Η πεποίθηση ότι τίποτα δεν μπορεί να κινηθεί ταχύτερα από την ταχύτητα του φωτός αποτελεί θεμέλιο της σύγχρονης φυσικής. Ωστόσο, η αρχή αυτή αφορά κυρίως τη μετάδοση πληροφορίας.
Όπως είχε διατυπώσει ο Albert Einstein το 1905, καμία πληροφορία δεν μπορεί να ξεπεράσει την ταχύτητα του φωτός, κάτι που αφήνει περιθώριο για φαινόμενα χωρίς μάζα και πληροφοριακό περιεχόμενο να εμφανίζουν διαφορετική συμπεριφορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια διεθνής ομάδα ερευνητών υποστηρίζει ότι το «σκοτάδι» μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να φαίνεται πως κινείται ταχύτερα από το φως. Στην πραγματικότητα, οι επιστήμονες δεν μελέτησαν την απουσία φωτός, αλλά τα λεγόμενα «σκοτεινά σημεία» μέσα σε φωτεινά κύματα. Πρόκειται για εξαιρετικά μικρές περιοχές όπου το πλάτος του κύματος μηδενίζεται πλήρως, δημιουργώντας σημεία απόλυτης σκοτεινότητας μέσα σε ένα φωτεινό πεδίο.
Τα σημεία αυτά σχηματίζουν δίνες, παρόμοιες με εκείνες που εμφανίζονται σε ένα ρεύμα νερού και μπορούν να κινούνται διαφορετικά από τη συνολική ροή. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature, οι συγκεκριμένες οπτικές ιδιομορφίες ενδέχεται να παρουσιάζουν «υπερφωτεινή» κίνηση, ιδιαίτερα τη στιγμή που δημιουργούνται ή εξαφανίζονται.
Για την πειραματική επιβεβαίωση, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα προηγμένο μικροσκοπικό σύστημα με λέιζερ και εξειδικευμένη οπτομηχανική διάταξη, ικανή να καταγράφει φαινόμενα με εξαιρετική ακρίβεια στον χώρο και στον χρόνο. Το πείραμα πραγματοποιήθηκε σε ένα λεπτό στρώμα εξαγωνικού νιτριδίου του βορίου, όπου το φως μετατρέπεται σε πολαριτόνια, υβριδικά σωματίδια φωτός και ύλης. Σε αυτή την κατάσταση, η ταχύτητα του φωτός μειώνεται σημαντικά, επιτρέποντας την παρατήρηση των «σκοτεινών» δινών που φαίνεται να κινούνται ταχύτερα.
Όπως εξηγεί ο Ido Kaminer από το Technion – Israel Institute of Technology, η ανακάλυψη αυτή υποδεικνύει την ύπαρξη καθολικών νόμων που διέπουν όλα τα κύματα — από τα ηχητικά και τα ρευστά μέχρι πολύπλοκα συστήματα όπως οι υπεραγωγοί. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για νέες τεχνικές μικροσκοπίας που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν άγνωστες έως σήμερα διεργασίες στη φυσική, τη χημεία και τη βιολογία, ιδιαίτερα σε εξαιρετικά γρήγορες και δύσκολα παρατηρήσιμες χρονικές κλίμακες.