Της Μαίρης Μάκρα
Ο Ήρωας της Δύναμης στον δρόμο για την εσωτερική του μεταμόρφωση
“ΑΠΟΣΤΟΛΗ”: Συμβολίζει τον άνθρωπος που διαθέτει μεγάλες ικανότητες, σωματικές και πνευματικές. Καλείται να τις ισορροπήσει μέσω εσωτερικής εξέλιξης, ώστε να εκδηλώνονται μέσα από υψηλόφρονα έργα.
“ΑΜΑΡΤΙΑ- ΑΔΥΝΑΜΙΑ”: Έχει άγρια ένστικτα. Η ορμητική σεξουαλική του δύναμη τον παρασύρει σε παρεκτροπές και σε ακολασία
***
Ο μύθος
Ο Ηρακλής ήταν πάντα ο πιο αγαπητός ήρωας στην αρχαία ελληνική Μυθολογία. Γιος της Αλκμήνης και του Δία (τυπικά του Αμφιτρύωνα). Ως καταγωγή του αναφέρεται το Άργος, μια και προερχόταν από το γένος των Περσειδών και από τους δύο γονείς του.
Κανονικά ο Ηρακλής έπρεπε να γίνει βασιλιάς του Άργους, επειδή σύμφωνα με το χρησμό του Δία, το πρώτο παιδί που θα γεννιόταν από το γένος των Περσειδών, θα βασίλευε στο Άργος.
Η Ήρα όμως, επειδή ζήλευε την Αλκμήνη, άλλαξε την τάξη των πραγμάτων. Καθυστέρησε τη γέννα του Ηρακλή κατά ένα μήνα, ενώ επιτάχυνε τη γέννα του θείου του Ευρυσθέα κατά δύο μήνες. Έτσι κύριος του Άργους έγινε ο Ευρυσθέας.
Η ‘Ηρα συνέχισε τις προσπάθειες να εκδικηθεί την αντίζηλό της Αλκμήνη, κάνοντας κακό στο παιδί της. Ενώ, λοιπόν, ο Ηρακλής ήταν ακόμα οχτώ μηνών, η Ήρα έστειλε δύο τεράστια φίδια στην κούνια του. Ο μικρός Ηρακλής τα άρπαξε αμέσως και τα έπνιξε. Όσο μεγάλωνε, γινόταν ένα μεγαλόσωμο, δυνατό και απειθάρχητο παιδί. Κάποτε έκανε μάθημα μουσικής και ο δάσκαλός του Λίνος του έκανε μια παρατήρηση. Ο Ηρακλής τότε του απάντησε με ένα χτύπημα τόσο δυνατό, που τον σκότωσε.
Βλέποντας αυτές τις αντιδράσεις του ο Αμφιτρύωνας τον έστειλε στο βουνό Κιθαιρώνα, όπου ο ήρωας έζησε μια ζωή ποιμενική, μέχρις ότου έγινε άντρας.
Εκεί διδάχτηκε την τέχνη του τόξου. Αργότερα η εκπαίδευσή του συμπληρώθηκε από επιφανείς ήρωες, Οι οποίοι του δίδαξαν τη χρήση όλων των όπλων.
Έφθασε, όμως, η εποχή, που έπρεπε να διαλέξει ποιόν δρόμο θα ακολουθήσει: Αυτόν της κατώτερης φύσης του ή της ανώτερης, πνευματικής πλευράς του. Κι ενώ τον απασχολούσε αυτή η σκέψη, σε κάποιο σταυροδρόμι συναντάει την γοητευτική “Κακία”, που του υπόσχεται μια ξεκούραστη ζωή, γεμάτη με απολαύσεις. Στην άλλη πλευρά στέκεται η “Αρετή”, πανέμορφη μέσα στην απλότητά της και του υπόσχεται να ζήσει ως ολοκληρωμένο άτομο, αλλά υπάρχει μία προϋπόθεση: θα περάσει μέσα από δυσκολίες. Ο ήρωας επιλέγει τον δρόμο της “Αρετής” αν και είχε καταλάβει ότι θα είχε μια ζωή γεμάτη περιπέτειες και αγώνες.
