Στα σχοινιά ο Φρίντριχ Μερτς: «Στηρίζετε ή ανατρέπετε» μετά τις εκλογές;
Ο Γερμανός καγκελάριος διαψεύδει ότι θα θέσει «έμμεσο ερώτημα εμπιστοσύνης», όμως στο CDU πληθαίνουν οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα. Σε μια από τις σοβαρότερες εσωκομματικές δοκιμασίες της θητείας του βρίσκεται ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες εκλογές στα κρατίδια του Βερολίνου και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.
Στο εσωτερικό της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης έχει ανοίξει πλέον συζήτηση για την πολιτική πορεία του καγκελαρίου, καθώς δημοσιεύματα κάνουν λόγο για μια κρίσιμη συνεδρίαση της ηγεσίας της CDU το βράδυ των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η γερμανική WELT, ο Μερτς έχει συγκαλέσει το προεδρείο της CDU για την Κυριακή, προκειμένου να συζητηθούν τα αποτελέσματα των εκλογών και η μελλοντική πορεία του κόμματος και της κυβέρνησης.
«Τι είναι ένα έμμεσο ερώτημα εμπιστοσύνης;»
Η συζήτηση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις μετά από δημοσίευμα, σύμφωνα με το οποίο ο Μερτς θα μπορούσε να θέσει την ηγεσία της Ένωσης μπροστά σε ένα ουσιαστικό δίλημμα: στήριξη στον ίδιο και στον αυστηρότερο μεταρρυθμιστικό του προσανατολισμό ή αναζήτηση άλλου καγκελαρίου.
Στο εσωτερικό της CDU φέρεται μάλιστα να χρησιμοποιείται η χαρακτηριστική φράση «στήριξη ή ανατροπή». Ο ίδιος ο Μερτς, πάντως, επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από τα σχετικά δημοσιεύματα. Όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο να θέσει «έμμεσο ερώτημα εμπιστοσύνης», απάντησε χαρακτηριστικά: «Τι είναι ένα έμμεσο ερώτημα εμπιστοσύνης;»
Παράλληλα, τόνισε ότι δεν είναι υποχρεωμένος να απαντά δημόσια σε κάθε δημοσίευμα και υπογράμμισε ότι έχει εκλεγεί για τέσσερα χρόνια και θέλει να αξιοποιήσει αυτή την περίοδο για να οδηγήσει τη Γερμανία έξω από τη σημερινή δύσκολη κατάσταση.
Στο τραπέζι και αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική
Η κρίση δεν αφορά μόνο το πρόσωπο του καγκελαρίου αλλά και την πορεία της κυβέρνησης συνασπισμού CDU/CSU και SPD. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται η WELT, στο εσωτερικό της κυβέρνησης συζητούνται πιθανές παραχωρήσεις προς τους Σοσιαλδημοκράτες, μεταξύ άλλων μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας.
Το ζήτημα είναι εάν ο Μερτς θα μπορέσει να επιβάλει τον δικό του μεταρρυθμιστικό σχεδιασμό και ταυτόχρονα να διατηρήσει τη συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού.
Ποιοι θα μπορούσαν να διαδεχθούν τον Μερτς;
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δεν δείχνει καμία διάθεση να εγκαταλείψει την καγκελαρία, στο εσωτερικό της Ένωσης έχουν ήδη αρχίσει οι συζητήσεις για πιθανούς διαδόχους.
Μεταξύ των ονομάτων που αναφέρονται είναι ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Χέντρικ Βουστ, ο αρχηγός του CSU Μάρκους Ζέντερ και, πιο πρόσφατα, ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ ως πιθανός συμβιβαστικός υποψήφιος. Ωστόσο, κανένας από τους τρεις δεν έχει δηλώσει ότι διεκδικεί την καγκελαρία.
Ένα ενδεχόμενο αλλαγής καγκελαρίου, πάντως, δεν θα ήταν πολιτικά ούτε κοινοβουλευτικά απλό. Η κυβέρνηση CDU/CSU και SPD διαθέτει σήμερα πλειοψηφία μόλις 12 εδρών στη Bundestag, γεγονός που θα έκανε οποιαδήποτε διαδικασία αλλαγής ηγεσίας ιδιαίτερα δύσκολη.
Το CDU σε ιστορικά χαμηλά
Η πίεση προς τον Μερτς ενισχύεται από τα δημοσκοπικά δεδομένα. Σε νέα δημοσκόπηση σήμερα της Insa για την BILD, το CDU/CSU υποχωρεί στο 19,5%, το χαμηλότερο επίπεδό της από τον Οκτώβριο του 2021, ενώ η AfD παραμένει πρώτη δύναμη με 29%. Οι Πράσινοι καταγράφουν 14%, το SPD 12,5 και η Αριστερά από 12,5%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα για τον ίδιο τον Μερτς. Μόλις 10% των ερωτηθέντων δηλώνουν ικανοποιημένοι από την απόδοσή του ως καγκελαρίου, ενώ 88% εκφράζουν δυσαρέσκεια. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων CDU/CSU, η κριτική υπερισχύει, καθώς 57% δηλώνουν δυσαρεστημένοι έναντι 42% που αξιολογούν θετικά το έργο του.
Οι εκλογές της Κυριακής μπορεί να κρίνουν πολλά
Το πολιτικό θερμόμετρο αναμένεται να ανέβει ακόμη περισσότερο μετά τις εκλογές της Κυριακής. Η ηγεσία της CDU θα συνεδριάσει στο Konrad-Adenauer-Haus και, σύμφωνα με τις πληροφορίες από την κομματική ηγεσία, στόχος είναι να υπάρξει κοινή αποτίμηση των αποτελεσμάτων και συμφωνία για την επόμενη πολιτική πορεία. Παράλληλα, αναμένεται να δοθεί στήριξη στον Μερτς από τους πρωθυπουργούς των κρατιδίων και τα υπόλοιπα μέλη του προεδρείου.
Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε ο Μερτς αποφάσισε τελικά να ακυρώσει και το προγραμματισμένο ταξίδι του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, καθώς, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η παρουσία του στο Βερολίνο θεωρείται απαραίτητη. Στη Γενική Συνέλευση αναμένεται να εκπροσωπήσει τη Γερμανία ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.
Η μεγάλη δοκιμασία για τον Μερτς
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν ο Φρίντριχ Μερτς θα αντέξει την πίεση των επόμενων ημερών. Είναι εάν μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο της CDU, να διατηρήσει τη συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού και να ανακόψει την εκλογική άνοδο της AfD. Ο ίδιος επιμένει ότι εξελέγη για τέσσερα χρόνια.
Όμως η Κυριακή μπορεί να αποτελέσει το σημείο καμπής για την κυβέρνηση του Βερολίνου. Εάν τα αποτελέσματα σε Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο είναι ιδιαίτερα αρνητικά για την CDU, η συζήτηση για την ηγεσία του Μερτς είναι πιθανό να γίνει ακόμη πιο δύσκολο να ελεγχθεί.
Και τότε το ερώτημα «στήριξη ή ανατροπή» μπορεί να πάψει να είναι απλώς ένα δημοσίευμα και να μετατραπεί σε πραγματική εσωκομματική μάχη.
