Το Bundessicherheitsrat (Ομοσπονδιακό Συμβούλιο Ασφαλείας) της Γερμανίας ενέκρινε σήμερα, σε μια από τις σπάνιες δημόσιες επιβεβαιώσεις, την πρόταση της Τουρκίας για την αγορά 40 Eurofighter Typhoon.
Το επίσημο αίτημα της Άγκυρας είχε υποβληθεί νωρίτερα, και πλέον οι Γερμανοί προμηθευτές θα συνεισφέρουν με εξαρτήματα, (όπως είχε ήδη επισημανθεί την παραμονή της συνάντησης στην Τουρκία ανάμεσα στον τότε Καγκελάριο της Γερμανίας Όλαφ Σολτς και τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν) ενώ η τελική κατασκευή θα πραγματοποιηθεί στη Μεγάλη Βρετανία.
Σύμφωνα με το Spiegel, η έγκριση ήρθε ύστερα από θετική απόφαση του Bundessicherheitsrat, που συνεδριάζει μυστικά και δεν σχολιάζει τις αποφάσεις του, αλλά οι πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι έδωσε το «πράσινο φως» για τη συμφωνία. Η Τουρκία και η Βρετανία υπέγραψαν σήμερα στη Στρατιωτική Έκθεση Άμυνας της Κωνσταντινούπολης έναν προκαταρκτικό μνημόνιο κατανόησης (MoU), που ρίχνει φως στο τελικό πλαίσιο της συνεργασίας.
Η γερμανική θέση αντιπροσωπεύει σαφή στροφή πολιτικής. Κατά τα προηγούμενα χρόνια, η χώρα είχε αρνηθεί εξαγωγές Eurofighter προς την Τουρκία λόγω ανησυχιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καταστολή πολιτικής αντιπολίτευσης, ιδιαίτερα μετά την σύλληψη τον Μάρτιο του 2025 του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου. Εκείνο το γεγονός είχε οδηγήσει στην αναστολή της πρώτης φάσης των διαπραγματεύσεων, παρά τις πιέσεις από άλλες ευρωπαϊκές χώρες του Eurofighter.
Η σημερινή εξέλιξη αντανακλά τη νέα στάση της κυβέρνησης Μέτρς (CDU‑SPD), η οποία φαίνεται να προτιμά τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ έναντι πολιτικών ενστάσεων. Η Βρετανία ως πρωταγωνιστής στις διαπραγματεύσεις, ανέλαβε να επιταχύνει τις συζητήσεις και να διευθετήσει το ζήτημα των εξαγωγών.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας αναφέρει περίπου 40 Eurofighter, πιθανόν διαβαθμισμένα σε 20 μεταχειρισμένα Tranche 1 αεροσκάφη και 20 νέα Tranche 4, που φέρουν AESA‑ραντάρ και προηγμένες δυνατότητες εναέριας μάχης, σύμφωνα με τις τεχνικές απαιτήσεις που παρέλαβε η Τουρκία από βρετανική πλευρά. Η παράδοση αναμένεται σταδιακά έως το 2030, με την επιλογή της Τουρκίας να εξοπλίσει τις αρχικές μοίρες της και να καλύψει κενά μέχρι την ανάπτυξη του δικού της, εγχώριου μαχητικού «KAAN».
Διαβάστε ακόμη: Η Επίσκεψη Σολτς στην Άγκυρα και και η απάντηση της Καγκελαρίας στην e-enimerosi για τα Eurofighter
Αναλυτές επισημαίνουν πως η συμφωνία ωφελεί την ευρωπαϊκή βιομηχανική συνεργασία, ενώ παράλληλα ενισχύει τη γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη αστάθεια. Επίσης, λύνει πιεστικά ζητήματα παραγωγής στο εργοστάσιο της BAE στο Warton, όπου υπήρχε στασιμότητα λόγω μειωμένων παραγγελιών.
Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί τις εξελίξεις, δεδομένων των εντάσεων των δύο χωρών, πληροφορίες αναφέρουν ότι ενημερώθηκε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Γάλλοι και Ίταλοι φαίνεται ότι έχουν εξασφαλίσει διαβεβαιώσεις από την Τουρκία ότι τα αεροσκάφη θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά στο πλαίσιο της ΝΑΤΟικής συνεργασίας, με περιορισμούς για χρήση έναντι άλλων κρατών-μελών της συμμαχίας, ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου.
Σε αυτή τη συγκυρία, η έγκριση από τη Γερμανία σηματοδοτεί ένα κρίσιμο σημείο στροφής: από την αμφιθυμία και τις πολιτικές επιφυλάξεις σε μια πιο ρεαλιστική, στρατηγική προσέγγιση, η οποία προσδίδει στην Άγκυρα σημαντική αναβάθμιση ισχύος εντός και πέραν του ΝΑΤΟ.
Στον αντίποδα έχουμε μια κοινή αμερικανοεβραϊκή και ελληνoαμερικανική επιστολή κατά της επανεισόδου της Τουρκίας στο πρόγραμμα F‑35
Η Αμερικανοεβραϊκή Επιτροπή (AJC) και το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο Ηγεσίας (HALC) απευθύνονται με κοινή διακομματική επιστολή προς τα μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ, καλώντας τους να ενωθούν και να μην επιτρέψουν την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F‑35.
Η επιστολή, υπό την αιγίδα των βουλευτών Κρις Πάππας, Γκας Μπιλιράκης, Ντίνα Τίτους και Νικόλ Μαλλιωτάκη, έχει ήδη συγκεντρώσει αρκετές υπογραφές, ανάμεσά τους και των Τζιμ Κόστα, Ράντι Φάιν, Ντίνα Τάιτους, Ντόν Γκόλντμαν, Τζος Γκότθεϊμερ, Μάικ Χαριδόπουλος, Γκρέις Μενγκ, Φρανκ Παλόνε, Μπραντ Σνάιντερ, Ρίτσι Τόρες και Νίντια Βελάσκεθ και αναμένεται να αποσταλεί μέχρι την Πέμπτη 24 Ιουλίου στον υπουργό Εξωτερικών, Marco Rubio.
Οι οργανώσεις τονίζουν ότι η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα F‑35 θα υπονόμευε το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα (QME) που απολαμβάνει το Ισραήλ, εφόσον η Άγκυρα εξακολουθεί να απειλεί το Ισραήλ. Η επιστολή υπενθυμίζει ότι η Τουρκία έχει παραβιάσει το νόμο CAATSA με την αγορά ρωσικών S‑400 και δεν επέστρεψε στην αμερικανική νομοθεσία.
Οι AJC και HALC δηλώνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να:
-
Απειλεί την ελληνική κυριαρχία και κρατάει υπό κατοχή τμήμα της Κύπρου, χρησιμοποιώντας αμερικανικά όπλα,
-
Επιτίθεται σε κουρδικές δυνάμεις, που θεωρούνται σύμμαχοι των ΗΠΑ στη Συρία,
-
και απειλεί το Ισραήλ με στελέχη των ΗΠΑ
καταλήγοντας: «Η πρόσβαση σε αμερικανικά οπλικά συστήματα είναι προνόμιο που η Τουρκία πρέπει να κερδίσει, όχι δικαίωμα».
Το αίτημα καταλήγει εμφατικά: να προστατευτεί η τεχνολογία του F‑35 και να υπάρξουν κυρώσεις για τις παραβιάσεις CAATSA.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε πρόσφατη έκθεση (Απρίλιος 2025) το Jewish Institute for National Security of America (JINSA) υποστήριζε ότι η Τουρκία παραμένει απειλή για περιφερειακή σταθερότητα και ότι η επανένταξή της στο πρόγραμμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλοπή τεχνογνωσίας.
Στην Ουάσινγκτον, οι ίδιες συμμαχίες, εβραϊκό και ελληνικό λόμπι, αναδεικνύουν πλέον ένα κοινό μέτωπο θεσμικής και γεωπολιτικής άμυνας, επηρεάζοντας καθοριστικά την πορεία των αμερικανικών αποφάσεων.
