Με ένα ευρύ πακέτο μέτρων και επενδύσεων ύψους 347 εκατ. ευρώ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενισχύει την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των υποβρύχιων καλωδίων, κρίσιμων υποδομών που μεταφέρουν περίπου το 99% της διηπειρωτικής διαδικτυακής κίνησης και στηρίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία και την καθημερινή ζωή.
Απέναντι στους αυξανόμενους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων σκόπιμων ζημιών και δολιοφθορών, η Κομισιόν παρουσίασε νέα «εργαλειοθήκη ασφάλειας καλωδίων», κατάλογο έργων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (CPEI) και τροποποίησε το πρόγραμμα του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (CEF) για τον ψηφιακό τομέα.
Η εργαλειοθήκη προβλέπει έξι στρατηγικά και τέσσερα τεχνικά μέτρα για τη μείωση των κινδύνων, βασισμένα στην εκτίμηση απειλών που ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2025. Παράλληλα, ο κατάλογος CPEI καθορίζει 13 τομείς προτεραιότητας, με ορίζοντα έως το 2040, ώστε να κατευθυνθεί δημόσια χρηματοδότηση σε έργα που ενισχύουν τη φυσική και ψηφιακή ανθεκτικότητα των καλωδιακών δικτύων.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, η Επιτροπή δεσμεύει 347 εκατ. ευρώ μέσω του CEF Ψηφιακός Τομέας για στρατηγικά έργα υποβρύχιων καλωδίων. Το 2026 προβλέπονται δύο προσκλήσεις συνολικού ύψους 60 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των δυνατοτήτων επισκευής καλωδίων, καθώς και ξεχωριστή πρόσκληση 20 εκατ. ευρώ για την ενσωμάτωση «έξυπνων» συστημάτων SMART, με αισθητήρες που θα συλλέγουν σε πραγματικό χρόνο ωκεάνινα και σεισμικά δεδομένα. Επιπλέον, δύο νέες προσκλήσεις το 2026 και το 2027, ύψους 267 εκατ. ευρώ, θα χρηματοδοτήσουν έργα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο CPEI.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ταχεία αποκατάσταση βλαβών. Ήδη άνοιξε πρόσκληση 20 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία προσαρμόσιμων μονάδων επισκευής, οι οποίες θα σταθμεύουν σε λιμάνια ή ναυπηγεία και θα μπορούν να ενεργοποιούνται άμεσα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Το πιλοτικό σκέλος ξεκινά από τη Βαλτική Θάλασσα, όπου τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξημένος αριθμός περιστατικών, και θα επεκταθεί στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό. Οι προσκλήσεις απευθύνονται αποκλειστικά σε δημόσιους φορείς με αρμοδιότητες έκτακτης ανάγκης, όπως υπηρεσίες πολιτικής προστασίας, ακτοφυλακές και ένοπλες δυνάμεις.
Το νέο πλαίσιο αποτελεί συνέχεια των πρωτοβουλιών της ΕΕ από το 2024 για ασφαλείς και ανθεκτικές υποδομές υποβρύχιων καλωδίων. Στο τρέχον πολυετές πρόγραμμα 2024-2027, συνολικά 533 εκατ. ευρώ προορίζονται για έργα καλωδιακής συνδεσιμότητας, με σημαντικό μέρος να έχει ήδη δεσμευθεί. Στόχος της Επιτροπής είναι σαφής: να θωρακίσει μια αόρατη αλλά ζωτική υποδομή, κρίσιμη τόσο για την ψηφιακή κυριαρχία όσο και για την ασφάλεια της Ευρώπης.
