Στις 19 Μαρτίου 1958, στο Στρασβούργο της Γαλλίας, πραγματοποιήθηκε ένα από τα πιο καθοριστικά γεγονότα για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η πρώτη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, του θεσμού που μετεξελίχθηκε στο σημερινό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η ίδρυση της Συνέλευσης αποτέλεσε άμεση συνέπεια της δημιουργίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, μετά τις Συνθήκες της Ρώμης το 1957. Η ήδη υπάρχουσα Κοινή Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα διευρύνθηκε, ώστε να εκπροσωπεί πλέον και την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και την Ευρατόμ. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας ενιαίος κοινοβουλευτικός θεσμός για τις τρεις κοινότητες, με συνολικά 142 μέλη.
Η πρώτη αυτή συνεδρίαση είχε κυρίως συμβολικό αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα. Οι εκπρόσωποι δεν εκλέγονταν άμεσα από τους πολίτες, αλλά ορίζονταν από τα εθνικά κοινοβούλια των κρατών-μελών, διατηρώντας διπλή ιδιότητα. Παρά τους περιορισμένους αρχικά ρόλους της, η Συνέλευση αποτέλεσε το πρώτο βήμα για τη δημοκρατική εκπροσώπηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, ήδη από την πρώτη συνεδρίαση, οι ευρωβουλευτές οργανώθηκαν με βάση πολιτικές ιδεολογίες και όχι την εθνικότητά τους, εισάγοντας μια νέα πολιτική κουλτούρα υπερεθνικής συνεργασίας. Πρόεδρος της Συνέλευσης εξελέγη ο Γάλλος πολιτικός και «αρχιτέκτονας» της ευρωπαϊκής ενοποίησης, Ρομπέρ Σουμάν.
Αν και στην αρχή οι αρμοδιότητες του σώματος ήταν περιορισμένες και κυρίως συμβουλευτικές, η εξέλιξή του υπήρξε σταδιακά εντυπωσιακή. Το 1962 η Συνέλευση μετονομάστηκε επισήμως σε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σηματοδοτώντας την ενίσχυση του ρόλου της. Στη συνέχεια, με ορόσημο το 1979, οι ευρωβουλευτές εκλέχθηκαν για πρώτη φορά με άμεση καθολική ψηφοφορία, γεγονός που ενίσχυσε τη δημοκρατική νομιμοποίηση του θεσμού.
Από ένα σώμα με περιορισμένες εξουσίες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξελίχθηκε σε βασικό συννομοθέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής και νομοθεσίας. Σήμερα αριθμεί εκατοντάδες εκλεγμένα μέλη από όλα τα κράτη-μέλη και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους δημοκρατικούς θεσμούς παγκοσμίως.
Η συνεδρίαση του 1958 στο Στρασβούργο δεν ήταν απλώς μια τυπική έναρξη λειτουργίας ενός νέου οργάνου. Ήταν η απαρχή μιας διαδικασίας που οδήγησε στη δημιουργία ενός υπερεθνικού δημοκρατικού θεσμού, ο οποίος εκφράζει τη φωνή εκατοντάδων εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών.
