Γράφει ο Μουρτζούκος Χρήστος
Η επόμενη Σύνοδος του NATO τον ερχόμενο Ιούλιο, που θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία, θα μπορούσε να αποτελέσει μια ιστορική ευκαιρία για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η Λευκωσία οφείλει να κάνει το επόμενο βήμα και να καταθέσει επίσημα αίτημα ένταξης στη Συμμαχία, ανεξαρτήτως του αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να το μπλοκάρει.
Μια τέτοια κίνηση θα είχε ισχυρή διπλωματική σημασία. Ακόμη και στην περίπτωση που η Τουρκία προχωρήσει σε βέτο, η Κύπρος θα έχει κερδίσει ένα σημαντικό πολιτικό και διπλωματικό χαρτί για την επόμενη ημέρα. Η διαδικασία ένταξης θα αναδείξει διεθνώς το ζήτημα της κατοχής ευρωπαϊκού εδάφους από μια χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και θα θέσει την Άγκυρα απέναντι σε συμμάχους και εταίρους.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα απέδειξε ότι μπορεί να σταθεί άμεσα στο πλευρό της Κύπρου. Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προχώρησε σε αποστολή μαχητικών αεροσκαφών και φρεγατών στο νησί, ενισχύοντας την ασφάλεια της περιοχής. Παράλληλα, ενεργοποιήθηκε το πλέγμα αεράμυνας με συστήματα Patriot σε περιοχές όπως η Κάρπαθος και στη βόρεια Ελλάδα, καλύπτοντας όχι μόνο τον ελληνικό εναέριο χώρο αλλά και υποστηρίζοντας αμυντικά τη Βουλγαρία.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη ενισχύει τη διπλωματική θέση της Αθήνας και δημιουργεί μια νέα δυναμική συνεργασίας στην περιοχή. Ένα τέτοιο πλέγμα συνεργασιών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρόσθετος μοχλός πίεσης απέναντι στην Τουρκία, ιδιαίτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιχείρησε να απαντήσει με μια κίνηση εντυπωσιασμού, αποστέλλοντας μαχητικά F-16 στα κατεχόμενα της Κύπρου. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και στο αμερικανικό Κογκρέσο, καθώς πρόκειται για μια κίνηση που εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και ασφάλειας στην περιοχή.
Παρά τις όποιες αντιδράσεις, η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας είναι απούσα, η Ελλάδα θα έπρεπε να δώσει αυστηρή απάντηση στην Τουρκία, αλλά αντέδρασαν βουλευτές στις ΗΠΑ, και στην Ελλάδα, σιγή ιχθύος. Γιατί; Να μην χαλάσουμε τις φιλικές μας σχέσεις; Το ότι η Τουρκία έστειλε τα F-16 δεν χαλάει την ελληνοτουρκική φιλία;
Ως εγγυήτρια δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Αθήνα θα μπορούσε να αναδείξει το ζήτημα όχι μόνο διμερώς αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καταγγέλλοντας την κίνηση της Άγκυρας στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία κατέχει αυτή την περίοδο την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συγκυρία αυτή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ως μοχλός πίεσης προς την Τουρκία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στην ευρύτερη περιοχή.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή φέρνουν στο προσκήνιο και την πραγματική εικόνα της τουρκικής ισχύος. Την Παρασκευή σημειώθηκε νέα πυραυλική επίθεση εναντίον στόχου στην Τουρκία, η τρίτη μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ο πρόεδρος της χώρας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είχε δηλώσει μετά τις προηγούμενες επιθέσεις ότι η Άγκυρα δεν θα επιτρέψει να επαναληφθούν. Ωστόσο, το περιστατικό επαναλήφθηκε, με στόχο, σύμφωνα με πληροφορίες, την αμερικανική βάση στο Ιντσιρλίκ.
Το γεγονός αυτό ενισχύει την εικόνα μιας Τουρκίας που συχνά εμφανίζεται επιθετική στη ρητορική, αλλά δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις πραγματικές προκλήσεις ασφαλείας. Παρά τις συχνές απειλές και τις δηλώσεις περί στρατιωτικής ισχύος, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι διαφορετική.
Αυτή είναι η Τουρκία που κάποιοι στην Ελλάδα μας λένε ότι είναι 80 εκατομμύρια. Οι Τούρκοι αποδείχθηκαν μικροί, οι Τούρκοι αποδείχθηκαν γυμνοί. Θα πρέπει να το καταλάβει το ελληνικό πολιτικό σύστημα κάποια στιγμή και να υψώσει το ανάστημά του απέναντι σε αυτούς τους θρασύδειλους γείτονες. Το λέω και το ξαναλέω, οι Τούρκοι αντιδρούν σαν τον νταή έφηβο. Μόλις τους κοιτάξεις άγρια, μαζεύονται. Ας το καταλάβει επιτέλους η Ελλάδα αυτό το πράγμα.
Για πολλούς αναλυτές, η στιγμή αυτή αποτελεί ευκαιρία για την Ελλάδα και την Κύπρο να κινηθούν πιο αποφασιστικά στο διπλωματικό πεδίο. Η κατάθεση αίτησης ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στο ΝΑΤΟ, ακόμη και αν συναντήσει αντιδράσεις, θα μπορούσε να αναδείξει διεθνώς το κυπριακό ζήτημα και να δημιουργήσει νέα δεδομένα στις σχέσεις της περιοχής.
Σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η στρατηγική αξιοποίηση των διπλωματικών εργαλείων ίσως αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τη στρατιωτική ισχύ.