Γράφει ο Μουρτζούκος Χρήστος
Μετά τα γεγονότα των τελευταίων ημερών και, στην ουσία, την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο, ηγέτη της Βενεζουέλας, από καταδρομική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ο κόσμος φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα φάση έντονης γεωπολιτικής αναταραχής.
Το διεθνές σύστημα δείχνει να μεταβάλλεται ραγδαία, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις διαχρονικές αναλύσεις του Θουκυδίδη για τη φύση της ισχύος και του πολέμου.
Ο Θουκυδίδης, στην Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου, περιγράφει με ακρίβεια τη λογική της πολιτικής ισχύος σε έναν πολυπολικό κόσμο, ενώ η ιστορική πλέον φράση από τον Διάλογο Αθηναίων και Μηλίων, «οι ισχυροί πράττουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υποχωρούν σε ό,τι τους επιβάλλει η ανάγκη», μοιάζει σήμερα πιο επίκαιρη από ποτέ.
Υπό αυτό το πρίσμα και δεδομένης της δεσπόζουσας θέσης ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών, η Ουάσινγκτον, καταπατώντας κάθε έννοια διεθνούς δικαίου, προχώρησε στην καταδρομική απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του στο αμερικανικό έδαφος. Η πράξη αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αναδιάταξης ισχύος στο δυτικό ημισφαίριο.
Οι βλέψεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, καθώς και για χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, όπως η Κούβα, η Βενεζουέλα και η Κολομβία, καταδεικνύουν μια ξεκάθαρη γεωπολιτική στόχευση. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στη Βενεζουέλα ακόμη και στελέχη της αντιπροεδρίας εμφανίζονται πλέον πρόθυμα να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ, ενώ και ο ηγέτης της Κολομβίας, ο οποίος λίγες ημέρες πριν δήλωνε πως είναι έτοιμος να πιάσει ξανά όπλο μετά από δεκαετίες, άλλαξε άρδην τη ρητορική του και επέλεξε την απευθείας επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Έντονες είναι οι αντιδράσεις σχετικά με τη Γροιλανδία από τη Δανία και ορισμένα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπήρξε μάλιστα ψήφισμα Ευρωπαίων ηγετών, εκτός από τη στάση της Ουγγαρίας. Ωστόσο, η συνολική εικόνα της Ευρώπης παραμένει αμήχανη, ιδιαίτερα υπό το βάρος των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.
Παράλληλα, η στρατηγική επιδίωξη του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει δραστικά την επιρροή της Κίνας, μια πολιτική που είχε ήδη διατυπωθεί από την πρώτη του θητεία, φαίνεται να υλοποιείται μεθοδικά. Η Γροιλανδία αποκτά κομβικό ρόλο, τόσο λόγω του φυσικού της πλούτου όσο και για λόγους γεωστρατηγικού βάθους, αυξάνοντας την απόσταση των ΗΠΑ από τις ηπειρωτικές ΗΠΑ.
Το ίδιο μοτίβο παρατηρείται και στη Λατινική Αμερική, όπου η Ουάσινγκτον επιδιώκει να εκδιώξει τα κινεζικά, ρωσικά και εν μέρει ιρανικά συμφέροντα από την περιοχή. Η απαγωγή του Μαδούρο λειτουργεί ως σαφές μήνυμα ισχύος προς κάθε κατεύθυνση.
Έτσι, παρατηρούμε στην πράξη την εφαρμογή μιας καθαρά θουκυδίδειας πολιτικής από τον Ντόναλντ Τραμπ:
- μια Ευρώπη αδύναμη να αντιδράσει
- μια Κίνα που προς το παρόν τηρεί στάση αναμονής
- μια Ρωσία απορροφημένη στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Εκεί που μιλούσαμε για πολυπολικό κόσμο, φαίνεται πως επιστρέφουμε σταδιακά σε έναν μονοπολικό διεθνή συσχετισμό, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιδιώκουν τον απόλυτο έλεγχο του δυτικού ημισφαιρίου μέσω της σκληρής επιρροής της.
