Το «πράσινο φως» για τη συμμετοχή της Ελλάδας στο νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE έδωσε επισήμως το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκρίνοντας τα περισσότερα από τα εθνικά σχέδια που υπέβαλαν τα κράτη-μέλη για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Κατά τη συνεδρίαση του Ecofin, οι υπουργοί Οικονομικών ενέκριναν οκτώ εθνικά σχέδια, ανάμεσά τους και της Ελλάδας, συνολικού ύψους 74 δισ. ευρώ. Στη συγκεκριμένη «δέσμη» περιλαμβάνονται επίσης η Ιταλία, η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Σλοβακία και η Φινλανδία, με την Πολωνία να απορροφά το μεγαλύτερο μερίδιο, άνω των 43 δισ. ευρώ.
Εκπρόσωπος της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. υπογράμμισε ότι οι αποφάσεις αυτές ανοίγουν τον δρόμο για μακροπρόθεσμα και οικονομικά προσιτά δάνεια, τα οποία θα εκταμιευθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επισημαίνοντας πως το SAFE αποδεικνύει ότι η Ένωση μπορεί να αποδίδει απτά αποτελέσματα στον τομέα της άμυνας.
Είχε προηγηθεί, την προηγούμενη εβδομάδα, η έγκριση από τους υπουργούς Άμυνας της Ε.Ε. μιας πρώτης ομάδας εθνικών σχεδίων από Κύπρο, Ισπανία, Βουλγαρία, Βέλγιο, Πορτογαλία, Κροατία, Δανία και Ρουμανία, συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ.
Συνολικά, 19 από τα 27 κράτη-μέλη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο SAFE. Σε εκκρεμότητα παραμένει η αξιολόγηση των σχεδίων της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας, τα οποία θα χρειαστούν τελική έγκριση από το Συμβούλιο. Αμέσως μετά, η Κομισιόν θα μπορεί να προχωρήσει στην πρώτη εκταμίευση, έως και 15% του ποσού που έχει εγκριθεί για κάθε χώρα.
Για την Ελλάδα, σύμφωνα με πληροφορίες, η πρώτη δόση αναμένεται τον Μάρτιο, ενώ ήδη από τον Σεπτέμβριο έχουν εγκριθεί περίπου 788 εκατ. ευρώ. Οι επόμενες εκταμιεύσεις θα συνδέονται με τακτικές αναφορές των κρατών-μελών για την πρόοδο των αμυντικών τους προγραμμάτων.
Το SAFE, συνολικού ύψους 150 δισ. ευρώ, στοχεύει στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων, στη μείωση του κόστους και στη δημιουργία μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης. Στο σχήμα μπορούν να συμμετάσχουν και τρίτες χώρες, όπως η Ουκρανία, κράτη της ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, αλλά και υποψήφιες προς ένταξη χώρες.
Η ζήτηση για το πρόγραμμα έχει ήδη υπερκαλύψει τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Τον Δεκέμβριο, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δεύτερου γύρου δανειοδότησης, για τον οποίο η Αθήνα έχει ήδη εκφράσει θετική στάση.
