Η Σαουδική Αραβία, αντιμετωπίζοντας μία από τις πιο σοβαρές κρίσεις λειψυδρίας παγκοσμίως, συνεχίζει τα φαραωνικά έργα υποδομών για να εξασφαλίσει πόσιμο νερό στην έρημο.
Η Saline Water Conversion Corporation (SWCC), η κρατική εταιρεία αφαλάτωσης, έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο δίκτυο αγωγών μεταφοράς νερού στον πλανήτη, με συνολικό μήκος 14.217 χιλιόμετρα, το οποίο αναγνωρίστηκε επίσημα από τα Ρεκόρ Γκίνες τον Νοέμβριο του 2023.
Το εντυπωσιακό αυτό δίκτυο – συχνά αποκαλούμενο «υπόγειο ποτάμι» ή «τεχνητός ποταμός της ερήμου», μεταφέρει αφαλατωμένο θαλασσινό νερό από τις μονάδες αφαλάτωσης στις ακτές (κυρίως στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα) προς εσωτερικές περιοχές, πόλεις και αγροτικές ζώνες μακριά από τη θάλασσα. Το νερό παράγεται με προηγμένες τεχνολογίες αντίστροφης όσμωσης σε εγκαταστάσεις όπως το Ras Mohaisen και άλλες μεγάλες μονάδες, και στη συνέχεια διοχετεύεται μέσω ενός εκτεταμένου συστήματος υπόγειων αγωγών, αντλιοστασίων και δεξαμενών.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Οι αγωγοί, πολλοί από αυτούς θαμμένοι κάτω από την άμμο για να αποφευχθεί η εξάτμιση λόγω ακραίων θερμοκρασιών – διανύουν εκατοντάδες χιλιόμετρα, διασχίζοντας ερήμους, βραχώδη εδάφη και ορεινούς όγκους με εκσκαφές, γεωτρήσεις και σε ορισμένα σημεία ελεγχόμενες ανατινάξεις. Το δίκτυο περιλαμβάνει προηγμένα συστήματα παρακολούθησης με αισθητήρες για πίεση, θερμοκρασία και αλατότητα, εξασφαλίζοντας ασφαλή και αποδοτική μεταφορά. Η υπόγεια μεταφορά μειώνει δραστικά τις απώλειες από εξάτμιση και μειώνει το ενεργειακό και λειτουργικό κόστος σε σχέση με υπέργειες λύσεις.
Ρεκόρ Γκίνες και παγκόσμια πρωτιά
Το δίκτυο των 14.217 χλμ. ξεπερνά κατά πολύ οποιοδήποτε άλλο παγκοσμίως και αποτελεί μέρος της στρατηγικής της Σαουδικής Αραβίας να καλύψει τις υδρευτικές ανάγκες σε μία χώρα όπου η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι κάτω από 100 mm στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας. Η SWCC είναι ήδη ο μεγαλύτερος παραγωγός αφαλατωμένου νερού παγκοσμίως (περίπου 22% της παγκόσμιας παραγωγής), με καθημερινή ικανότητα εκατομμυρίων κυβικών μέτρων.
Περιβαλλοντικοί στόχοι και προκλήσεις
Το έργο εντάσσεται στη Vision 2030 και συνδυάζεται με φιλόδοξες πράσινες πρωτοβουλίες, όπως η φύτευση 10 δισεκατομμυρίων δέντρων τις επόμενες δεκαετίες, η αποκατάσταση 74 εκατομμυρίων εκταρίων εδάφους και η προστασία του 30% της επικράτειας. Η αυξημένη βλάστηση αναμένεται να μειώσει τη σκόνη, να βελτιώσει την ποιότητα αέρα και να μετριάσει τις αστικές θερμικές νησίδες.
Παρά τις προκλήσεις της ακραίας ξηρασίας και της εξάρτησης από αφαλάτωση (ενεργοβόρα και δαπανηρή διαδικασία), το δίκτυο SWCC λειτουργεί ήδη σε μεγάλο βαθμό και αναμένεται να επεκταθεί περαιτέρω. Το εγχείρημα αυτό αποτελεί πρότυπο για άλλες άνυδρες περιοχές του πλανήτη που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα λειψυδρίας.