Και η περιπετειώδης ζωή του ξεκίνησε από νωρίς.
Ενώ βρισκόταν ακόμα στον Κιθαιρώνα, μόλις δεκαοχτώ χρονών, εξόντωσε το λιοντάρι που ταλαιπωρούσε τους ανθρώπους της περιοχής.
Έπειτα απάλλαξε τη Θήβα από την εξουσία του βασιλιά Ορχομενού, στον οποίο οι κάτοικοι πλήρωναν υποχρεωτικά φόρο.
Σαν ανταμοιβή αυτής της υπηρεσίας ο Κρέοντας, βασιλιάς της Θήβας, του έδωσε την κόρη του Μεγάρα για γυναίκα. Από αυτήν άλλοι λένε πως απόκτησε τρία παιδιά, άλλοι οχτώ.
Όμως σε μια στιγμή τον έπιασε κρίση τρέλας, που του έστειλε ο μεγάλος του εχθρός η Ήρα, και σκότωσε τη γυναίκα και τα παιδιά του. Όταν συνήλθε και συνειδητοποίησε τί είχε κάνει, θέλησε να εξαγνιστεί και πήγε στο μαντείο των Δελφών να ρωτήσει με ποιον τρόπο.
Η Πυθία τον συμβούλεψε να υπηρετήσει δώδεκα χρόνια τον θείο του Ευρυσθέα.
Έτσι επιτέλεσε τους γνωστούς δώδεκα άθλους του σε διάστημα οχτώ χρόνων και ενός μηνός. Παράλληλα όμως έκανε και άλλα κατορθώματα, που ονομάζονται πάρεργα.
Μετά την ολοκλήρωση των άθλων του, οι θεοί τον ανέβασαν στον Όλυμπο και έγινε αθάνατος, ως ημίθεος.
***
ΑΠΟΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ
ΓΕΝΙΚΑ: Ο Ηρακλής συμβολίζει το άτομο που, σε σύγκριση με τους άλλους θνητούς, ξεχωρίζει για τις πνευματικές του ικανότητές, αλλά και για την εξαιρετική ένταση της ορμητικότητάς του.
Μην ξεχνάμε ότι μητέρα του είναι μία θνητή, η Αλκμήνη, ενώ πατέρας του είναι ο θεός Δίας. Επομένως, σύμφωνα με τα σύμβολα, θα υπάρχει μέσα του μία διαμάχη ανάμεσα στην πνευματική του πλευρά( γιος του Δία) και στην υλική του ( γιος της θνητής Αλκμήνης).
Η υλική του προσωπικότητα θα τον παρασύρει συχνά σε ορμητικούς πόθους και σε συναισθηματικές ή και σε σεξουαλικές παρεκτροπές. Ο αγώνας και η σύγκρουση, ανάμεσα στην ψυχή του που του υπαγορεύει άλλα, και στο σώμα του που ποθεί άλλα, θα είναι μεγάλη. Για να μην πάει χαμένη αυτή η πλούσια σε δυναμικό ανθρώπινη οντότητα, απαιτείται να μπει σε προτεραιότητα η ψυχική του εξέλιξη. Αλλιώς, οι περιπέτειες της ζωής του θα είναι μεγάλες και οδυνηρές μέχρι να “ξυπνήσει” και να θυμηθεί, ότι δεν έχουμε μόνο σώμα ( που το ταϊζουμε με Ύλη) αλλά και ψυχή, ( που την ” ταϊζουμε” με Πνεύμα), αλλιώς ζούμε σε ανισορροπία, συχνά επικίνδυνη.
***
ΑΠΟΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΩΝ
- “Ο Ηρακλής είναι γιος του Δία”= Το άτομο, που φέρει στην ψυχή του τα αρχετυπικά γνωρίσματα του μυθικού Ηρακλή- ο “Άνθρωπος-Ηρακλής”, θα λέμε- διακρίνεται για την πνευματικότητά του. Θα είναι καλό να του γίνει συνειδητή αυτή η ιδιαίτερη ποιότητα της ύπαρξής του, ώστε στην καθημερινότητα να λειτουργεί με τις πνευματικές αρετές του και να μην παρασύρεται από την υλική και ανεξέλεγκτη ορμητικότητα, που επίσης διαθέτει.
