Στο τραπέζι νέος διαγωνισμός για έρευνες και παραχωρήσεις
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στον τομέα των ελληνικών υδρογονανθράκων μετά την απόφαση της κοινοπραξίας ExxonMobil–Helleniq Energy να επιστρέψει στο Ελληνικό Δημόσιο το θαλάσσιο μπλοκ «Δυτικά της Κρήτης». Η εξέλιξη αναμένεται να οδηγήσει σε επανασχεδιασμό της στρατηγικής έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη περιοχή να επαναπροκηρυχθεί στο μέλλον μαζί με άλλα ανενεργά ή εγκαταλελειμμένα οικόπεδα.
Η απόφαση γνωστοποιήθηκε επισήμως από τη Helleniq Energy κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων της προς τους αναλυτές. Όπως επισημάνθηκε, η κοινοπραξία δεν προτίθεται να προχωρήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη του συγκεκριμένου οικοπέδου, καθώς το επενδυτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στις περιοχές του Ιονίου Πελάγους και σε νέα ερευνητικά πεδία με μεγαλύτερες προοπτικές.
Η αποχώρηση δεν αποτέλεσε έκπληξη για την αγορά. Η ExxonMobil δεν είχε προχωρήσει στη διενέργεια τρισδιάστατων σεισμικών ερευνών υψηλής ανάλυσης στη συγκεκριμένη παραχώρηση, γεγονός που είχε ενισχύσει τις εκτιμήσεις ότι η περιοχή δεν θεωρούνταν επαρκώς ελκυστική. Επιπλέον, τμήματα του οικοπέδου βρίσκονται σε πολύ βαθιά νερά, γεγονός που αυξάνει την τεχνική πολυπλοκότητα και το κόστος ανάπτυξης. Αντίθετα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον φαίνεται να συγκεντρώνει το γειτονικό μπλοκ «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», όπου συνεχίζονται οι ερευνητικές διαδικασίες.
Με τη λήξη και της δεύτερης διαδοχικής παράτασης της πρώτης ερευνητικής φάσης, η οποία εξέπνευσε στις 6 Απριλίου 2026, το οικόπεδο επιστρέφει στην αρμοδιότητα της Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ). Η εξέλιξη αυτή δίνει τη δυνατότητα στην ΕΔΕΥΕΠ να επανεξετάσει τα γεωλογικά δεδομένα της περιοχής και να σχεδιάσει νέες σεισμικές έρευνες πριν από ενδεχόμενη επαναπροκήρυξη του οικοπέδου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Άρης Στεφάτος, έχει ήδη προαναγγείλει την προκήρυξη νέου διαγωνισμού για σεισμικές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές της χώρας. Στόχος είναι να επικαιροποιηθούν τα διαθέσιμα δεδομένα και να αυξηθεί η ελκυστικότητα περιοχών που στο παρελθόν δεν κατάφεραν να προσελκύσουν επενδυτικό ενδιαφέρον.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η επανένταξη στην αγορά και άλλων παραχωρήσεων που παρέμειναν ανεκμετάλλευτες ή εγκαταλείφθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι θαλάσσιες περιοχές «Βορειοδυτική Πελοπόννησος», «Δυτικός Πατραϊκός» και η «Δυτική Κρήτη», καθώς και χερσαίες παραχωρήσεις όπως η «Αιτωλοακαρνανία», η «Άρτα–Πρέβεζα» και τα «Ιωάννινα».
Οι συγκεκριμένες περιοχές είχαν επιστραφεί στο Δημόσιο από εταιρείες όπως η Repsol, η Helleniq Energy και η Energean, είτε λόγω έλλειψης εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων είτε εξαιτίας γραφειοκρατικών καθυστερήσεων, περιβαλλοντικών περιορισμών και τοπικών αντιδράσεων που δυσχέραναν την πρόοδο των ερευνών.
Η στρατηγική της ΕΔΕΥΕΠ επικεντρώνεται πλέον στην προσέλκυση όχι μόνο μεγάλων πολυεθνικών ομίλων αλλά και εταιρειών μεσαίας κεφαλαιοποίησης, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν μικρότερα αλλά οικονομικά βιώσιμα κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου. Παρότι οι περιοχές αυτές δεν θεωρούνται κοιτάσματα «παγκόσμιας κλάσης», εκτιμάται ότι μπορούν να προσφέρουν σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο προκήρυξης νέου διεθνούς διαγωνισμού τύπου «open door», μέσω του οποίου οι ενδιαφερόμενες εταιρείες θα μπορούν να υποβάλουν προτάσεις για διαθέσιμες περιοχές σε μόνιμη βάση. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται συνήθως όταν προηγούμενες διαδικασίες παραχώρησης δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Την ίδια στιγμή, η κινητικότητα στον κλάδο των υδρογονανθράκων παραμένει έντονη, με πληροφορίες να κάνουν λόγο για νέες συνεργασίες και συμφωνίες τύπου «farm-in», κατά τις οποίες μεγάλες ενεργειακές εταιρείες αποκτούν συμμετοχή σε υφιστάμενες παραχωρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, το ενδιαφέρον της Chevron για το «μπλοκ 10» στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, όπου δραστηριοποιείται η Helleniq Upstream, παρακολουθείται στενά από την αγορά, καθώς θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις επόμενες σημαντικές εξελίξεις στον ελληνικό ενεργειακό χάρτη.
