Γράφει η Αγγελική Σαρικαβάζη
Ο τοξικός
Λένε πως υπάρχουν μόνο τοξικές σχέσεις. Το επαναλαμβάνουν σαν εύκολη αλήθεια, σαν κάτι αναπόφευκτο, σχεδόν φυσικό. Μα η αλήθεια είναι πιο άβολη. Δεν είναι οι σχέσεις που δηλητηριάζουν· είναι οι άνθρωποι που φέρνουν το δηλητήριο μαζί τους, κρυμμένο πίσω από λέξεις αγάπης, υποσχέσεις και ρόλους που δεν τους ανήκουν.
Ο τοξικός άνθρωπος δεν εμφανίζεται πάντα ως τέρας. Συχνά έρχεται ευγενικός, προσεκτικός, σχεδόν σωτήρας. Σιγά σιγά όμως, αρχίζει να μικραίνει τον χώρο σου. Να αμφισβητεί τα συναισθήματά σου, να γελοιοποιεί τα όριά σου, να μετατρέπει την ανάγκη σου για σεβασμό σε υπερβολή. Και κάθε φορά που πονάς, σου μαθαίνει να νιώθεις ένοχος γι’ αυτό.
Δεν ξέρει τι θα πει σχέση. Ξέρει μόνο τι θα πει έλεγχος. Δεν αγαπά, κατέχει. Δεν ακούει, περιμένει τη σειρά του να επιβληθεί. Και όταν του ζητάς ισότητα, σου απαντά με σιωπή, ειρωνεία ή θυμό. Γιατί ο σεβασμός, για εκείνον, είναι απειλή.
Κάπου εκεί παρεμβαίνει και ο κόσμος. Το γνωστό, βαρύ «τι θα πει ο κόσμος». Μια φωνή συλλογική, που σου ζητά να αντέξεις, να συμβιβαστείς, να μη χαλάσεις την εικόνα. Ο κόσμος δεν βλέπει τα βράδια που κοιμάσαι με κόμπο στο στομάχι. Δεν ακούει τις λέξεις που σε ακυρώνουν καθημερινά. Βλέπει μόνο το περιτύλιγμα και το υπερασπίζεται με πάθος.
Έτσι μαθαίνεις να σιωπάς. Να εξηγείς τον πόνο σου σαν να απολογείσαι. Να μειώνεις τον εαυτό σου για να μη θυμώσεις τον άλλον. Κι όσο μένεις, τόσο πείθεσαι πως αυτό είναι η αγάπη. Πως έτσι είναι όλες οι σχέσεις. Πως δεν υπάρχει αλλιώς.
Μα δεν είναι αλήθεια. Υπάρχουν σχέσεις που δεν σε φοβίζουν, που δεν σε μικραίνουν, που δεν σε κάνουν να αμφιβάλλεις για την αξία σου. Υπάρχουν άνθρωποι που ξέρουν να σέβονται χωρίς να χάνουν τον εαυτό τους. Που αγαπούν χωρίς να πληγώνουν. Που διαφωνούν χωρίς να καταστρέφουν.
Και έρχεται κάποτε η στιγμή της επιλογής. Να μείνεις για να μη μιλήσει ο κόσμος ή να φύγεις για να σωθείς. Να συνεχίσεις να δηλητηριάζεσαι ή να διεκδικήσεις καθαρό αέρα. Η φυγή δεν είναι ήττα. Είναι πράξη αυτοσεβασμού. Είναι η στιγμή που αναγνωρίζεις πως δεν γεννήθηκες για να αντέχεις ασέβεια, αλλά για να ζεις με αξιοπρέπεια.
Γιατί στο τέλος, δεν υπάρχουν τοξικές σχέσεις. Υπάρχουν τοξικοί άνθρωποι. Και η μεγαλύτερη ευθύνη σου δεν είναι να τους αλλάξεις, αλλά να προστατεύσεις τον εαυτό σου. Να θυμηθείς ποιος είσαι, πριν σε πείσουν πως αξίζεις λιγότερα.