Η Γερμανία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών ζυμώσεων.
Από τις μεταβαλλόμενες συνήθειες των καταναλωτών στην αγορά τροφίμων, έως τις σκληρές διαπραγματεύσεις στον κυβερνητικό συνασπισμό για τις συντάξεις και τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, αλλά και την ψήφιση ενός από τους πιο δαπανηρούς προϋπολογισμούς της μεταπολεμικής ιστορίας, η εικόνα της χώρας αποκαλύπτει μια κοινωνία που αναζητά σταθερότητα και προσαρμογή σε νέες προκλήσεις.
Η τιμή επιστρέφει στο προσκήνιο: Τι δείχνει η Έκθεση Διατροφής 2024
Η ετήσια Έκθεση Διατροφής του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Γεωργίας καταγράφει μία ξεκάθαρη τάση, Οι Γερμανοί επιστρέφουν στην προτεραιότητα της χαμηλής τιμής στα τρόφιμα. Το 59% των καταναλωτών δηλώνουν ότι δίνουν πλέον μεγαλύτερη σημασία στο κόστος, το υψηλότερο ποσοστό από το 2015.
Παρά την οικονομική πίεση, η γεύση παραμένει αδιαπραγμάτευτη, το 93% των πολιτών τη θεωρεί κορυφαίο κριτήριο. Ακολουθούν η εποχικότητα, η τοπική προέλευση και η καλή μεταχείριση των ζώων, με ποσοστά που προσεγγίζουν το 80%. Μάλιστα, 65% δηλώνει ότι αναζητά ετικέτες καλής διαβίωσης των ζώων όταν αγοράζει κρέας.
Ταυτόχρονα, η υγιεινή διατροφή αποκτά βάρος, 9 στους 10 Γερμανούς θεωρούν την υγεία καθοριστική, ενώ το 64% ζητά λιγότερη ζάχαρη, λίπος και αλάτι στα έτοιμα προϊόντα. Η κατανάλωση κρέατος παραμένει υψηλή αλλά σταθερή (24%), ενώ η στροφή προς φυτικές εναλλακτικές φαίνεται να φτάνει σε ένα «πλατό».
Η κοινωνική εικόνα που προκύπτει είναι μιας χώρας που, εν μέσω αυξημένου κόστους ζωής, προσπαθεί να ισορροπήσει την οικονομία με τις διατροφικές αξίες της.
Σκληρές διαπραγματεύσεις για τις συντάξεις: Συμβιβασμός με ανοιχτά μέτωπα
Ο κυβερνητικός συνασπισμός CDU/CSU–SPD πέρασε μια μακρά νύχτα διαβουλεύσεων την περασμένη Πέμπτη, με στόχο να εκτονώσει την κρίση που προκάλεσε η αντίσταση της στα συνταξιοδοτικά σχέδια. Το νομοσχέδιο θα προχωρήσει ως έχει, ωστόσο συνοδεύεται πλέον από ένα ειδικό κείμενο δεσμεύσεων για μια βαθιά μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Βασικός στόχος είναι η διατήρηση του επιπέδου των συντάξεων στο 48% έως το 2031, ένα μέτρο που η ένωσης νέων θεωρεί υπερβολικά ακριβό σε βάθος χρόνου. Με τις 18 έδρες της, η νεολαία του CDU είχε τη δύναμη να ανατρέψει την κυβερνητική πλειοψηφία και χρησιμοποίησε αυτήν την επιρροή για να απαιτήσει θεσμικές αλλαγές.
Το συνοδευτικό κείμενο υπόσχεται μια «ολική μεταρρύθμιση» του συστήματος, με επιτροπή ειδικών που θα καταθέσει προτάσεις έως το 2026. Όλα τα θέματα είναι ανοιχτά, από πιθανή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, μέχρι ένταξη νέων ομάδων εργαζομένων και νέων ειδών εισοδήματος στις εισφορές.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί την ενίσχυση των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών σχημάτων, αξιοποιώντας ένα πακέτο μετοχών ύψους 10 δισ. ευρώ, ενώ ανακοινώθηκε ότι το κράτος θα αποκτήσει μετοχές σε Deutsche Telekom, Deutsche Post και Commerzbank.
