Σύμφωνα με δημοσίευμα του Nordic Monitor, η νέα Συμφωνία Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Συνεργασίας για το 2026 μεταξύ της Τουρκίας και της αυτοανακηρυχθείσας Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ) αποτυπώνει μια ευρύτερη στρατηγική προσέγγιση της Άγκυρας, η οποία συνδέει το μέλλον των κατεχομένων με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη ευρασιατική γεωπολιτική σκακιέρα.
Η συμφωνία, που υπογράφηκε στις 9 Απριλίου 2026 και εγκρίθηκε από τον Ερντογάν, προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 20,7 δισ. τουρκικών λιρών προς στα κεταχόμενα. Από το ποσό αυτό, περίπου 9,65 δισ. λίρες, σχεδόν το 47% του συνολικού πακέτου, κατευθύνονται σε αμυντικές δαπάνες, στοιχείο που, σύμφωνα με το Nordic Monitor, υπογραμμίζει τη βαρύτητα που αποδίδει η Τουρκία στην ασφάλεια και τη στρατηγική σημασία του νησιού.
Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, η τουρκική πλευρά δεν αντιμετωπίζει πλέον το Κυπριακό αποκλειστικά ως μια εκκρεμή διπλωματική διαφορά, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου πλέγματος περιφερειακών κρίσεων που περιλαμβάνει τον πόλεμο στη Γάζα, τις εντάσεις μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, καθώς και τον ανταγωνισμό για ενεργειακούς πόρους και θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το κείμενο της συμφωνίας αποδίδει ιδιαίτερη έμφαση στις εξελίξεις στη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα απέτυχε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την ανθρωπιστική κρίση. Παράλληλα, η Άγκυρα συνδέει τις περιφερειακές ανακατατάξεις με την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου της ως εγγυήτριας δύναμης στην Κύπρο και επαναφέρει το αίτημα για «κυρίαρχη ισότητα» και «ισότιμο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων.
Σύμφωνα με το Nordic Monitor, η συμφωνία αντανακλά επίσης τη σταδιακή απομάκρυνση της τουρκικής πολιτικής από το μοντέλο της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας που αποτελούσε επί δεκαετίες τη βάση των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Αντίθετα, η Άγκυρα και η τουρκοκυπριακή ηγεσία προωθούν ολοένα και πιο έντονα τη λύση δύο κρατών, στηριζόμενη στην αρχή της κυρίαρχης ισότητας.
Το δημοσίευμα αναφέρει ακόμη ότι η Τουρκία θεωρεί ως διπλωματική επιτυχία την απόκτηση καθεστώτος παρατηρητή της ΤΔΒΚ στον Organization of Turkic States το 2022, ενώ δηλώνει την πρόθεσή της να συνεχίσει τις προσπάθειες για μεγαλύτερη διεθνή προβολή της τουρκοκυπριακής οντότητας.
Παράλληλα, η συμφωνία περιλαμβάνει επικρίσεις προς την Ε.Ε, με την Άγκυρα να υποστηρίζει ότι οι Βρυξέλλες έχουν εγκαταλείψει την ουδετερότητά τους στις διαφορές της Ανατολικής Μεσογείου, στηρίζοντας συστηματικά την κυπριακή δημοκρατία. Η τουρκική πλευρά θεωρεί ότι οι ενεργειακές πρωτοβουλίες και οι συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή παραγνωρίζουν τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων στους φυσικούς πόρους της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε οικονομικό επίπεδο, πέραν των αμυντικών δαπανών, η συμφωνία προβλέπει χρηματοδότηση έργων υποδομών, μεταφορών, υγείας, εκπαίδευσης και ψηφιακού μετασχηματισμού. Ωστόσο, το ύψος των κονδυλίων που κατευθύνονται στην άμυνα αναδεικνύει, κατά το Nordic Monitor, ότι η ασφάλεια αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πυλώνες της τουρκικής πολιτικής στη βόρεια Κύπρο.
Όπως καταλήγει το δημοσίευμα, η Άγκυρα αντιμετωπίζει ολοένα και περισσότερο τη βόρεια Κύπρο όχι ως μια προσωρινή ή μεταβατική πραγματικότητα εν αναμονή μιας συνολικής λύσης, αλλά ως στρατηγικό γεωπολιτικό προγεφύρωμα στο επίκεντρο των εξελίξεων που εκτείνονται από τη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο έως τον Καύκασο, την Κεντρική Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.
