Στον Καναδά πραγματοποιήθηκε μία από τις πρώτες χειρουργικές επεμβάσεις “δόντι στο μάτι” (οστεο-οδοντο-κερατοπρόθεση), αποκαθιστώντας την όραση σε έναν 34χρονο άνδρα, τον Brent Chapman από τη Βρετανική Κολομβία.
Η σπάνια αυτή τεχνική εφαρμόζεται παγκοσμίως σε λίγες εκατοντάδες περιπτώσεις και θεωρείται η έσχατη λύση για ανθρώπους με κατεστραμμένο κερατοειδή.
Η περιπέτεια ξεκίνησε όταν ήταν μόλις 13 ετών, ύστερα από μια σπάνια αντίδραση στο φάρμακο ιβουπροφαίνη, που προκάλεσε το σύνδρομο Stevens-Johnson. Η επιθετική αυτή αυτοάνοση διαταραχή κατέστρεψε τους κερατοειδείς του, αφήνοντάς τον με σοβαρή απώλεια όρασης. Παρά τις περισσότερες από 50 χειρουργικές επεμβάσεις που ακολούθησαν μέσα σε δύο δεκαετίες, μεταξύ αυτών και 10 αποτυχημένες προσπάθειες για μεταμόσχευση κερατοειδούς, καμία δεν προσέφερε μόνιμη λύση.
Η επαναστατική τεχνική
Η μέθοδος περιλαμβάνει την αφαίρεση ενός δοντιού του ασθενούς, το οποίο διαμορφώνεται ώστε να συγκρατεί έναν μικρό φακό. Το δόντι εμφυτεύεται προσωρινά στο μάγουλο, όπου αναπτύσσονται γύρω του μαλακοί ιστοί, και στη συνέχεια μεταφέρεται στο μάτι. Έτσι, το δόντι λειτουργεί ως «βάση» για τον τεχνητό φακό που αντικαθιστά τον κατεστραμμένο κερατοειδή, επιτρέποντας στο φως να εισέλθει στο μάτι.
Την πρωτοποριακή επέμβαση πραγματοποίησε ο Δρ. Greg Moloney, καθηγητής οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας, τον Φεβρουάριο του 2025. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούνιο, ολοκληρώθηκε η τελική φάση με την εμφύτευση στο δεξί μάτι του Chapman.
Τα αποτελέσματα
Σχεδόν αμέσως μετά την επέμβαση, ο Chapman άρχισε να διακρίνει κίνηση. Μέσα σε λίγες εβδομάδες η όρασή του βελτιώθηκε σημαντικά και, μετά από διορθωτική επέμβαση, κατάφερε να φτάσει σε όραση 20/30, δηλαδή κοντά σε επίπεδα λειτουργικής όρασης.
Η χειρουργική δοντιού στο μάτι διαρκεί πάνω από 12 ώρες και απαιτεί εξειδικευμένους οφθαλμιάτρους. Εφαρμόζεται μόνο όταν ο ασθενής έχει κατεστραμμένο κερατοειδή αλλά υγιή αμφιβληστροειδή και οπτικό νεύρο. Μέχρι σήμερα, τέτοιες επεμβάσεις έχουν πραγματοποιηθεί σε λίγες χώρες, όπως η Ιταλία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Ιαπωνία και Γερμανία.
Σύμφωνα με μελέτη του 2022 σε 59 ασθενείς, το 94% διατήρησε μακροχρόνια όραση έως και 30 χρόνια μετά την επέμβαση, επιβεβαιώνοντας την υψηλή επιτυχία της μεθόδου.