- “Μητέρα του είναι η θνητή Αλκμήνη”= Όπως ήδη εξηγήσαμε, η υλική προσωπικότητά του με τις αδυναμίες του “υλικού” ανθρώπου τον παρασύρει σε χαμηλού επιπέδου συμπεριφορές και πράξεις. Κι ας σκεφτούμε, πόσες φορές συναναστρεφόμαστε έναν άνθρωπο μεγαλοπρεπή, που μας εμπνέει τον σεβασμό(= η πνευματική του πλευρά). Και ξαφνικά τον βλέπουμε να συμπεριφέρεται με αγριότητα και να προσβάλλει χυδαία τον συνάνθρωπο ή και να τον κακοποιεί ( =υλιστική αδυναμία και άσχημη συμπεριφορά). Και απορούμε: πώς συμβιβάζονται αυτές οι δύο πλευρές της προσωπικότητάς του;
Δυστυχώς, είναι ένας ακαλλιέργητος και άξεστος “Άνθρωπος-Ηρακλής”, ο οποίος δεν γνωρίζει την αξιόλογη εσωτερική του ποιότητα.
Είναι απολύτως απαραίτητο, γι΄αυτόν τον άνθρωπο, να εναρμονήσει τις αντίθετες πλευρές του ( Ψυχή + Προσωπικότητα) μέσω εσωτερικής εξέλιξης, για να έχει ισορροπία στη ζωή του.
- “Η θεά Ήρα τον περνάει από δοκιμασίες”= Η Ήρα, ως θεά, συμβολίζει την ψυχή του, ή αλλιώς, την ανώτερη φύση του. Θα τον “κυνηγάει” διαρκώς. Μέσα από τις τύψεις του; Μέσα από την ανώτερη συνείδησή του, που θα τον οδηγεί σε μία αυστηρή αυτοκριτική, ώστε να αναγνωρίζει τα λάθη του και να τα διορθώνει; Πάντως η ίδια η ανώτερη φύση του θα του κάνει δύσκολο τον δρόμο του.
( Στον μύθο,η Ήρα παρουσιάζεται σαν εχθρός του). - “Ο μικρός Ηρακλής πνίγει τα φίδια”= Κατά μία ερμηνεία, τα φίδια συμβολίζουν την “Ματαιοδοξία” και αυτή την επικίνδυνη όψη την “πνίγει” ο ήρωας από την κούνια του ακόμα. Δηλαδή, τις πράξεις του δεν θα τις υπαγορεύει η ανάγκη του ” φαίνεσθαι “. Μόνο που δεν του είναι ακόμη συνειδητή αυτή η αξιοθαύμαστη πλευρά του.Λειτουργεί ασυνείδητα.
Κατά μία δεύτερη ερμηνεία: Τα φίδια συμβολίζουν την σοφία. Κι αυτή την “πνίγει” ο Ηρακλής από πολύ νωρίς, λειτουργώντας με τα άγρια ένστικτα και όχι με τον ανώτερο νου.
- “Πάνω στον Κιθαιρώνα σκοτώνει το άγριο λιοντάρι και φοράει την λεοντή του”= Είναι η περίοδος που ζει και συμπεριφέρεται με την άγρια φύση του, την “ζωώδη”, θα μπορούσαμε να πούμε, εφ΄όσον λειτουργεί παρορμητικά μόνο με τα ακατέργαστα ένστικτα.
- “Σε κάποιο σταυροδρόμι συναντάει την γοητευτική “Κακία” και τη “Αρετή”, πανέμορφη μέσα στην απλότητά της.”= Είναι περίοδος κατά την οποία ο “άνθρωπος-Ηρακλής” καλείται να ζυγίσει τις αποφάσεις του και να επιλέξει: δρόμο “Αρετής” ή “Κακίας”;
Στον ήρωα Ηρακλή ξυπνάει ο ανώτερος εαυτός του και τον καθοδηγεί. Δεν μπορεί να κάνει αλλιώς, γιατί η πνευματική του πλευρά, με τις αξίες και τις αρετές, δεν του επιτρέπει το σφάλμα.
