Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακοίνωσε την ανακάλυψη ενός εξωπλανήτη που μοιάζει με τη Γη και βρίσκεται σχετικά κοντά μας, μόλις 18 έτη φωτός από τον πλανήτη μας.
Ο νέος αυτός κόσμος, ο Gliese 251c, περιστρέφεται γύρω από τον κόκκινο νάνο Gliese 251, εντός της λεγόμενης κατοικήσιμης ζώνης, δηλαδή σε απόσταση που επιτρέπει θεωρητικά την ύπαρξη υγρού νερού στην επιφάνειά του.
Η ανακάλυψη προήλθε από ανάλυση αρχειακών δεδομένων 20 ετών, τα οποία αποκάλυψαν για πρώτη φορά την παρουσία του πλανήτη. Οι ερευνητές επιβεβαίωσαν τα στοιχεία με ιδιαίτερα ακριβείς μετρήσεις και κατέληξαν ότι, εκτός από τον ήδη γνωστό Gliese 251b (ανακαλύφθηκε το 2020), υπάρχει και ένας δεύτερος πλανήτης που ολοκληρώνει μια τροχιά γύρω από το άστρο του κάθε 54 ημέρες.
Υποψήφιος για αναζήτηση ζωής
Ο αστροφυσικός Suvrath Mahadevan από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια εξηγεί ότι η απόσταση του Gliese 251c από το άστρο του είναι ιδανική ώστε, με την κατάλληλη ατμόσφαιρα, να μπορεί να διατηρεί νερό σε υγρή μορφή, προϋπόθεση για την ανάπτυξη ζωής όπως την γνωρίζουμε. Λόγω της σχετικής εγγύτητας με τη Γη, ο πλανήτης θεωρείται εξαιρετικός στόχος για την αναζήτηση βιο-υπογραφών, δηλαδή μορίων που μαρτυρούν πιθανή βιολογική δραστηριότητα.
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι μέσα στα επόμενα χρόνια, με τη βοήθεια νέων μεγάλων τηλεσκοπίων όπως το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο (ELT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου στη Χιλή, θα είναι δυνατό να μελετηθεί η ατμόσφαιρα του πλανήτη και να εντοπιστούν πιθανά ίχνη ζωής. Το τηλεσκόπιο αυτό, με κύριο κάτοπτρο σχεδόν 40 μέτρων, θα είναι ικανό να απεικονίσει απευθείας τον πλανήτη και να αναλύσει το φως του.
Πώς εντοπίστηκε ο πλανήτης
Ο Gliese 251c δεν έχει παρατηρηθεί απευθείας. Η παρουσία του επιβεβαιώθηκε έμμεσα μέσω του φαινομένου Ντόπλερ, μιας τεχνικής που ανιχνεύει τις μικρές ταλαντώσεις ενός άστρου λόγω της βαρυτικής έλξης ενός πλανήτη. Καθώς το άστρο κινείται προς ή μακριά από τη Γη, το φως του μετατοπίζεται σε μικρότερα ή μεγαλύτερα μήκη κύματος – μια περιοδική αλλαγή που αποκαλύπτει την ύπαρξη συνοδών πλανητών.
Με αυτή τη μέθοδο είχε ήδη ανακαλυφθεί το 2020 ο πρώτος πλανήτης του συστήματος, ο Gliese 251b, με μάζα περίπου τετραπλάσια της Γης και τροχιά 14 ημερών γύρω από το άστρο. Αυτοί οι πλανήτες, γνωστοί ως «υπερ-Γαίες», είναι βραχώδεις και ενδέχεται να έχουν παρόμοιες συνθήκες με τη Γη, παρότι είναι μεγαλύτεροι.
Νέα δεδομένα και προοπτικές
Η ομάδα του Mahadevan ανέλυσε εκ νέου όλες τις παρατηρήσεις του άστρου από τα τελευταία 20 χρόνια, εντοπίζοντας συνολικά έξι περιοδικές διακυμάνσεις στο φως του Gliese 251. Οι τέσσερις από αυτές αποδόθηκαν σε μαγνητική δραστηριότητα του άστρου, παρόμοια με αυτήν που προκαλεί τις ηλιακές κηλίδες στον Ήλιο. Όμως μία από τις διακυμάνσεις δεν μπορούσε να εξηγηθεί από αυτά τα φαινόμενα, και αντιστοιχεί στην παρουσία του νέου πλανήτη.
Οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι ο Gliese 251c έχει μάζα περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερη από της Γης και θεωρούν ότι μέσα στα επόμενα χρόνια, με τα νέα εργαλεία παρατήρησης, θα μπορέσουν να επιβεβαιώσουν εάν αυτή η «υπερ-Γη» θα αποδειχθεί πράγματι ένας «υπερ-πλανήτης» με συνθήκες κατάλληλες για ζωή.
