνει το αίσθημα μοναξιάς, το οποίο μάλιστα μπορεί να «μεταδίδεται» στους γύρω ανθρώπους.
Ώρα να αλλάξει η νοοτροπία για τον ύπνο
Η δρ. Μπεν Σίμον υπογράμμισε ότι ο ύπνος πρέπει να πάψει να θεωρείται χάσιμο χρόνου:
«Η προώθηση της σωστής ξεκούρασης μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά τους κοινωνικούς μας δεσμούς. Ήρθε η στιγμή να σταματήσουμε να ενοχοποιούμε όσους κοιμούνται όσο έχουν ανάγκη».
