Η Ευρώπη μείωσε δραστικά την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών και την αντικατέστησε με μαζικές εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες κάλυψαν ήδη το 56% έως 57% των συνολικών ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG, ενώ οι αμερικανικές προμήθειες σχεδόν τετραπλασιάστηκαν σε σύγκριση με το 2021.
Οι προβλέψεις για το 2026 δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει ακόμη και τα δύο τρίτα των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης, δηλαδή περίπου το 65%, εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων και των περιορισμένων δυνατοτήτων άλλων προμηθευτών.
Η σημερινή εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου
Οι ΗΠΑ αποτελούν πλέον τον κυρίαρχο προμηθευτή LNG της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη Γερμανία, οι εισαγωγές αμερικανικού LNG κάλυψαν στις αρχές του 2026 σχεδόν το 89% του συνόλου των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Συνολικά, αν συνυπολογιστούν τόσο οι αγωγοί όσο και το LNG, η Νορβηγία παραμένει ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της ΕΕ με ποσοστό περίπου 30%. Ωστόσο, οι ΗΠΑ ακολουθούν πλέον σε πολύ μικρή απόσταση και ενδέχεται να αναδειχθούν στον βασικότερο προμηθευτή της Ευρώπης μέσα στο 2026.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε σταδιακή αποδέσμευση από τη Ρωσία. Το ρωσικό φυσικό αέριο, που πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία ξεπερνούσε το 40% του ενεργειακού μείγματος της ΕΕ, περιορίστηκε πλέον στο 10% έως 15%.
Η ΕΕ συμφώνησε επίσης σε πλήρη κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών. Από τον Ιανουάριο του 2027 θα τεθεί σε ισχύ απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού LNG, ενώ το φθινόπωρο του ίδιου έτους θα σταματήσουν και οι εισαγωγές ρωσικού αερίου μέσω αγωγών.
Πώς άλλαξαν οι εισαγωγές LNG στην Ευρώπη
| Προμηθευτής | Μερίδιο Q1 2021 | Μερίδιο τέλους 2025 | Πρόβλεψη 2026/2030 |
|---|---|---|---|
| ΗΠΑ | ~24% | 56% | 65% το 2026 / έως 80% το 2030 |
| Ρωσία | ~21% | 13,9% | 0% μετά το 2027 |
| Κατάρ | – | 8,9% | Πτωτική πορεία λόγω εντάσεων στη Μέση Ανατολή |
| Αλγερία | – | 6,6% | Σταθερή παρουσία με έμφαση στους αγωγούς |
Οι νέοι κίνδυνοι για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
Αναλυτές της ενεργειακής αγοράς, μεταξύ αυτών και το Ινστιτούτο IEEFA, προειδοποιούν ότι η Ευρώπη αντικαθιστά την παλιά εξάρτηση από τη Ρωσία με μια νέα μονομερή εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ταυτόχρονα, το LNG διακινείται κυρίως μέσω της διεθνούς αγοράς spot, γεγονός που καθιστά τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη πιο ευάλωτες στις παγκόσμιες διακυμάνσεις της ζήτησης, ιδιαίτερα από αγορές όπως η Ασία. Σε αντίθεση με τα παλαιότερα μακροπρόθεσμα συμβόλαια αγωγών, οι τιμές πλέον παρουσιάζουν μεγαλύτερη μεταβλητότητα.
Επιπλέον, η μαζική κατασκευή νέων τερματικών σταθμών LNG δημιουργεί ανησυχίες για μελλοντικές «παγιδευμένες επενδύσεις» (stranded assets). Η ευρωπαϊκή ενεργειακή μετάβαση και η σταδιακή μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου ενδέχεται να αφήσουν σημαντικές υποδομές αναξιοποίητες τα επόμενα χρόνια.
