Τη στιγμή που η διεθνής κοινότητα έχει στραμμένο το βλέμμα της αλλού, μια αρχαία ελληνική ορθόδοξη κιβωτός στη Συρία δίνει μάχη επιβίωσης.
Το Σαϊντανάγια, η ιστορική πόλη-σύμβολο του χριστιανισμού στην ανατολή, βρίσκεται υπό ασφυκτική πολιορκία από τις δυνάμεις γενικής ασφάλειας του Αλ Τζολάνι. Οι αναφορές που φτάνουν από την περιοχή είναι αποσπασματικές, όμως όλες συγκλίνουν σε ένα ζοφερό συμπέρασμα: πρόκειται για μια συντονισμένη επιχείρηση εκφοβισμού που θυμίζει έντονα τα αντίποινα εναντίον των κατοίκων που τόλμησαν να υπερασπιστούν την πόλη τους από το Μέτωπο al-Nusra το 2014.
Το βυζαντινό αποτύπωμα που αρνείται να σβήσει
Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της πολιτιστικής απώλειας που συντελείται, αρκεί να ανατρέξει στην ιστορία. Ο Αυτοκράτορας Ιουστινιανός, ο άνθρωπος που χάρισε στην ανθρωπότητα την Αγία Σοφία, είναι ο ίδιος που ίδρυσε τη μονή της Παναγίας της Σαϊντανάγια. Δύο μνημεία, δύο σύμβολα, μία κληρονομιά. Την Αγία Σοφία την χάσαμε ήδη, μετατράπηκε σε τζαμί υπό το βλέμμα μιας αδιάφορης διεθνούς κοινότητας. Σήμερα, η αδελφή της στην ανατολή αντιμετωπίζει την ίδια απειλή, όχι με μια απόφαση δικαστηρίου αυτή τη φορά, αλλά με τα όπλα και την απομόνωση.
Μια κληρονομιά που μας ανήκει όλους
Αυτή η μονή δεν είναι απλώς ένα συριακό μνημείο. Είναι ένα ζωντανό κύτταρο της βυζαντινής οικουμένης, ένα κομμάτι της ορθόδοξης ψυχής που ενώνει τη Συρία, την Ελλάδα και ολόκληρο τον Χριστιανισμό στη μέση ανατολή. Όταν ο Ιουστινιανός έχτιζε τη Σαϊντανάγια, έχτιζε μια γέφυρα ανάμεσα στον ελληνικό και τον αραβικό κόσμο, μια γέφυρα που σήμερα απειλείται με κατάρρευση. Κάθε καμπάνα που σιωπά εκεί, είναι μια ακόμη πληγή στο σώμα του παγκόσμιου ορθόδοξου πολιτισμού.
Η σιωπή της δύσης και το χρέος της Ελλάδας
Η δύση, για άλλη μια φορά, σφυρίζει αδιάφορα. Τα δάκρυα που χύνονται για τις καταστροφές πολιτιστικών μνημείων σε άλλες γωνιές του πλανήτη εδώ μετατρέπονται σε εκκωφαντική σιωπή. Και η Ελλάδα; Ως θεματοφύλακας της ορθόδοξης παράδοσης και άμεσος κληρονόμος της βυζαντινής αυτοκρατορίας, δεν έχει μόνο δικαίωμα αλλά και ιερή υποχρέωση να εγείρει το ζήτημα σε κάθε διεθνές φόρουμ. Η πολιορκία της Σαϊντανάγια δεν είναι εσωτερική υπόθεση της Συρίας. Είναι μια πολιτιστική γενοκτονία σε αργή κίνηση, που απαιτεί άμεση διεθνή κινητοποίηση πριν να είναι πολύ αργά, για να μην θρηνήσουμε αύριο μια δεύτερη Αγία Σοφία.
