Ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές προκαλεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν, με τις τιμές του πετρελαίου να εκτοξεύονται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα ασιατικά χρηματιστήρια να καταγράφουν μεγάλες απώλειες.
Η τιμή του Brent, που αποτελεί βασικό δείκτη αναφοράς για την Ευρώπη, σημείωσε άνοδο σχεδόν 25% στις πρώτες συναλλαγές, ξεπερνώντας τα 115 δολάρια ανά βαρέλι. Παράλληλα, το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) άγγιξε προσωρινά τα 113 δολάρια στο άνοιγμα της αγοράς στο Σικάγο. Πρόκειται για επίπεδα τιμών που είχαν καταγραφεί τελευταία φορά το 2022, μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η άνοδος συνδέεται κυρίως με τον φόβο παρατεταμένης διακοπής της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Οι πρόσφατες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και οι ιρανικές αντεπιθέσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τη διέλευση δεξαμενόπλοιων μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Κόλπου του Ομάν, προκαλώντας ανησυχία για την παγκόσμια ενεργειακή επάρκεια.
Η αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις αγορές. Στο Nikkei 225 στο Τόκιο σημειώθηκε πτώση έως και 7% στις πρώτες συναλλαγές, ενώ ο δείκτης Kospi στη Σεούλ υποχώρησε περίπου 8%. Οι οικονομίες της Ανατολικής Ασίας θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε τέτοιες εξελίξεις, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια.
Σημαντικές πιέσεις δέχονται και οι μετοχές αεροπορικών εταιρειών, καθώς τα καύσιμα αποτελούν έναν από τους βασικότερους παράγοντες κόστους. Μετοχές εταιρειών όπως η Qantas, η Cathay Pacific, η Japan Airlines και η Korean Air κατέγραψαν πτώση μεταξύ 4% και άνω του 10%.
Η αναταραχή επηρεάζει και τις ευρωπαϊκές αγορές. Ο γερμανικός δείκτης DAX υποχώρησε περίπου 2,5% στο άνοιγμα των συναλλαγών, φτάνοντας κοντά στις 23.000 μονάδες, εν μέσω ανησυχιών για τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποβάθμισε την άνοδο των τιμών, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για προσωρινή εξέλιξη που θα αντιστραφεί μόλις ολοκληρωθούν οι επιχειρήσεις κατά του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί και παραταθεί η διακοπή των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 150 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που θα επιβαρύνει σημαντικά τις οικονομίες και τα νοικοκυριά παγκοσμίως.
