Έντονες πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασκούν οι Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να επιταχυνθούν οι αποφάσεις που αφορούν τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου και να αρθούν τα υφιστάμενα ρυθμιστικά και τιμολογιακά εμπόδια.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε πρόταση της Ουάσιγκτον ώστε οι αναγκαίες υποδομές του κάθετου διαδρόμου να ενταχθούν στο ευρύτερο πακέτο της εμπορικής συμφωνίας προμήθειας ενεργειακών προϊόντων από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη, συνολικού ύψους 750 δισ. δολαρίων έως το 2028. Στόχος είναι η διασύνδεση επενδύσεων και μακροχρόνιων εμπορικών ροών, ώστε να επιταχυνθεί η λήψη ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Κατά τη διάρκεια σύσκεψης με τη συμμετοχή στελεχών του αμερικανικού υπουργείου ενέργειας, Ουκρανών αξιωματούχων και των πέντε Διαχειριστών Συστημάτων Φυσικού Αερίου των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, ασκήθηκε έντονη πίεση προς τη Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Κομισιόν, Ντίτε Γιόρκενσεν. Την Ελλάδα εκπροσώπησε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερρούτσα.
Νέα σύσκεψη στις Βρυξέλλες
Η κ. Γιόρκενσεν δεσμεύτηκε να συμβάλει στην ταχεία διευθέτηση των εκκρεμοτήτων και κάλεσε Διαχειριστές και Ρυθμιστικές Αρχές σε νέα συνάντηση, που προγραμματίζεται για τις 3 Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
Στόχος της σύσκεψης είναι η διαμόρφωση κοινά αποδεκτής λύσης, ώστε η Επιτροπή να δώσει σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα το «πράσινο φως» για την πλήρη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου με ανταγωνιστικά, πολυετή προϊόντα. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο παράτασης της προσωρινής εξαίρεσης που ισχύει έως τον Απρίλιο, προκειμένου να συνεχιστούν οι δημοπρασίες χωρητικότητας για την κάλυψη των αναγκών της Ουκρανία μέσω των προϊόντων Route.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμερικανική πρόταση να συμπεριληφθούν στο πακέτο των 750 δισ. δολαρίων τα κονδύλια για τη μείωση των ταριφών στον Κάθετο Διάδρομο, αλλά και για την υλοποίηση κρίσιμων έργων, όπως πλωτές μονάδες αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG (FSRU), αγωγοί φυσικού αερίου και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο.
Η προσέγγιση αυτή συνδέει άμεσα τις επενδύσεις υποδομών με μακροχρόνιες συμβάσεις προμήθειας, διασφαλίζοντας σταθερή ζήτηση και διευκολύνοντας τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.
Μετά την υπογραφή 20ετών συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG σε χώρες όπως η Αλβανία, η Βουλγαρία, η Ουκρανία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Atlantic SEE LNG Trade (Όμιλος AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας) εξετάζει τη συμμετοχή της σε σειρά έργων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται νέα FSRU σε Ελλάδα και Αλβανία, ενισχύσεις υφιστάμενων αγωγών, όπως ο ελληνοβουλγαρικός, αλλά και η πιθανή κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στην Ελλάδα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Gastrade προωθεί την ανάπτυξη δεύτερου FSRU στη Θράκη, εντείνοντας επαφές για χρηματοδότηση και εμπορικές συνεργασίες στις ΗΠΑ.
Ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη επιβεβαιώθηκε και στη συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ και τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, παρουσία των πρέσβεων Ελλάδας και ΗΠΑ.
Όπως τόνισε ο κ. Παπασταύρου, η Ελλάδα εξελίσσεται σε βασική πύλη εισόδου του αμερικανικού φυσικού αερίου και σε αξιόπιστο κόμβο ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη, με φιλοδοξία να διαδραματίσει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο και στον τομέα των υδρογονανθράκων τα επόμενα χρόνια.
Τέλος, στο περιθώριο των επαφών στην Ουάσιγκτον, υπογράφηκε και συμφωνία μεταξύ της ONEX Shipyards and Technologies και της Hanwha Power Systems, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες συνεργασίες τόσο στον αμυντικό όσο και στον ενεργειακό ναυπηγικό τομέα.