Η συζήτηση αποκαλύπτει μια χώρα που βρίσκεται μπροστά σε δημογραφικές πιέσεις και προσπαθεί να αναζητήσει ένα βιώσιμο μοντέλο για τις μελλοντικές γενιές.
Επιδοτήσεις για ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Ο συνασπισμός ανακοίνωσε επίσης τις λεπτομέρειες της νέας επιδότησης για ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά αυτοκίνητα, η οποία στοχεύει αποκλειστικά σε νοικοκυριά με εισοδήματα έως 80.000 ευρώ. Το όριο αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ ανά παιδί.
Η βασική επιδότηση φτάνει τα 3.000 ευρώ και αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, ενώ προβλέπεται επιπλέον ενίσχυση 1.000 ευρώ για νοικοκυριά με πολύ χαμηλά εισοδήματα. Η κυβέρνηση υπόσχεται ένα «μη γραφειοκρατικό» σύστημα, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή το 2026, μετά την έγκριση της Ε.Ε.
Η νέα παρέμβαση γίνεται σε ένα περιβάλλον όπου η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων προσπαθεί να ορθοποδήσει μετά το απότομο τέλος των προηγούμενων επιδοτήσεων το 2023. Με στόχο την πράσινη μετάβαση και τη διατήρηση της ζήτησης, η κυβέρνηση ενισχύει με 3 δισ. ευρώ το πρόγραμμα μέσω του Ταμείου Κλίματος και Μετασχηματισμού.
Ο προϋπολογισμός του 2026: Ρεκόρ δαπανών και νέο χρέος ιστορικού μεγέθους
Η Ομοσπονδιακή Βουλή ενέκρινε έναν από τους πιο φιλόδοξους, και ακριβούς, προϋπολογισμούς στην ιστορία της Γερμανίας. Οι συνολικές δαπάνες ξεπερνούν τα 630 δισ. ευρώ, με νέο δανεισμό ύψους 181,5 δισ. ευρώ.
Η κοινωνική πολιτική απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών, με τις συντάξεις να αποτελούν τη βαριά «ατμομηχανή» του προϋπολογισμού. Ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ τονίζει ότι ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει «επενδύσεις ρεκόρ», αλλά και ότι η γρήγορη υλοποίησή τους είναι κρίσιμη.
Ο τομέας των μεταφορών λαμβάνει ιστορικά ποσά για έργα υποδομής, ενώ η άμυνα φτάνει τα 108 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Μόνο η Ουκρανία θα λάβει 11,5 δισ. ευρώ για εξοπλισμό και στρατιωτική βοήθεια.
Η αντιπολίτευση κατακεραυνώνει το σχέδιο, το AfD κάνει λόγο για «οικονομικό γελωτοποιό της Ευρώπης», ενώ Πράσινοι και Αριστερά καταγγέλλουν ότι τα χρήματα διοχετεύονται σε προεκλογικές υποσχέσεις αντί για κοινωνικές δομές.
Συμπέρασμα: Μια Γερμανία που παλεύει να εξισορροπήσει το παρόν με το μέλλον
Το πολιτικό και οικονομικό τοπίο της Γερμανίας το 2025 χαρακτηρίζεται από ένταση, μεταρρυθμίσεις και μια κοινωνία που προσπαθεί να προσαρμοστεί σε νέες πραγματικότητες, αυξημένο κόστος ζωής, ανάγκη για σταθερό συνταξιοδοτικό σύστημα, πράσινη μετάβαση και γεωπολιτικές προκλήσεις.
Οι αποφάσεις των επόμενων μηνών θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό αν η χώρα θα καταφέρει να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή και την οικονομική της δυναμική σε μια εποχή, που οι απαιτήσεις και η αβεβαιότητα, αυξάνονται.
