Με τις εξωτικές παραλίες, την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και την αστείρευτη ιστορική τους κληρονομιά, τα ελληνικά νησιά αποτελούν κάθε καλοκαίρι τον ιδανικό προορισμό για χιλιάδες επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο.
Κάθε νησί κρύβει και μια ξεχωριστή ιστορία, όχι μόνο στα τοπία και τα μνημεία του, αλλά και στο ίδιο του το όνομα.
Από τη μυθολογία μέχρι τη γεωγραφία και τις επιρροές των ξένων κατακτητών, τα ελληνικά νησιά είναι γεμάτα ιστορίες που φτάνουν μέχρι τις ρίζες του πολιτισμού. Και είναι αυτές οι ιστορίες –πίσω ακόμη κι από τα ονόματά τους– που ενισχύουν τη γοητεία τους στα μάτια κάθε ταξιδιώτη.
Πώς, όμως, ονομάστηκαν αυτά τα νησιά; Η απάντηση συχνά κρύβεται στη μυθολογία, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αποτέλεσμα γεωγραφικών ή ιστορικών συνθηκών. Ακολουθούν δέκα χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Ικαρία: Η πτώση του Ίκαρου γέννησε το όνομα
Η Ικαρία συνδέεται άρρηκτα με τον μύθο του Ίκαρου, γιου του Δαίδαλου. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Ίκαρος, πετώντας με κέρινα φτερά, αγνόησε τις προειδοποιήσεις του πατέρα του και πλησίασε υπερβολικά τον ήλιο, με αποτέλεσμα να πέσει στη θάλασσα. Το νησί που βρέθηκε κοντά στην πτώση του πήρε το όνομά του, διατηρώντας ζωντανή τη δραματική αυτή αφήγηση.
Φολέγανδρος: Από τον μυθικό Φολέγανδρο ή από τον «πολύ κόσμο»;
Αν και σήμερα αποτελεί ήσυχο καταφύγιο για ταξιδιώτες που αναζητούν γαλήνη, το όνομα της Φολεγάνδρου παραμένει αμφιλεγόμενο. Κάποιοι ιστορικοί πιστεύουν ότι προέρχεται από τον μυθικό Φολέγανδρο, γιο του βασιλιά Μίνωα της Κρήτης. Άλλοι θεωρούν πως αρχικά λεγόταν «Πολύκανδρος» λόγω του μεγάλου πληθυσμού της (πολλοί άνδρες). Νομίσματα που έχουν βρεθεί στο νησί ενισχύουν την πρώτη θεωρία.
Σπέτσες: Από τα μπαχαρικά των Βενετών, ένα όνομα με άρωμα εμπορίου
Η κοσμοπολίτικη Σπέτσες, με την αρχική ονομασία «Πιτυούσα» (από τα πεύκα που κυριαρχούν στο τοπίο), απέκτησε τη σημερινή της ονομασία κατά την εποχή της Βενετοκρατίας. Οι Βενετοί την ονόμασαν Spezia (δηλαδή μπαχαρικό) λόγω της στρατηγικής της θέσης στους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους. Η ονομασία εξελληνίστηκε σταδιακά σε «Σπέτσαη» και τελικά «Σπέτσες».
Κέρκυρα: Η νύμφη που άφησε το όνομά της στο νησί
Το όνομα της Κέρκυρας φέρει μυθολογική και γεωγραφική καταβολή. Σύμφωνα με έναν μύθο, ο Ποσειδώνας απήγαγε τη νύμφη Κέρκυρα και την εγκατέστησε στο νησί που πήρε το όνομά της. Μια άλλη εκδοχή συνδέει την ονομασία με τη λέξη coryfo (κορυφή), λόγω των δύο έντονων υψωμάτων στο φρούριο που δεσπόζει στο λιμάνι της πόλης.
Αίγινα: Όταν ο Δίας «βάφτισε» το νησί από έρωτα
Η Αίγινα συνδέεται και αυτή με τη μυθολογία, καθώς το νησί πήρε το όνομά του από την κόρη του ποτάμιου θεού Ασωπού, την Αίγινα, την οποία απήγαγε ο Δίας και οδήγησε στο νησί, παλαιότερα γνωστό ως Οινόνη. Θέλοντας να την τιμήσει, έδωσε το όνομά της στο νέο της σπίτι.
Μήλος: Ένας άποικος, ένας μύθος, μια ονομασία
Η Μήλος, διάσημη για τις σεληνιακές της παραλίες και το άγαλμα της Αφροδίτης που ανακαλύφθηκε εκεί, λέγεται πως πήρε το όνομά της από τον μυθικό Μήλο. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Μήλος εγκαταστάθηκε στο νησί με εντολή της Αφροδίτης, η οποία τον έστειλε εκεί μετά τον θάνατο των γονιών του.
Λευκάδα: Η γεωγραφία ως έμπνευση
Η ονομασία της Λευκάδας έχει γεωλογική βάση. Οι εντυπωσιακοί λευκοί βράχοι στη νότια πλευρά του νησιού αποτέλεσαν το φυσικό χαρακτηριστικό από το οποίο προήλθε το όνομα. Η λέξη «λευκός» αποτυπώνει απόλυτα το τοπίο που αντικρίζει κανείς πλησιάζοντας το ακρωτήριο Λευκάτας.
Ζάκυνθος: Ο πρίγκιπας που άφησε την Τροία για το Ιόνιο
Το νησί της Ζακύνθου οφείλει την ονομασία του στον μυθικό Ζάκυνθο, γιο του Δαρδάνου, βασιλιά της Τροίας. Μετά τον Τρωικό πόλεμο, εγκαταστάθηκε στο νησί που τελικά πήρε το όνομά του. Η ονομασία διατηρήθηκε στους αιώνες, ενώ το νησί αναφέρεται με αυτό το όνομα ήδη από τον Όμηρο.
Χίος: Μια λέξη από τα χιόνια της αρχαιότητας
Η ετυμολογία της Χίου συνδέεται με τη λέξη «χιών» (χιόνι), καθώς, σύμφωνα με έναν μύθο, ο Ποσειδώνας απέκτησε παιδί στο νησί κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας χιονόπτωσης. Από το ασυνήθιστο καιρικό φαινόμενο προήλθε και η ονομασία του νησιού. Οι ιστορικές αναφορές δεν είναι απολύτως σαφείς ως προς το αν το παιδί ήταν κόρη ή γιος, αλλά ο μύθος παραμένει.
Κεφαλονιά: Ο ήρωας της Αθήνας που έγινε βασιλιάς στο Ιόνιο
Η Κεφαλονιά πήρε το όνομά της από τον Κέφαλο, ήρωα της ελληνικής μυθολογίας και απόγονο του Διονύσου. Ο Κέφαλος εξορίστηκε από την Αθήνα και εγκαταστάθηκε στο νησί, το οποίο και διοίκησε. Η παράδοση αυτή έχει διασωθεί ως εξήγηση της ονομασίας του μεγαλύτερου νησιού του Ιονίου.