- “Παντρεύεται την Μεγάρα και αποκτάει τρία παιδιά. Μετά παθαίνει μία κρίση αλλοφροσύνης και τους σκοτώνει”= Παίρνει αποφάσεις που εξυπηρετούν τις ανάγκες της γης, της επιβίωσης. Δεν είναι, όμως, αυτός ο προορισμός του. Με κινήσεις που φαντάζουν “αλλόφρονες” στην κοινή λογική, αποκόβεται από τον κόσμο της ύλης. Δεν βάζει, δηλαδή, σε προτεραιότητα τις υλικές ανάγκες. “Τις σκοτώνει”.
- “Ζητάει συμβουλή από το Μαντείο των Δελφών”= Είναι η ώρα που ο όμοιος με τον μυθικό Ηρακλή, άνθρωπος, θα ζητήσει Πνευματική Καθοδήγηση.
- “Καλείται να υπηρετήσει τον βασιλιά Ευρυσθέα, ο οποίος του αναθέτει άθλους”= Ο “βασιλιάς Ευρυσθέας”, δηλαδή, η Ανώτερη Συνείδηση ή αλλιώς, ο “Ανώτερος Εαυτός” του ανοίγει δρόμους ζωής, μέσα στους οποίους θα δοκιμαστεί. Δεν γίνεται πια να λειτουργήσει διαφορετικά. Ήρθε η ώρα για να συνειδητοποιήσει τις ανώτερες δυνάμεις του. Θα γίνει με υπέρβαση, μέσα από δυσκολίες.
– ” Οι θεοί του δίνουν βοήθεια”= Οι ανώτερες όψεις τις ψυχής του “επιστρατεύονται” και τον βοηθούν, ώστε υπερνικώντας τις αδυναμίες του, να βγει νικητής.
*Η Αθηνά του δίνει το σωστό ένδυμα ( και βγάζει από πάνω του την λεοντή)= Αναδύεται από μέσα του η σοφία η οποία αποδιώχνει το ακατέργαστο ένστικτο, την αγριάδα.
* Ο Ποσειδώνας, του δίνει τα λευκά άλογα= Ελέγχει πια την συναισθηματική του υπερβολή. Λειτουργεί με ψυχραιμία.
* Ο Ήφαιστος, χρυσό θώρακα= Εκδηλώνεται η μαχητικότητά του, αλλά για ανώτερους στόχους.
* Ο Ερμής, κοφτερό σπαθί= Λειτουργεί με νοητική διάκριση και όχι παρορμητικά.
* Ο Απόλλων, φωτεινό τόξο= Είναι πια αναζητητής ενός ανώτερου στόχου, που ξεπερνάει τα μικροσυμφέροντα της ύλης.
*Κρατάει όμως πάντα μαζί του το ρόπαλο= Είναι ανεξάρτητος από τις γνώμες άλλων. Είναι ο εαυτός του. Αυθύπαρκτος!
***
* ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:
«Καταγράφω τους προσωπικούς μου “άθλους ύλης”»:
-Πάρε χαρτί και γράψε τρεις καταστάσεις στη ζωή σου όπου αισθάνθηκες ότι χρειάστηκε να δείξεις δύναμη, επιμονή, ή να νικήσεις κάτι εξωτερικά δύσκολο ( ένα προσωπικό ή οικογενειακό ή επαγγελματικό βάρος).
-Κάτω από την κάθε μια, αναρωτήσου:
-Τι εσωτερικό μάθημα υπήρχε πίσω από αυτή την πρόκληση;(π.χ: Να ξεπεράσεις τί; Κάποιους φόβους; Αδυναμίες; Εγωισμό;)
-Ποια πνευματική ιδιότητα-ικανότητα γεννήθηκε μέσα σου; (π.χ:Πνεύμα συνεργασίας; Υπακοή; Σεβασμός ή και Αυτοσεβασμός;)
