Σφοδρή κριτική προς τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ άσκησε ο Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή την άρνηση ευρωπαϊκών χωρών να συμμετάσχουν σε στρατιωτική αποστολή για την ασφάλεια του Στενό του Ορμούζ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «σοκαριστική» τη στάση των συμμάχων, εκφράζοντας έντονη απογοήτευση για την έλλειψη στήριξης σε μια περιοχή κρίσιμη για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια. «Το ΝΑΤΟ κάνει ένα πολύ ηλίθιο λάθος», δήλωσε, υπογραμμίζοντας ότι η υπόθεση αποτελεί «δοκιμασία» για τη συνοχή της συμμαχίας.
Η αντίδραση της Ουάσινγκτον ήρθε μετά την ομόφωνη απόρριψη του αιτήματος για στρατιωτική εμπλοκή από χώρες όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ξεκαθάρισαν ότι δεν προτίθενται να συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις που συνδέονται με την κλιμακούμενη ένταση με το Ιράν.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε ότι το Βερολίνο δεν εμπλέκεται στον συγκεκριμένο πόλεμο, θέση που, όπως τόνισε, ισχύει από την πρώτη ημέρα της κρίσης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η άρνηση συμμετοχής σε αποστολές ασφάλειας στην περιοχή του Ορμούζ.
Από το βήμα της βουλής δήλωσε τη στήριξη της Γερμανίας προς τους εταίρους της στην περιοχή, εκφράζοντας παράλληλα την ανησυχία για προσπάθειες διεύρυνσης της σύγκρουσης. Τόνισε ότι το Βερολίνο επιδιώκει τη διατήρηση της διατλαντικής συνεργασίας και βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με την Ουάσινγκτον, επιδιώκοντας σύγκλιση, όπως είχε αναδειχθεί και στη διάσκεψη ασφαλείας του Μονάχου. Παρά την ευθυγράμμιση σε βασικούς στόχους με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκαθάρισε ότι η Γερμανία δεν θα διστάσει να εκφράζει τις διαφωνίες της, επισημαίνοντας πως μια ουσιαστική συνεργασία πρέπει να αντέχει τις αποκλίσεις, διαφορετικά δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματική.
Ο Τραμπ, μιλώντας στον Λευκό Οίκο, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από το ΝΑΤΟ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια επιλογή που «πρέπει να εξεταστεί». Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι από το 2023 απαιτείται έγκριση του Κογκρέσου για μια τέτοια απόφαση.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και απέναντι στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, εκφράζοντας απογοήτευση για τη μη παροχή στήριξης. «Μου αρέσει ως άνθρωπος, αλλά έκανε λάθος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αντίθετα, ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μάικλ Μάρτιν υπερασπίστηκε τη στάση των ευρωπαϊκών χωρών, τονίζοντας ότι έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις κατά της Τεχεράνης και παραμένουν συνεπείς στη γραμμή τους απέναντι στο ιρανικό καθεστώς.
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται ο ρόλος του ΝΑΤΟ ως αμυντικής συμμαχίας. Το Άρθρο 5 προβλέπει κοινή αντίδραση μόνο σε περίπτωση επίθεσης κατά κράτους-μέλους, κάτι που –όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκές πηγές– δεν ισχύει στην παρούσα συγκυρία.
Παρά την ένταση, ο Τραμπ επιχείρησε να υποβαθμίσει την ανάγκη για διεθνή συνδρομή, γράφοντας στην πλατφόρμα Truth Social ότι οι ΗΠΑ «δεν χρειάστηκαν ποτέ» τη βοήθεια των συμμάχων τους στο Στενό του Ορμούζ, επεκτείνοντας την κριτική του και σε χώρες εκτός ΝΑΤΟ, όπως η Ιαπωνία, η Αυστραλία και η Νότια Κορέα.
Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει τις αυξανόμενες τριβές στο εσωτερικό της Συμμαχίας, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή δοκιμάζουν εκ νέου τα όρια και τον ρόλο του ΝΑΤΟ στη διεθνή ασφάλεια.
