Σπάνια και εντυπωσιακά πλάνα από την ανακάλυψη ενός νέου, γιγαντιαίου είδους πράσινου ανακόντα στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου έρχονται στο φως μέσα από νέα σειρά ντοκιμαντέρ του National Geographic.
Το αδημοσίευτο έως σήμερα βίντεο καταγράφει τη στιγμή που επιστήμονες συναντούν το τεράστιο φίδι στο φυσικό του περιβάλλον, κατά τη διάρκεια επιστημονικής αποστολής στον Ισημερινό.
Η ανακάλυψη του νέου είδους ανακοινώθηκε επίσημα το 2024 και αφορά τον βόρειο πράσινο ανακόντα (Eunectes akayima), ο οποίος μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν μέρος του ήδη γνωστού είδους Eunectes murinus. Τα πλάνα προέρχονται από το ντοκιμαντέρ «Pole to Pole with Will Smith» και γυρίστηκαν το 2022 στην περιοχή Baihuaeri Waorani, στην καρδιά του Αμαζονίου.
Στο βίντεο, ο καθηγητής τοξικολογίας και ειδικός στα δηλητήρια Bryan Fry, μαζί με τον ηθοποιό Will Smith, ταξιδεύουν με βάρκα σε θολά νερά ποταμού, συνοδευόμενοι από ιθαγενείς οδηγούς της φυλής Waorani. Σε ένα ξέφωτο της ζούγκλας, η ομάδα εντοπίζει ένα τεράστιο θηλυκό ανακόντα, το οποίο οι οδηγοί καταφέρνουν να ακινητοποιήσουν προσωρινά, επιτρέποντας στους ερευνητές να λάβουν δείγμα από τα λέπια του.
Το φίδι που καταγράφεται στο επεισόδιο έχει μήκος που εκτιμάται μεταξύ 4,9 και 5,2 μέτρων, σύμφωνα με τον Fry. Παρότι τα πράσινα ανακόντα δεν είναι δηλητηριώδη, παραμένουν εξαιρετικά επικίνδυνα, καθώς είναι σφιγκτήρες: σκοτώνουν το θήραμά τους τυλίγοντάς το σφιχτά με το σώμα τους, προκαλώντας ασφυξία πριν το καταπιούν ολόκληρο.
Η γενετική ανάλυση των δειγμάτων που συλλέχθηκαν αποκάλυψε ότι τα πράσινα ανακόντα χωρίζονται σε δύο ξεχωριστά είδη, τα οποία αποκλίνουν εξελικτικά εδώ και περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια. Οι διαφορές στο DNA τους φτάνουν το 5,5%, ποσοστό εντυπωσιακά υψηλό, αν αναλογιστεί κανείς ότι η γενετική απόκλιση μεταξύ ανθρώπου και χιμπαντζή είναι περίπου 2%.
Ο βόρειος πράσινος ανακόντα ζει στη βόρεια λεκάνη του Αμαζονίου, σε περιοχές του Ισημερινού, της Κολομβίας, της Βενεζουέλας, της Γουιάνας, του Σουρινάμ, της Γαλλικής Γουιάνας και του Τρινιντάντ. Ο νότιος πράσινος ανακόντα απαντάται κυρίως στη Βραζιλία, το Περού και τη Βολιβία. Και τα δύο είδη ζουν σε υγροτόπους και ποτάμια, περνώντας το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους μέσα στο νερό.
Τα πράσινα ανακόντα θεωρούνται τα βαρύτερα φίδια στον κόσμο, με ορισμένα να ξεπερνούν τα 250 κιλά και να φτάνουν σε περίμετρο τα 30 εκατοστά. Οι θηλυκές βόρειες πράσινες ανακόντες είναι σημαντικά μεγαλύτερες και βαρύτερες από τα αρσενικά, γεγονός που επηρεάζει και τη διατροφή τους. Όπως εξηγεί ο Fry, τα δύο φύλα καταλαμβάνουν διαφορετικές θέσεις στην τροφική αλυσίδα και κυνηγούν διαφορετικά θηράματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιβαλλοντική διάσταση της έρευνας. Τα αρσενικά, που τρέφονται με αρπακτικά ψάρια και καϊμάν, συσσωρεύουν πολύ υψηλότερα επίπεδα τοξινών, όπως κάδμιο και μόλυβδο, ουσίες που συνδέονται με πετρελαϊκή ρύπανση. Οι συγκεντρώσεις αυτών των βαρέων μετάλλων βρέθηκαν έως και 1.000% υψηλότερες στα αρσενικά σε σύγκριση με τα θηλυκά, στοιχείο που, σύμφωνα με τον Fry, αποτελεί «σαφή προειδοποίηση» για την κατάσταση του οικοσυστήματος.
Επειδή η διατροφή των αρσενικών ανακόντα μοιάζει με εκείνη των ανθρώπινων κοινοτήτων που ζουν στον Αμαζόνιο, τα φίδια λειτουργούν ως δείκτες της ρύπανσης που επηρεάζει και τον ανθρώπινο πληθυσμό. Στο πλαίσιο αυτό, ο Fry εργάζεται ήδη στη σύνταξη οδηγού διατροφής για τη φυλή Waorani, με συστάσεις όπως η αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων θηρευτών από εγκύους και μικρά παιδιά.
Η σειρά ντοκιμαντέρ «Pole to Pole with Will Smith» κάνει πρεμιέρα στις 13 Ιανουαρίου στο National Geographic και στις 14 Ιανουαρίου στις πλατφόρμες Disney+ και Hulu, φέρνοντας στο κοινό μια από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις της σύγχρονης ερπετολογίας.
