Σε μια τελετή βαριά από συγκίνηση και μνήμη, η Κύπρος τίμησε χθες δύο από τα πιο φωτεινά και συνάμα πιο τραγικά σύμβολα του αντικατοχικού της αγώνα: τον Τάσο Ισαάκ και τον Σολωμό Σολωμού.
Στον χώρο κοντά στο κοιμητήριο Παραλιμνίου, αποκαλύφθηκαν οι ανδριάντες τους, φιλοτεχνημένοι από τον γλύπτη Φίλιππο Γιαπάνη, κατόπιν πρωτοβουλίας του Δήμου Παραλιμνίου – Δερύνειας. Η στιγμή δεν ήταν απλώς τιμητική, ήταν μια σιωπηλή κραυγή για δικαιοσύνη, 29 χρόνια μετά τα γεγονότα του Αυγούστου 1996, όταν η βία και η βαρβαρότητα έσβησαν δύο νέες ζωές, υπό το βλέμμα και την ανοχή του κατοχικού στρατού.
Η Πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, αποκαλύπτοντας τα μνημεία, μίλησε για το ανεπούλωτο τραύμα: δολοφόνοι που παραμένουν ατιμώρητοι, εντάλματα σύλληψης που σκονίζονται εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες, αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που μένουν ανεφάρμοστες, και μια κατοχή που συνεχίζει να βεβηλώνει την κυπριακή γη. «Αν συνηθίσουμε το status quo, είναι σαν να τους προδώσουμε», τόνισε, υπενθυμίζοντας πως η Κύπρος εξακολουθεί να ζει με συρματοπλέγματα, κλεμμένα σπίτια και βεβηλωμένες εκκλησίες.
Η πιο σπαρακτική στιγμή ήρθε από την κόρη του Τάσου Ισαάκ, Αναστασία. Με λόγια που έσφιξαν τις καρδιές των παρευρισκομένων, θυμήθηκε τον άοπλο πατέρα της να λιντσάρεται από όχλο, με ρόπαλα και πέτρες, και μίλησε για μια «κανονικότητα» χτισμένη πάνω στη λήθη και την αμνησία. «Οι δολοφόνοι κυκλοφορούν ελεύθεροι, χαρίζουν τις περιουσίες μας, και εμείς συνεχίζουμε να ζούμε λες και τίποτα δεν έγινε», είπε, απαιτώντας όχι μόνο μνημεία αλλά και δικαιοσύνη, για να ανοίξει, όπως τόνισε, ο δρόμος της απελευθέρωσης.
Η πομπή εκατοντάδων μοτοσικλετιστών της «Πρωτοβουλίας Μνήμης Ισαάκ – Σολωμού», που διέσχισε τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου πριν καταλήξει στο μνημείο, έδωσε στην εκδήλωση τον παλμό της ζωντανής μνήμης. «Δεν είμαστε εδώ για να τους θάψουμε ξανά», είπε ο Κωνσταντίνος Σόλωνος εκ μέρους της Πρωτοβουλίας, «αλλά για να εκπληρώσουμε ένα μέρος από το χρέος μας».
Ο γλύπτης Φίλιππος Γιαπάνης μίλησε για τη ρεαλιστική απόδοση των μορφών: ο Ισαάκ με το χέρι υψωμένο μπροστά στο συρματόπλεγμα της ντροπής, ο Σολωμός να ανεβαίνει για να κατεβάσει το πανί του ψευδοκράτους, με το βλέμμα στραμμένο προς την κατεχόμενη Αμμόχωστο και την Καρπασία. «Η κατοχή είναι μερικά μέτρα από εδώ… και εδραιώνεται», είπε με νόημα.
Η τελετή δεν ήταν απλώς μια στιγμή μνήμης· ήταν μια υπενθύμιση πως η ιστορία του 1996 δεν έχει κλείσει. Η αδικία παραμένει, η πληγή μένει ανοιχτή, και το μνημείο – ακόμη και πριν ολοκληρωθεί – στέκει σαν σιωπηλός μάρτυρας ενός αγώνα που δεν τελείωσε. Μιας Κύπρου που ακόμη περιμένει την ελευθερία της.
