Η NASA ετοιμάζεται να κάνει το μεγαλύτερο άλμα στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής με την κατασκευή ενός επαναστατικού διαστημικού τηλεσκοπίου, σχεδιασμένου ειδικά για να εντοπίζει σημάδια ζωής σε κοντινούς εξωπλανήτες.
Το Habitable Worlds Observatory (HWO), ο διάδοχος του James Webb, θα έχει ως αποκλειστική αποστολή να σαρώνει τους γειτονικούς μας κόσμους αναζητώντας βιουπογραφές, δηλαδή χημικά αποτυπώματα στην ατμόσφαιρα που μαρτυρούν την παρουσία ζωντανών οργανισμών.
Πώς θα λειτουργεί το Habitable Worlds Observatory
Το HWO θα εξοπλιστεί με έναν τεράστιο καθρέφτη και κορωνογράφο, μια τεχνολογία που μπλοκάρει το εκτυφλωτικό φως των άστρων, επιτρέποντας στους αστρονόμους να φωτογραφίζουν απευθείας βραχώδεις πλανήτες που βρίσκονται στην κατοικήσιμη ζώνη των ηλιακών τους συστημάτων. Εκεί, όπου η θερμοκρασία επιτρέπει την ύπαρξη νερού σε υγρή μορφή, το τηλεσκόπιο θα αναλύει το φάσμα του ατμοσφαιρικού φωτός ψάχνοντας για συνδυασμούς αερίων όπως το οξυγόνο, το μεθάνιο και το όζον, που στη Γη παράγονται κυρίως από βιολογικές διεργασίες.
Το πείραμα σκέψης: Τι θα έβλεπε αν κοίταζε την αρχαία Γη
Για να δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητα του μελλοντικού παρατηρητηρίου, οι επιστήμονες έθεσαν ένα συναρπαστικό ερώτημα: αν το HWO έστρεφε τα όργανά του προς τη Γη δισεκατομμύρια χρόνια πριν, τι θα ανακάλυπτε; Η απάντηση αποκαλύπτει τόσο τις δυνατότητες όσο και τις προκλήσεις της αποστολής.
Αν το τηλεσκόπιο παρατηρούσε τον πλανήτη μας πριν από περίπου 2 δισεκατομμύρια χρόνια, θα εντόπιζε μια ατμόσφαιρα φτωχή σε οξυγόνο αλλά πλούσια σε μεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα. Αυτός ο συνδυασμός, αν και όχι τόσο εντυπωσιακός όσο η σημερινή πλούσια σε οξυγόνο ατμόσφαιρα, θα μπορούσε να θεωρηθεί πιθανή ένδειξη μικροβιακής ζωής. Αν όμως το HWO κοίταζε τη Γη πριν από 4 δισεκατομμύρια χρόνια, στην αρχή της ζωής της, θα έβλεπε έναν κόσμο τυλιγμένο σε μια παχιά ατμόσφαιρα αζώτου, μεθανίου και υδρογόνου, με ελάχιστο οξυγόνο. Θα χρειαζόταν να βασιστεί σε πιο διακριτικά σήματα, όπως η παρουσία υδρατμών και η ανίχνευση οργανικών μορίων.
Γιατί αυτό το πείραμα είναι κρίσιμο
Η προσομοίωση της παρατήρησης της αρχαίας Γης διδάσκει τους ερευνητές ότι δεν υπάρχει μία μοναδική βιουπογραφή που να λέει πάντα την αλήθεια. Ένας πλανήτης μπορεί να είναι γεμάτος ζωή αλλά να μην εκπέμπει τα σήματα που περιμένουμε, ή το αντίστροφο. Το HWO θα πρέπει να είναι αρκετά έξυπνο ώστε να διακρίνει ανάμεσα σε βιολογικές και καθαρά γεωλογικές πηγές αυτών των αερίων. Η κατασκευή του βρίσκεται ακόμη σε πρώιμη φάση, αλλά αν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες η ανθρωπότητα μπορεί να έχει στα χέρια της την απάντηση στο αρχαιότερο ερώτημα: είμαστε μόνοι στο σύμπαν;
