Την περίοδο εκείνη, η Ελλάδα υπό τον Ιωάννη Μεταξά διατηρούσε θεωρητικά ουδέτερη στάση, ήταν ωστόσο φανερό ότι έγερνε προς το πλευρό της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία αντιμετώπιζε τις αεροπορικές επιθέσεις της «Λουφτβάφε», της γερμανικής αεροπορίας.
Η εντολή για τον τορπιλισμό του ελαφρού καταδρομικού «Έλλη» («ευδρόμου» κατά την ορολογία της εποχής) δόθηκε από τον Ιταλό διοικητή των Δωδεκανήσων, Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι, ηγετικό στέλεχος του φασιστικού κόμματος, ενώ εκτιμάται ότι γνώριζε και ο Ιταλός δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι. Η φασιστική Ιταλία, σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας, με τον ισχυρό της στόλο επεδίωκε να εκτοπίσει τη Μεγάλη Βρετανία από την πρωτοκαθεδρία στη Μεσόγειο, χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία. Η διαταγή για τον τορπιλισμό ελληνικών πολεμικών πλοίων εντασσόταν στην προσπάθεια της Ιταλίας να καταγράψει μία «επιτυχία» την ώρα που ο Χίτλερ σχεδίαζε την εισβολή στη Σοβιετική Ένωση.
Το καταδρομικό «Έλλη» εν πλω
Το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο», με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Τζουζέπε Αϊκάρντι, απέπλευσε από το Παρθένι της Λέρου το βράδυ της 14ης Αυγούστου, με αποστολή να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο και τη Σύρο και κατόπιν να αποκλείσει τη Διώρυγα της Κορίνθου. Το πρωί της 15ης Αυγούστου βρέθηκε καταδυμένο έξω από το λιμάνι της Τήνου, στοχεύοντας τα επιβατηγά «Έλση» και «Έσπερος», που οι Ιταλοί θεωρούσαν οπλιταγωγά. Ο Αϊκάρντι, βλέποντας να καταφθάνει το καταδρομικό «Έλλη» για τις εορτές της Παναγίας, εξαπέλυσε στις 8:25 π.μ. τρεις τορπίλες. Η μία έπληξε το μηχανοστάσιο και τις δεξαμενές καυσίμων του πλοίου, οδηγώντας το σε βύθιση μία ώρα αργότερα, ενώ οι άλλες δύο εξερράγησαν στην προκυμαία. Σκοτώθηκαν ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες, τραυματίστηκαν 24, ενώ μία γυναίκα στην παραλία πέθανε από καρδιακή προσβολή μετά την έκρηξη.
Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Έθνος» μία ημέρα μετά τον τορπιλισμό
Το «Ντελφίνο» απομακρύνθηκε χωρίς να αποκαλυφθεί η ταυτότητά του, κατευθύνθηκε στη Σύρο χωρίς να βρει στόχους και τελικά επέστρεψε στη Λέρο, εγκαταλείποντας την αποστολή του στην Κόρινθο. Η πολιτική ηγεσία της Ρώμης, εκτός ίσως από τον Μουσολίνι, φαίνεται να αγνοούσε την επιχείρηση· ο ΥΠΕΞ Γκαλεάτσο Τσιάνο απέδωσε το γεγονός στην πρωτοβουλία του Ντε Βέκι. Η έρευνα του Πολεμικού Ναυτικού έδειξε από τους σειριακούς αριθμούς ότι οι τορπίλες ήταν ιταλικές, αλλά η κυβέρνηση Μεταξά κράτησε το πόρισμα μυστικό για να μην προκαλέσει την Ιταλία. Το γεγονός δημοσιοποιήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1940, δύο μέρες μετά την ιταλική εισβολή, αν και η κοινή γνώμη δεν είχε αμφιβολίες από την πρώτη στιγμή.
Εικόνα από το λιμάνι της Τήνου την 15η Αυγούστου 1940
Το 1950, στο πλαίσιο πολεμικών επανορθώσεων, η Ιταλία παρέδωσε στην Ελλάδα το ελαφρύ καταδρομικό «Ευγένιος της Σαβοΐας», που μετονομάστηκε σε «Έλλη» το 1951. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, το ναυάγιο του πρώτου «Έλλη» ανελκύστηκε τμηματικά και πουλήθηκε για παλιοσίδερα. Το 1985, Έλληνες δύτες εντόπισαν στον βυθό της Τήνου υπολείμματα της τορπίλης που βύθισε το πλοίο, τα οποία εκτίθενται στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιά.
Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ασύρματος» την επόμενη της απρόκλητης επίθεσης
Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Η Πρωΐα»
Μνημείο στην Τήνο
Το νέο «Έλλη»: Το ιταλικό «Ευγένιος της Σαβοΐας» που βαφτίστηκε «Έλλη»
Ο,τι απέμεινε από την τορπίλη που έπληξε το «Έλλη» στο Ναυτικό Μουσείο Πειραιά
