Ιταλία και Τυνησία κατά των λιβυκών διεκδικήσεων για την ΑΟΖ
Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στη διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς Ιταλία και Τυνησία κατέθεσαν επίσημες επιστολές προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), με τις οποίες απορρίπτουν τις μονομερείς αξιώσεις της Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στις ήδη διατυπωμένες αντιρρήσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου, διευρύνοντας το μέτωπο αμφισβήτησης των λιβυκών θέσεων.
Οι λιβυκές διεκδικήσεις
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν η Λιβύη κατέθεσε στον ΟΗΕ ρηματική διακοίνωση με την οποία καθόριζε μονομερώς θαλάσσιες ζώνες, στηριζόμενη στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Οι συγκεκριμένες διεκδικήσεις εκτείνονται σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου που επηρεάζουν συμφέροντα τρίτων κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, προκαλώντας έντονες διπλωματικές αντιδράσεις.
Η θέση της Ιταλίας
Στην επιστολή της προς τον ΟΗΕ, η Ιταλία υποστηρίζει ότι η οριοθέτηση που προβάλλει η Λιβύη παραβιάζει τα δικαιώματα και τα έννομα συμφέροντά της σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Ρώμη επικαλείται, μεταξύ άλλων, την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης του 1985 για την υπόθεση Λιβύης–Μάλτας, επισημαίνοντας ότι η νέα λιβυκή χάραξη μετακινεί προς βορρά τα όρια, επηρεάζοντας περιοχές ιταλικών συμφερόντων. Παράλληλα, καλεί τη Λιβύη να προσέλθει σε διάλογο με τις γειτονικές χώρες για την επίλυση των εκκρεμοτήτων σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες.
Οι αντιρρήσεις της Τυνησίας
Ανάλογη στάση υιοθετεί και η Τυνησία, η οποία απορρίπτει τη μονομερή οριοθέτηση της Λιβύης, χαρακτηρίζοντάς την ασύμβατη με τις αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης που αφορούν την οριοθέτηση μεταξύ των δύο χωρών.
Η Τύνιδα υποστηρίζει ότι η γραμμή που παρουσιάζει η Λιβύη είναι υπερβολική και δεν βασίζεται ούτε στη σχετική απόφαση του 1982 ούτε στη συμφωνία εφαρμογής που υπεγράφη το 1988. Επιπλέον, τονίζει ότι ζητήματα που αφορούν τα εξωτερικά όρια της ΑΟΖ και των χωρικών υδάτων δεν μπορούν να καθορίζονται μονομερώς, αλλά απαιτούν συμφωνία των εμπλεκόμενων κρατών.
Ενίσχυση της ελληνικής επιχειρηματολογίας
Για την Αθήνα, οι παρεμβάσεις της Ιταλίας και της Τυνησίας θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς επιβεβαιώνουν ότι οι λιβυκές διεκδικήσεις δεν αμφισβητούνται μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από άλλα κράτη της Μεσογείου που επηρεάζονται άμεσα.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη διπλωματική θέση της Ελλάδας και υποστηρίζει την πάγια ελληνική επιδίωξη για επίλυση των διαφορών μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Κρίσιμη περίοδος για την Ανατολική Μεσόγειο
Οι διαδοχικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ καταδεικνύουν ότι το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη διεθνή διάσταση. Η στάση της Ιταλίας και της Τυνησίας αυξάνει την πίεση προς τη Λιβύη να εγκαταλείψει τις μονομερείς ενέργειες και να προχωρήσει σε διάλογο, στη βάση των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου και των σχετικών αποφάσεων της διεθνούς δικαιοσύνης.
