Το πρώτο κύμα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την ενίσχυση της άμυνας ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του μηχανισμού SAFE, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διάθεση συνολικών πόρων ύψους 38 δισ. ευρώ σε οκτώ κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της Κομισιόν, κατατέθηκε πρόταση προς το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έγκριση οικονομικής βοήθειας στα εθνικά επενδυτικά σχέδια άμυνας του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Δανίας, της Ισπανίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας.
Πρόκειται για την πρώτη «παρτίδα» χωρών που εντάσσονται στον μηχανισμό SAFE, ενώ ακολουθεί η αξιολόγηση αντίστοιχων σχεδίων από ακόμη 11 κράτη-μέλη, τα οποία βρίσκονται σε αναμονή έγκρισης.
Φον ντερ Λάιεν: «Επείγουσα η έγκριση από το Συμβούλιο»
Σε δήλωσή της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον τομέα της άμυνας μέσα σε έναν μόλις χρόνο.
Όπως ανέφερε, η Λευκή Βίβλος και ο Χάρτης Πορείας Ετοιμότητας 2030 έδωσαν τη δυνατότητα κινητοποίησης έως και 800 δισ. ευρώ για αμυντικές δαπάνες, εκ των οποίων τα 150 δισ. ευρώ αφορούν κοινές προμήθειες μέσω του SAFE.
«Έχουμε πλέον εγκρίνει μια αρχική δέσμη σχεδίων για οκτώ κράτη-μέλη. Τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν σύντομα. Είναι επείγον το Συμβούλιο να προχωρήσει άμεσα στην έγκριση, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία εκταμίευση», τόνισε.
Κουμπίλιους: «Δεν υπάρχει χρόνος για καθυστερήσεις»
Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε και ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους, ο οποίος σε ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα σημείωσε ότι η Επιτροπή, μετά από λεπτομερή αξιολόγηση, ενέκρινε τα εθνικά σχέδια SAFE των οκτώ χωρών για χρηματοδότηση ύψους 38 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν την έγκριση των σχεδίων των υπόλοιπων 11 κρατών-μελών, τις αποφάσεις του Συμβουλίου, την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων και την αποδέσμευση προκαταβολής 15% της χρηματοδότησης.
Ανακοίνωση Υπουργείου Άμυνας Κύπρου
Σε δική του ανακοίνωση, το υπουργείο Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας χαιρέτισε την έγκριση του επενδυτικού σχεδίου της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχής ένταξη στο SAFE επιβεβαιώνει τη στρατηγική δέσμευση για αναβάθμιση και ενίσχυση των δυνατοτήτων της Εθνικής Φρουράς.
Όπως σημειώνεται, στόχος είναι η περαιτέρω ενδυνάμωση της αμυντικής και αποτρεπτικής ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας, με το υπουργείο να διαβεβαιώνει ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειες τόσο για την υλοποίηση του κανονισμού όσο και για τη συνολική ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας.
Χρονοδιάγραμμα και εκταμιεύσεις
Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο διαθέτει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να εγκρίνει τις σχετικές εκτελεστικές αποφάσεις.
Ακολούθως, η Επιτροπή θα προχωρήσει στην οριστικοποίηση των δανειακών συμβάσεων, με τις πρώτες εκταμιεύσεις να τοποθετούνται χρονικά τον Μάρτιο του 2026.
Πόσα χρήματα αντιστοιχούν σε κάθε χώρα
Τα επίπεδα χρηματοδότησης καθορίστηκαν προσωρινά τον Σεπτέμβριο, με βάση τις αρχές της αλληλεγγύης και της διαφάνειας. Ενδεικτικά:
-
για την Κύπρο προβλέπεται ποσό ύψους 1,18 δισ. ευρώ,
-
για τη Ρουμανία περίπου 16,68 δισ. ευρώ.
Συνολικά, τα οκτώ κράτη-μέλη αναμένεται να αντλήσουν περίπου 38 δισ. ευρώ μέσω χαμηλότοκων, μακροπρόθεσμων δανείων.
Τι είναι ο κανονισμός SAFE
Ο κανονισμός SAFE εγκρίθηκε στις 27 Μαΐου 2025 στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Readiness 2030. Στόχος του είναι η άμεση και μαζική αύξηση των αμυντικών επενδύσεων των κρατών-μελών μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Το πρόγραμμα εστιάζει σε δυνατότητες προτεραιότητας, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα, μειώνοντας το κόστος και ενδυναμώνοντας τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της άμυνας.
