Για πάνω από μια δεκαετία, οι σχέσεις Τουρκίας–Αιγύπτου ήταν ψυχρές, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αποκαλεί τον Αλ-Σίσι «δικτάτορα».
Ωστόσο, τώρα που η ομαλοποίηση αφορά και επίσημα τις διμερείς σχέσεις, η Άγκυρα επιδιώκει να εντατικοποιήσει τη συνεργασία με το Κάιρο, σε στρατηγικά πεδία που περιλαμβάνουν ενέργεια, άμυνα και διπλωματία.
ΑΟΖ και γεωπολιτική σκακιέρα
Η Τουρκία αμφισβητεί σταθερά την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020, χαρακτηρίζοντάς τη «νομικά αμφιλεγόμενη» και «μη νόμιμη», υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα διεύρυνε υπερβολικά τις αξιώσεις της βασιζόμενη στην αρχή των νησιών και ότι το Κάιρο δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις της Αθήνας.
Σε αντίθεση με αυτό το σχήμα, αναφέρει ο τουρκικός Τύπος, η Τουρκία φέρεται να πρότεινε στην Αίγυπτο μια «πιο συμφέρουσα» και με νομική τεκμηρίωση λύση, με θαλάσσια έκταση σχεδόν τριπλάσια από την Κύπρο, άρα πολύ πιο ελκυστική.
Αυτή η πρόταση φέρεται να κέρδισε την προσοχή του Καΐρου, το οποίο διατήρησε τη συμφωνία με την Ελλάδα, αλλά παράλληλα άφησε ανοιχτούς διαύλους και με την Τουρκία. Επιπλέον, τον Ιούλιο, η Αίγυπτος απέστειλε ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, αμφισβητώντας την ελληνο-αιγυπτιακή ΑΟΖ, ως απάντηση στο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.
Στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου, το Κάιρο φαίνεται να επιδιώκει να κρατήσει ισορροπίες, να προχωρήσει σύμμαχο με την Ελλάδα, αλλά και παράλληλα να μην αποκλείει την Άγκυρα από νέες συμμαχίες, δημιουργώντας μια πολυσύνθετη, αλλά ελαστική, εξισορρόπηση συμφερόντων.
Στρατιωτικό «δόλωμα» μέσω του KAAN
Η συνεργασία με την Τουρκία δεν περιορίζεται στον ενεργειακό τομέα, επεκτείνεται και στην άμυνα. Πηγές αναφέρουν ότι η Αίγυπτος πλησιάζει στο να ενταχθεί στο τουρκικό πρόγραμμα KAAN, το stealth μαχητικό 5ης γενιάς, με συμφωνία συμμετοχής, συμπεριλαμβανομένης της συμπαραγωγής και της μεταφοράς τεχνογνωσίας.
Πηγές αναφέρουν ότι οι πρώτες συζητήσεις διατυπώθηκαν κατά την επίσκεψη του Αλ-Σίσι στην Άγκυρα το Σεπτέμβριο 2024, με επακόλουθες επισκέψεις αιγυπτιακής αντιπροσωπείας και του αρχηγού Γενικού Επιτελείου στρατηγού Άχμαντ Χαλίφα τον Μάιο 2025. Ένα μνημόνιο κατανόησης αναμένεται να υπογραφεί πριν το τέλος του 2025, επισφραγίζοντας τεχνική και παραγωγική συνεργασία.
Η Αίγυπτος, όπως επισημαίνει και πρώην αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας της, αναγνωρίζει πως η κοινή παραγωγή με την Τουρκία θα προσδώσει σημαντικά πλεονεκτήματα στον εξοπλισμό της, μειώνοντας τη μονομέρεια των προμηθειών από Δύση και δίνοντας ώθηση στον τοπικό αμυντικό κλάδο.
Μια νέα εποχή συνεργασίας ή μια πολιτική επανασύνδεση;
Η επαναπροσέγγιση Τουρκίας–Αιγύπτου δείχνει να είναι στρατηγική και πολυδιάστατη. Από την ενεργειακή σκακιέρα της ΑΟΖ έως τη συμμετοχή σε κομβικά αμυντικά προγράμματα, στόχος είναι η αναδιαμόρφωση περιφερειακών συσχετισμών, αλλά και η ενίσχυση νέων αξόνων επιρροής.
Το αν τελικά το Κάιρο θα στραφεί αποφασιστικά προς την Άγκυρα ή θα διατηρήσει την παραγωγική δυναμική με την Αθήνα, παραμένει κρίσιμο ζήτημα.
