Ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει μόνο γεωπολιτικές και ανθρωπιστικές συνέπειες, αλλά και σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, καθώς μια νέα ανάλυση αποκαλύπτει ότι οι συγκρούσεις έχουν ήδη οδηγήσει σε τεράστιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2).
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες των εχθροπραξιών εκλύθηκαν περίπου 5 εκατομμύρια τόνοι αερίων του θερμοκηπίου. Το μέγεθος αυτό είναι συγκρίσιμο με τις ετήσιες εκπομπές δεκάδων μικρών χωρών, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική συμβολή των πολεμικών συγκρούσεων στην επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της ανάλυσης είναι ότι η μεγαλύτερη πηγή εκπομπών CO2 δεν προέρχεται άμεσα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά από την καταστροφή πολιτικών υποδομών, όπως κατοικίες, σχολεία και νοσοκομεία.
Συγκεκριμένα, η καταστροφή χιλιάδων κτιρίων, περισσότερων από 16.000 κατοικιών και δεκάδων σχολικών και υγειονομικών μονάδων, εκτιμάται ότι ευθύνεται για περίπου 2,4 εκατομμύρια τόνους CO2.
Οι εκπομπές αυτές συνδέονται κυρίως με την απομάκρυνση των ερειπίων και την μελλοντική ανοικοδόμηση των υποδομών.
Επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και καύσιμα
Η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών σχετίζεται με τις επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και δεξαμενές καυσίμων. Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων, καταστράφηκαν εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, απελευθερώνοντας σχεδόν 1,9 εκατομμύρια τόνους CO2 στην ατμόσφαιρα.
Παράλληλα, η εκτεταμένη χρήση στρατιωτικών μέσων, μαχητικά αεροσκάφη, πλοία και οχήματα, συνέβαλε σημαντικά στο συνολικό αποτύπωμα, με την κατανάλωση καυσίμων να αντιστοιχεί σε εκατοντάδες χιλιάδες τόνους εκπομπών.
Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο κλίμα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι πραγματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πολέμου ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς οι εκπομπές θα συνεχίσουν να αυξάνονται με την ανοικοδόμηση και τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Επιπλέον, οι συγκρούσεις που συνδέονται με ορυκτά καύσιμα ενισχύουν τη μακροχρόνια εξάρτηση από αυτά, υπονομεύοντας τις παγκόσμιες προσπάθειες για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Ο πόλεμος ως «αόρατος» παράγοντας της κλιματικής κρίσης
Η περίπτωση του Ιράν αναδεικνύει μια συχνά παραγνωρισμένη διάσταση της κλιματικής αλλαγής: τον ρόλο των πολεμικών συγκρούσεων. Η καταστροφή υποδομών, η καύση καυσίμων και η στρατιωτική δραστηριότητα δημιουργούν ένα πολλαπλασιαστικό περιβαλλοντικό κόστος, το οποίο συχνά δεν αποτυπώνεται πλήρως στις διεθνείς μετρήσεις.
Καθώς η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους των συγκρούσεων στον δημόσιο διάλογο καθίσταται πλέον επιτακτική.