Μια από τις πιο εντυπωσιακές αστρονομικές ανακαλύψεις ήρθε στο φως από την NASA, αλλάζοντας τις έως τώρα αντιλήψεις για την παρουσία του νερού στο πρώιμο σύμπαν.
Αστρονόμοι εντόπισαν μια τεράστια “δεξαμενή” υδρατμών γύρω από ένα απομακρυσμένο quasar, το APM 08279+5255, σε απόσταση περίπου 12 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.
Η ποσότητα νερού που εντοπίστηκε υπολογίζεται σε 140 τετράκις φορές μεγαλύτερη από το συνολικό νερό που υπάρχει στον πλανήτη μας — μια ανακάλυψη που αποκαλύπτει όχι μόνο την αφθονία του νερού σε τόσο αρχαίο στάδιο του σύμπαντος, αλλά και τη σημασία του στην κοσμική εξέλιξη.
Το quasar, που “κατοικεί” σε μια εποχή όπου το σύμπαν είχε ηλικία μόλις 1,6 δισεκατομμυρίων ετών (σε σύγκριση με τα 13,8 δισ. χρόνια σήμερα), περιβάλλεται από ένα σύννεφο υδρατμών σε θερμοκρασία -63 βαθμών Κελσίου. Παρά το ψύχος, η θερμοκρασία θεωρείται υψηλή για τα δεδομένα του διαστήματος, λόγω της τεράστιας ενέργειας που εκπέμπει το quasar. Μάλιστα, η πυκνότητα του νερού είναι έως και 100 φορές μεγαλύτερη από αντίστοιχες περιοχές στον γαλαξία μας.
Αυτό που καθιστά την ανακάλυψη ακόμη πιο σημαντική είναι ότι αναιρεί προηγούμενες θεωρίες, σύμφωνα με τις οποίες το νερό εμφανίστηκε πολύ αργότερα από τον σχηματισμό των πρώτων γαλαξιών. Η παρουσία του σε τόσο πρώιμο στάδιο δείχνει πως έπαιξε κομβικό ρόλο στη διαμόρφωση του σύμπαντος και των συνθηκών για την εμφάνιση της ζωής.
Το quasar APM 08279+5255 τροφοδοτείται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, με μάζα 20 δισεκατομμύρια φορές αυτή του Ήλιου, και εκπέμπει ενέργεια ισοδύναμη με χιλιάδες τρισεκατομμύρια ήλιους. Αυτό το ακραίο περιβάλλον επιτρέπει στο νερό να υπάρχει σε μορφή αερίου σε περιοχές που εκτείνονται σε εκατοντάδες έτη φωτός.
Η ανακάλυψη, η οποία πραγματοποιήθηκε αρχικά το 2011, ενισχύει την άποψη ότι το νερό είναι πολύ πιο διαδεδομένο στο σύμπαν από όσο πιστευόταν. Παράλληλα, συμπληρώνεται από σύγχρονες διαπλανητικές μελέτες που εντοπίζουν ίχνη νερού σε μετεωρίτες, αλλά και στον Άρη, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι το νερό αποτελεί βασικό συστατικό της κοσμικής ιστορίας.
Μια τέτοια ανακάλυψη δεν είναι απλώς επιστημονικό γεγονός — είναι ένα παράθυρο στο μακρινό παρελθόν, που μας φέρνει πιο κοντά στην κατανόηση της ίδιας της ζωής και του σύμπαντος που μας περιβάλλει.
