Ένα νέο διεθνές σχήμα με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης» προωθεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα για το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας, αλλά και για τον ρόλο που φιλοδοξεί να διαδραματίσει σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με αντίγραφο του καταστατικού του οργανισμού που είδε το Middle East Eye, πρόκειται για μια αμερικανικής έμπνευσης πρωτοβουλία, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ακόμη και ανταγωνιστικά προς τα Ηνωμένα Έθνη, αναλαμβάνοντας ρόλο διαμεσολάβησης σε διεθνείς συγκρούσεις.
Αν και το Συμβούλιο Ειρήνης σχεδιάστηκε αρχικά στο πλαίσιο της μεταπολεμικής διακυβέρνησης της Γάζας, το καταστατικό του δεν αναφέρεται ρητά στον παλαιστινιακό θύλακα. Αντιθέτως, κάνει λόγο για την ανάγκη δημιουργίας ενός «πιο ευέλικτου και αποτελεσματικού διεθνούς μηχανισμού οικοδόμησης της ειρήνης».
Στόχος του οργανισμού, σύμφωνα με τον χάρτη, είναι:
-
η αποκατάσταση της σταθερότητας,
-
η εγκαθίδρυση «αξιόπιστης και νόμιμης διακυβέρνησης»,
-
και η επίτευξη διαρκούς ειρήνης σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις.
Ο ίδιος ο Τραμπ αναλαμβάνει πρόεδρος του Συμβουλίου, με εξαιρετικά διευρυμένες αρμοδιότητες, καθώς έχει το δικαίωμα να διορίζει ή να απομακρύνει κράτη-μέλη – απόφαση που μπορεί να ανατραπεί μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων.
Τα κράτη που συμμετέχουν στο διοικητικό συμβούλιο θα έχουν τριετή θητεία, εκτός εάν συνεισφέρουν πάνω από 1 δισ. δολάρια μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας.
Διεθνείς προσκλήσεις και ανοιχτά ερωτήματα
Πηγές του Middle East Eye αναφέρουν ότι έχουν προσκληθεί αρκετοί αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων. Μεταξύ των πρώτων που δέχθηκαν πρόσκληση φέρεται να ήταν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου, χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ινδία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία επιβεβαίωσαν ότι συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις, ενώ παρέμενε ασαφές αν είχε προσκληθεί επίσημα και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Το «Ιδρυτικό Εκτελεστικό Συμβούλιο» για τη Γάζα
Στις 16 Ιανουαρίου, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε τη σύσταση επταμελούς ιδρυτικού εκτελεστικού συμβουλίου, το οποίο –σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση– θα αναλάβει την επόμενη ημέρα της Γάζας.
Το συμβούλιο θα εποπτεύει:
-
τη διακυβέρνηση,
-
την ανοικοδόμηση,
-
την προσέλκυση επενδύσεων,
-
τη χρηματοδότηση μεγάλης κλίμακας,
-
και την αποκατάσταση των βασικών υποδομών.
Ωστόσο, δεν αποσαφηνίστηκε ποιο μέλος θα έχει ποιο χαρτοφυλάκιο, ενώ οι ανακοινώσεις προκάλεσαν έντονη κριτική, καθώς κανένα από τα βασικά στελέχη δεν είναι Παλαιστίνιος και οι περισσότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με το Ισραήλ.
Τα επτά μέλη του συμβουλίου
Στο ιδρυτικό εκτελεστικό όργανο συμμετέχουν:
-
Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και διαχρονικός υποστηρικτής του Ισραήλ.
-
Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και αρχιτέκτονας της αποτυχημένης «Συμφωνίας του Αιώνα».
-
Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
-
Τόνι Μπλερ, πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, με έντονα αμφιλεγόμενο παρελθόν στον πόλεμο του Ιράκ.
-
Ατζάι Μπάνγκα, πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας.
-
Μαρκ Ρόουαν, δισεκατομμυριούχος επενδυτής με ισχυρούς δεσμούς με το Ισραήλ.
-
Ρόμπερτ Γκάμπριελ, πρώην σύμβουλος της προεκλογικής εκστρατείας Τραμπ.
Ανώτεροι σύμβουλοι και διεθνής δύναμη σταθεροποίησης
Παράλληλα, διορίστηκαν δύο ανώτεροι σύμβουλοι, οι Aryeh Lightstone και Josh Gruenbaum, για την καθημερινή λειτουργία του Συμβουλίου, πρόσωπα επίσης συνδεδεμένα με φιλοϊσραηλινά δίκτυα.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ακόμη τον διορισμό του πρώην απεσταλμένου του ΟΗΕ Νικολάι Μλαντένοφ ως Ύπατου Εκπροσώπου για τη Γάζα, ο οποίος θα λειτουργεί ως σύνδεσμος με την παλαιστινιακή τεχνοκρατική επιτροπή διακυβέρνησης.
Ποιος θα κυβερνήσει τελικά τη Γάζα;
Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται η Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG), η οποία προβλέπεται να αναλάβει την καθημερινή διοίκηση του θύλακα.
Επικεφαλής της φέρεται να είναι ο πρώην Παλαιστίνιος υφυπουργός Σχεδιασμού Άλι Σάαθ, με αρμοδιότητες που περιλαμβάνουν:
-
αποκατάσταση βασικών υπηρεσιών,
-
ανασυγκρότηση θεσμών,
-
διαχείριση υγείας, παιδείας, οικονομίας και ασφάλειας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το Ισραήλ εξακολουθεί να ελέγχει πάνω από το 50% της Λωρίδας της Γάζας, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο οποιαδήποτε παλαιστινιακή αρχή θα μπορεί να ασκήσει πραγματική εξουσία.
Έντονες αντιδράσεις
Η πρωτοβουλία έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από Παλαιστίνιους αναλυτές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίοι κάνουν λόγο για πλήρη παραγκωνισμό των Παλαιστινίων και για ένα σχέδιο που εξυπηρετεί πρωτίστως ισραηλινά και αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα.
Η Ισλαμική Τζιχάντ χαρακτήρισε τη σύνθεση των οργάνων «προσαρμοσμένη στις ισραηλινές απαιτήσεις», ενώ η Χαμάς δεν έχει τοποθετηθεί επισήμως.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν το «Συμβούλιο Ειρήνης» αποτελεί πραγματική προσπάθεια σταθεροποίησης ή ένα νέο πολιτικό εργαλείο των ΗΠΑ για την επιβολή μεταπολεμικής τάξης στη Γάζα χωρίς ουσιαστική παλαιστινιακή συμμετοχή.
