Παράταση κυρώσεων κατά της Ρωσίας για πρώτη φορά σε βάθος 12μήνου – Ο ρόλος της Ουγγαρίας και η κόντρα Κόστα
Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί στροφή στην ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στη Μόσχα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε την παράταση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας για διάστημα δώδεκα μηνών, αντί του συνηθισμένου εξαμήνου. Η απόφαση ελήφθη κατά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, με τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων να υιοθετούν ομόφωνα το μέτρο, το οποίο αναμένεται να επικυρωθεί τυπικά από το Συμβούλιο Υπουργών τις επόμενες εβδομάδες.
Η αλλαγή σκυτάλης στην Ουγγαρία άνοιξε τον δρόμο
Το κλειδί για αυτήν την πρωτοφανή παράταση υπήρξε η πολιτική μεταβολή στην Ουγγαρία. Ο τέως πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν είχε επί σειρά ετών μπλοκάρει συστηματικά οποιαδήποτε πρόταση για παράταση πέραν του εξαμήνου, διατηρώντας στενούς δεσμούς με το Κρεμλίνο. Ωστόσο, η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος τηρεί σαφώς πιο επικριτική στάση απέναντι στη Ρωσία σε σύγκριση με τον προκάτοχό του, επέτρεψε την άρση του βέτο και την υιοθέτηση της δωδεκάμηνης παράτασης.
Το πεδίο εφαρμογής των κυρώσεων
Οι οικονομικές κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας, οι οποίες επιβλήθηκαν ως απάντηση στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν:
-
Απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού αργού πετρελαίου δια θαλάσσης
-
Αποσύνδεση πολλών ρωσικών τραπεζών από το σύστημα SWIFT
-
Περιορισμούς στο εμπόριο, τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές, τον ενεργειακό τομέα, τη βαριά βιομηχανία, τις μεταφορές και τα είδη πολυτελείας
Σχεδιασμός νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας
Πέραν της παράτασης, η ΕΕ δήλωσε αποφασισμένη να προχωρήσει και σε περαιτέρω μέτρα που θα εντείνουν την πίεση στο ρωσικό καθεστώς. Όπως αναφέρεται στην επίσημη δήλωση κορυφής, στόχος είναι «να αυξηθεί περαιτέρω η πίεση στη Ρωσία και να αποδυναμωθεί η ρωσική πολεμική οικονομία, ώστε η Ρωσία να τερματίσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο και να ξεκινήσει σοβαρές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις».
Τα νέα μέτρα αναμένεται να επικεντρωθούν σε τρεις βασικούς άξονες:
-
Περαιτέρω μείωση των ρωσικών ενεργειακών εσόδων
-
Περιορισμός των δραστηριοτήτων του ρωσικού «σκιώδους στόλου» – ένα δίκτυο πλοίων που παρακάμπτουν τις κυρώσεις μεταφέροντας ρωσικό πετρέλαιο
-
Περαιτέρω περιορισμοί στο ρωσικό τραπεζικό σύστημα
Οι επιφυλάξεις της Βουλγαρίας
Παρά την πρωτοφανή συναίνεση, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2024 και τα 27 κράτη μέλη συμφώνησαν στις δηλώσεις για την Ουκρανία η οδός προς το επόμενο πακέτο κυρώσεων δεν είναι στρωμένη με ροδοπέταλα. Ο νέος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, εξέφρασε την πρόθεσή του να απορρίψει τμήματα του προγραμματισμένου πακέτου. Συγκεκριμένα, ο Ράντεφ δήλωσε ότι θα εμποδίσει κυρώσεις κατά του Ρώσου Ορθόδοξου Πατριάρχη Κυρίλλου, καθώς και ορισμένα οικονομικά μέτρα που θα έβλαπταν τη βουλγαρική οικονομία.
Η διαμάχη με τον πρόεδρο του συμβουλίου Κόστα
Παράλληλα, η σύνοδος σκιάστηκε από διπλωματική ένταση σχετικά με την επαφή του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με τη Μόσχα. Το γραφείο του Κόστα επιβεβαίωσε ότι υπήρξαν σύντομες επαφές με ρωσικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων δύο τηλεφωνικών κλήσεων μεταξύ μελών του προσωπικού του, με σκοπό το άνοιγμα διπλωματικών διαύλων, χωρίς ωστόσο ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ως «προσβολή». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μερτς διευκρίνισε κατά τη διάρκεια της συνόδου ότι ο Κόστα είναι εκπρόσωπος της Ένωσης, όχι μεσολαβητής της. Ο Κόστα υπερασπίστηκε την κίνησή του, τονίζοντας ότι στόχος ήταν η προετοιμασία για την κατάλληλη στιγμή υπεράσπισης των ευρωπαϊκών συμφερόντων, προσθέτοντας πως ο ρόλος του είναι να διατηρεί την ενότητα της ΕΕ.
