Το θερμόμετρο ανεβαίνει όχι μόνο λόγω εποχής, αλλά και λόγω γεωπολιτικής έντασης, ενεργειακής αβεβαιότητας και αυξανόμενων τιμών που επηρεάζουν ήδη την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η αμερικανική επίθεση σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν άνοιξε ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο κεφάλαιο στην ήδη εύφλεκτη περιοχή της Μέσης Ανατολής, οδηγώντας τις διεθνείς αγορές ενέργειας σε μια νέα περίοδο έντονης μεταβλητότητας.
Οι πρώτες συνέπειες φάνηκαν άμεσα: Η τιμή του μπρεντ εκτινάχθηκε στα 81 δολάρια το βαρέλι (+5,7%), προτού υποχωρήσει ελαφρώς. Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν, αλλά πώς και πότε θα αντιδράσει η Τεχεράνη. Οι φόβοι για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ —από όπου περνά σχεδόν το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου— ξαναζωντανεύουν το χειρότερο σενάριο που μπορεί να οδηγήσει σε εκτόξευση τιμών και σε ενεργειακή ασφυξία.
Διπλή απειλή για την Ελλάδα: καύσωνας και καύσιμα
Για την Ελλάδα, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα δυσμενής. Το σενάριο ενός κλειστού Ορμούζ σε συνδυασμό με έναν ισχυρό καύσωνα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενδέχεται να αποκαλύψει για άλλη μια φορά τις εγγενείς αδυναμίες του συστήματος ηλεκτροπαραγωγής της περιοχής. Η προοπτική ενός δεύτερου διαδοχικού καλοκαιριού με ενεργειακή κρίση είναι πλέον πέρα για πέρα ρεαλιστική.
Ήδη, οι καταναλωτές βλέπουν τις τιμές στην αντλία να ανεβαίνουν για δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα. Η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται πάνω από τα 1,77 ευρώ/λίτρο, με νησιά όπως οι Κυκλάδες να ξεπερνούν τα 2 ευρώ. Το ντίζελ κινείται στα 1,55 ευρώ, ενώ η συνολική αύξηση τις τελευταίες ημέρες φτάνει τα 4 λεπτά για τη βενζίνη και τα 7 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης. Όπως σχολιάζουν στελέχη της αγοράς, οι αυξήσεις σε περιόδους υψηλής ζήτησης δύσκολα υποχωρούν, ακόμη κι αν η διεθνής τιμή επανέλθει.
Ρεύμα και φυσικό αέριο: Ανατιμήσεις χωρίς… ορατό ταβάνι
Η ένταση μεταφέρεται και στην αγορά του φυσικού αερίου, με τον δείκτη TTF να καταγράφει άνοδο 8% σε εβδομαδιαία βάση, φτάνοντας τα 40,9 €/MWh. Το γεγονός ότι βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού δεν ανακουφίζει, αφού το αέριο εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 41% του ενεργειακού μείγματος στην Ελλάδα, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος.
Τα τιμολόγια ρεύματος του Ιουλίου παραμένουν αχαρτογράφητα. Καμία εταιρεία προμήθειας δεν διακινδυνεύει προβλέψεις, περιμένοντας την πορεία της τιμής του φυσικού αερίου. Η αγορά των παραγώγων προδιαγράφει ένα “θερμό” καλοκαίρι: Οι τιμές στη χονδρική αναμένεται να εκτοξευθούν από τα 83 €/MWh τον Ιούνιο στα 129,5 €/MWh τον Ιούλιο και στα 131,8 €/MWh τον Αύγουστο. Στην Ουγγαρία, η οποία αποτέλεσε τον πυροκροτητή της περσινής κρίσης, οι αντίστοιχες τιμές αγγίζουν τα 132 €/MWh. Και στη Γερμανία, που παραδοσιακά εμφανίζει πιο ήπιες διακυμάνσεις, οι τιμές ανεβαίνουν σταθερά και για το φθινόπωρο.
Η Ευρώπη ψάχνει μηχανισμούς άμυνας, «Task Force» σε επιφυλακή
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι προσδοκίες στρέφονται στη νεοσυσταθείσα «Ομάδα Κρούσης» της Κομισιόν, που καλείται να ελέγξει τις ακραίες διακυμάνσεις των τιμών. Όπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, «μέχρι το τέλος Ιουνίου θα γίνει η πρώτη συνεδρίαση του Task Force, για να δούμε πώς λειτουργεί ο ενεργειακός αλγόριθμος στην Ευρώπη και γιατί χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ελλάδα έχουν συστηματικά υπερδιπλάσιες τιμές από τις βόρειες ευρωπαϊκές».
Η ενεργειακή αβεβαιότητα του φετινού καλοκαιριού δεν είναι απλώς ένα σενάριο, αλλά μια πραγματικότητα που προδιαγράφει δύσκολες ημέρες για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις. Το μόνο βέβαιο είναι ότι… τα δύσκολα μόλις άρχισαν.
