Μια ελάχιστα γνωστή, αλλά ιστορικά καθοριστική πτυχή της σύγχρονης ελληνικής και στρατιωτικής ιστορίας βρέθηκε στο επίκεντρο της σημερινής εκπομπής στο κανάλι του Απόδημου Παλμού, μέσα από την εκπομπή Με τη ματιά του Απόδημου, με παρουσιαστή τον Χρήστο Μουρτζούκο.
Καλεσμένος ήταν ο αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κούσαντας, απόγονος Έλληνα στρατιώτη που βρέθηκε στο Görlitz της σημερινής Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το Görlitz, μια πόλη στα σύνορα με την Πολωνία και σε μικρή απόσταση από την Τσεχία, αποτέλεσε τόπο παραμονής περίπου 7.000 Ελλήνων στρατιωτών και αξιωματικών σε μια από τις πιο σύνθετες περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Στην εκπομπή αναλύθηκε διεξοδικά πώς και γιατί οι Έλληνες στρατιώτες κατέφυγαν στο Görlitz την περίοδο του «Μεγάλου Πολέμου», ποιες ήταν οι συνθήκες διαβίωσής τους και ποιο το κοινωνικό και πολιτιστικό αποτύπωμα που άφησε η παρουσία τους στην τοπική κοινωνία. Παρά τις δυσκολίες, οι Έλληνες στρατιώτες ανέπτυξαν έντονη κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα, οργανώνοντας εκδηλώσεις, καταγράφοντας μουσική και λόγο, με ηχογραφήσεις μοναδικής ιστορικής αξίας, και εκδίδοντας τη δική τους εφημερίδα με τίτλο «Τα Νέα του Γκέρλιτς».
Η παρουσία χιλιάδων Ελλήνων στην πόλη επηρέασε σημαντικά το κοινωνικό γίγνεσθαι της εποχής, ωστόσο παραμένει έως σήμερα σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, τόσο στους κατοίκους του Görlitz όσο και στη συλλογική μνήμη της ελληνικής ιστορίας. Από τους 7.000 στρατιώτες, αρκετοί έχασαν τη ζωή τους λόγω των δύσκολων συνθηκών, ενώ κάποιοι παρέμειναν μόνιμα στην περιοχή, δημιουργώντας οικογένειες με απογόνους που ζουν εκεί μέχρι σήμερα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη μεταπολεμική τους τύχη, κατά την επιστροφή στην Ελλάδα, δεκάδες αξιωματικοί και υπαξιωματικοί διώχθηκαν, ορισμένοι εξορίστηκαν, μεταξύ άλλων στη Μήλο, και αλλού, ενώ μόνο ένα μέρος αυτών, επέστρεψε χωρίς συνέπειες.
Μέσα από το ιστορικό υλικό και το ημερολόγιο του παππού του, ο κ. Κούσαντας ανέδειξε άγνωστες λεπτομέρειες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη ανάδειξη ενός ξεχασμένου κεφαλαίου της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
