Η ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων, με αιχμή το αεροδρόμιο Χανίων, αποτέλεσε το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μνημονιακής εκποίησης στρατηγικής υποδομής.
Η σύμβαση παραχώρησης για 40 χρόνια δόθηκε στη Fraport Greece, μια κοινοπραξία όπου κυριαρχεί η γερμανική Fraport AG. Το τίμημα θεωρήθηκε χαμηλό, οι όροι εξαιρετικά ευνοϊκοί για τον ιδιώτη και ταυτόχρονα το ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε υποχρεώσεις συντήρησης και αποκατάστασης πριν την παράδοση.
Από την αρχή, οικονομολόγοι, νομικοί, υπηρεσιακοί παράγοντες και η τοπική κοινωνία μίλησαν για ξεπούλημα. Το αεροδρόμιο Χανίων είναι μία από τις σημαντικότερες πύλες του ελληνικού τουρισμού, με τεράστια έσοδα. Αντί να αξιοποιηθεί από το ελληνικό Δημόσιο, παραχωρήθηκε σε γερμανικά συμφέροντα τη στιγμή που η Ελλάδα βρισκόταν υπό οικονομικό εκβιασμό και πίεση να προχωρήσει σε ιδιωτικοποιήσεις. Η συμφωνία χαρακτηρίστηκε αποικιοκρατικού τύπου, καθώς διασφαλίζει σταθερά έσοδα στον παραχωρησιούχο για δεκαετίες, ενώ η χώρα έχασε τον έλεγχο στρατηγικού κόμβου.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης είχαν καταγραφεί τότε ενστάσεις για την αναλογικότητα των όρων, τον τρόπο αποτίμησης των αεροδρομίων και το πώς πιέστηκε η Ελλάδα να ολοκληρώσει ιδιωτικοποιήσεις που εξυπηρετούσαν περισσότερο τον παραχωρησιούχο παρά το δημόσιο συμφέρον. Η εικόνα που αναδείχθηκε διεθνώς ήταν ότι η Γερμανία, μέσω της Fraport, απέκτησε δεσπόζουσα θέση σε κρίσιμες ελληνικές υποδομές μέσα από το μνημονιακό πλαίσιο.
Η τοπική κοινωνία των Χανίων είχε αντιδράσει έντονα. Δημόσιες συγκεντρώσεις, ανοιχτές συνελεύσεις, ψηφίσματα αυτοδιοίκησης, προσφυγές. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η Κρήτη δεν δέχεται να χάσει την κυριαρχία στο δικό της αεροδρόμιο. Παρ’ όλα αυτά, η ιδιωτικοποίηση προχώρησε, και η Fraport ανέλαβε την πλήρη διαχείριση.
Σήμερα, χρόνια μετά το ξεπούλημα, οι εικόνες από την Κρήτη επιστρέφουν σαν δικαίωση όσων τότε μιλούσαν για αποικία χρέους. Αγρότες και κτηνοτρόφοι, εξουθενωμένοι από το κόστος παραγωγής, την ενεργειακή ασφυξία, τις καθυστερήσεις πληρωμών και την αδιαφορία του κράτους, βρίσκονται στους δρόμους. Στο Ηράκλειο εισέβαλαν στην πίστα του κρατικού αεροδρομίου. Στα Χανιά, έξω από το ιδιωτικοποιημένο πλέον Δασκαλογιάννης της Fraport, ξέσπασαν σφοδρά επεισόδια, με χημικά, τραυματισμούς και ανατροπή περιπολικών.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική: τα ΜΑΤ να φυλάνε μια πύλη εισόδου που δεν ανήκει πια πραγματικά στη χώρα, αλλά σε μια γερμανική εταιρεία που εξασφάλισε συμβόλαιο δεκαετιών με μνημονιακές υπογραφές. Από τη μια πλευρά, οι άνθρωποι που παράγουν την τροφή της Ελλάδας. Από την άλλη, μια εταιρεία που αποκομίζει κέρδη από τις τουριστικές ροές της χώρας, με εγγυημένα δικαιώματα που κανένας Έλληνας δεν ψήφισε.
Έτσι συνδέεται η οικονομική αποικιοποίηση με την κοινωνική έκρηξη. Όταν το κράτος παραδίδει τις βασικές του υποδομές σε ξένους παραχωρησιούχους, όταν οι πολίτες νιώθουν ότι δεν ζουν από τη δουλειά τους και όταν η αστυνομία καλείται να προστατεύσει συμφέροντα ξένα προς την κοινωνία, τότε ο όρος αποικία δεν είναι υπερβολή. Είναι περιγραφή.
Στην Κρήτη είδαμε το σύμπτωμα: Έλληνες αγρότες απέναντι στα ΜΑΤ.
Στη ρίζα όμως βρίσκεται η πραγματική αιτία: η μετατροπή της χώρας σε χώρο, όχι κράτος. Σε πεδίο επενδυτικής εκμετάλλευσης, όχι κυρίαρχη δημοκρατία.
Όσο αυτό το μοντέλο παραμένει, θα υπάρχουν όλο και περισσότερες ημέρες όπου τα ΜΑΤ δεν θα φυλάνε τον πολίτη, αλλά τον αποικιοκράτη.
Ακολουθήστε μας και στο Google news