Μια νέα επιστημονική πρόταση ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην ασφάλεια του Διαστήματος, καθώς ερευνητής του MIT ανέπτυξε μια μέθοδο που θα μπορούσε να αποκαλύπτει εάν ένας δορυφόρος μεταφέρει πυρηνικό όπλο, χωρίς να απαιτείται φυσική επιθεώρηση.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature και επιχειρεί να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην εφαρμογή της Συνθήκης του Εξωδιαστήματος του 1967, η οποία απαγορεύει την τοποθέτηση πυρηνικών όπλων σε τροχιά γύρω από τη Γη, χωρίς όμως να προβλέπει μηχανισμό επαλήθευσης.
Η πρόταση βασίζεται σε ένα φυσικό φαινόμενο που συμβαίνει διαρκώς στο Διάστημα. Τα υψηλής ενέργειας πρωτόνια που υπάρχουν στις ζώνες ακτινοβολίας Van Allen συγκρούονται με το ουράνιο ή το πλουτώνιο που περιέχεται σε μια πυρηνική κεφαλή, παράγοντας χαρακτηριστικά νετρόνια. Αυτή η «υπογραφή» θα μπορούσε να ανιχνευθεί από μικρούς δορυφόρους-επιθεωρητές, οι οποίοι θα πετούν σε μικρή απόσταση από ύποπτους δορυφόρους.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ερευνητή, ένας τέτοιος αισθητήρας θα μπορούσε να επιβεβαιώσει με πιθανότητα που ξεπερνά το 99% την παρουσία πυρηνικού υλικού μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, εφόσον ο δορυφόρος-ανιχνευτής βρίσκεται σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από τον στόχο.
Η έρευνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος. Τα τελευταία χρόνια οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εκφράσει φόβους ότι η Ρωσία εξετάζει την ανάπτυξη πυρηνικών αντιδορυφορικών συστημάτων, τα οποία, σε περίπτωση ενεργοποίησης, θα μπορούσαν να καταστρέψουν μεγάλο αριθμό δορυφόρων σε χαμηλή γήινη τροχιά, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στις τηλεπικοινωνίες, την πλοήγηση GPS και άλλες κρίσιμες υποδομές.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μέθοδος βρίσκεται ακόμη σε θεωρητικό στάδιο και απαιτούνται τεχνολογικές δοκιμές για να αποδειχθεί η αποτελεσματικότητά της στην πράξη. Παρ’ όλα αυτά, θεωρείται η πρώτη ολοκληρωμένη πρόταση που θα μπορούσε να επιτρέψει τη διεθνή επιτήρηση της τήρησης της Συνθήκης του Εξωδιαστήματος, ενισχύοντας τη διαφάνεια και περιορίζοντας τον κίνδυνο μιας νέας κούρσας εξοπλισμών στο Διάστημα.
