Η Τουρκία διαθέτει το κρατικό “TRT Ελληνικά”, μέσω του οποίου μεταφέρει τις θέσεις της Άγκυρας απευθείας στην ελληνική κοινωνία. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα δεν διαθέτει αντίστοιχο οργανωμένο, κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο, ικανό να απευθύνεται συστηματικά στην τουρκική κοινή γνώμη.
Ακόμη και τον Ιανουάριο του 2026, όταν η ΕΡΤ ανακοίνωσε ξενόγλωσσα δελτία ειδήσεων σε πέντε γλώσσες, τα τουρκικά απουσίαζαν!
Και όλα αυτά σε μια ιστορική συγκυρία κατά την οποία η Άγκυρα αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και διατηρεί ανοιχτό το ζήτημα της κατοχής της Κύπρου.
Στην Κωνσταντινούπολη, στην Ίμβρο και στην Τένεδο εξακολουθούν να ζουν Ρωμιοί, απόγονοι ενός ιστορικού Ελληνισμού που υπέστη διωγμούς, λεηλασίες, απελάσεις και δραματική πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη κρίσιμη διάσταση που η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να εξετάσει. Οι σημερινοί Τούρκοι πολίτες ελληνικής καταγωγής, ανάμεσά τους και κρυπτοχριστιανοί, πολλοί από τους οποίους αναζητούν τις ιστορικές, πολιτισμικές και θρησκευτικές τους ρίζες.
Ο ιστορικός Κωνσταντίνος Φωτιάδης έχει διατυπώσει εκτιμήσεις για εκατομμύρια ανθρώπους με ελληνική ή χριστιανική συνείδηση στην Τουρκία, μεταξύ των οποίων και κρυπτοχριστιανοί. Και άλλοι επιστήμονες έχουν διατυπώσει εκτιμήσεις για πολλά εκατομμύρια κρυπτοχριστιανών. Έχουν διατυπωθεί και ευρύτερες εκτιμήσεις για πληθυσμούς ελληνικής καταγωγής στην Τουρκία, χωρίς όμως να υπάρχει για ευνόητους λόγους σύγχρονη απογραφή που να επιβεβαιώνει αυτά τα μεγέθη.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, το Υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας τρέμει κυριολεκτικά μπροστά σε αυτές τις αποκαλύψεις και στην τάση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα, με εκατομμύρια Τούρκους πολίτες να αναζητούν τις ελληνικές τους ρίζες. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, στην τουρκική πλευρά επικρατεί έντονη ανησυχία για τις διαστάσεις που ενδέχεται να προσλάβει αυτή η αναζήτηση ιστορικής και οικογενειακής ταυτότητας.
Ποιος ενδιαφέρεται να επικοινωνήσει μαζί τους, να τους προσφέρει πρόσβαση στην ελληνική ιστορία και στον πολιτισμό των προγόνων τους;
Η Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα σύγχρονο διεθνές ενημερωτικό δίκτυο με εκπομπές σε τρεις γλωσσικές μορφές: τουρκικά, ρωμέικα του Πόντου και νέα ελληνικά.
Τα τουρκικά θα αποτελούσαν τη βασική γλώσσα του δικτύου, ώστε η ελληνική ενημέρωση να φτάνει απευθείας στα εκατομμύρια των πολιτών της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν ελληνική καταγωγή αλλά χρησιμοποιούν αποκλειστικά ή κυρίως την τουρκική γλώσσα.
Τα ρωμέικα του Πόντου (Romeyka) θα μπορούσαν να αποκτήσουν δικές τους πολιτιστικές, ιστορικές και γλωσσικές εκπομπές. Πρόκειται για μια αρχαϊκή ελληνική γλωσσική ποικιλία που διατηρείται ακόμη σε κοινότητες της περιοχής της Τραπεζούντας. Η καθηγήτρια Ιωάννα Σιταρίδου του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ έχει πραγματοποιήσει σημαντική επιστημονική έρευνα για τη διάσωσή της, προειδοποιώντας ότι απειλείται με εξαφάνιση.
Η παρουσία αυτής της γλωσσικής κληρονομιάς στην Τουρκία είναι ιστορικά και πολιτισμικά εξαιρετικά σημαντική. Οι σημερινοί ομιλητές των ρωμέικων είναι κυρίως μουσουλμάνοι και δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκην με τους κρυπτοχριστιανούς. Ωστόσο, η διατήρηση της γλώσσας αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στον Πόντο.
Παράλληλα, εκπομπές στα νέα ελληνικά, με τουρκικούς υποτίτλους, θα μπορούσαν να απευθύνονται στους Ρωμιούς της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και σε όσους επιθυμούν να γνωρίσουν ή να διδαχθούν τη γλώσσα των προγόνων τους.
Ιδιαίτερη σημασία θα είχε η συμμετοχή φυσικών ομιλητών των ρωμέικων από τον Πόντο, με καταγραφή προφορικών μαρτυριών, τοπικών παραδόσεων, ιστορικών αφηγήσεων και γλωσσικού υλικού. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα συνέβαλλε στη διάσωση μιας απειλούμενης ελληνικής γλωσσικής κληρονομιάς και στη δημιουργία μιας ουσιαστικής πολιτιστικής γέφυρας επικοινωνίας.
Μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να συμβάλει στην ιστορική αφύπνιση Ρωμιών, κρυπτοχριστιανών και ελληνογενών πληθυσμών της Τουρκίας, προσφέροντας πρόσβαση στις πηγές της ιστορίας τους, στην οικογενειακή μνήμη και στην πολιτισμική τους κληρονομιά. Η επανασύνδεση με τις ρίζες τους θα αποκτούσε έτσι ένα σταθερό σημείο αναφοράς και έναν οργανωμένο δίαυλο επικοινωνίας με την Ελλάδα.
Γιατί η Ελλάδα να μην προσφέρει σε αυτούς τους ανθρώπους τη δυνατότητα να γνωρίσουν την ιστορία, τη γλώσσα και τον πολιτισμό των προγόνων τους μέσα από έναν οργανωμένο, σύγχρονο δημόσιο ενημερωτικό φορέα;
Πώς είναι δυνατόν η Αθήνα να απουσιάζει από ένα τόσο κρίσιμο πεδίο δημόσιας διπλωματίας;
Η έλλειψη ενός τέτοιου δικτύου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της οσφυοκαμψίας, της ηττοπάθειας και της ανικανότητας που καταλογίζονται στην ελληνική κυβέρνηση και στην ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών.
Και τελικά, το κόστος δεν δικαιολογεί αυτή την απουσία. Με μια τέτοια κίνηση, η Ελλάδα θα μπορούσε να ασκήσει μια μορφή υβριδικού πολέμου εντός της Τουρκίας, μέσα από την ενημέρωση, την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης και την αφύπνιση των ελληνογενών πληθυσμών. Μια τέτοια στρατηγική, όμως, προϋποθέτει πατριωτική κυβέρνηση, η οποία σήμερα δεν υπάρχει, με τους οσφυοκάμπτες που έχουμε μπλέξει.
Ποιος σχεδιάζει την επικοινωνιακή εξωτερική πολιτική της χώρας; Ποιος αποφάσισε ότι η ελληνική φωνή δεν χρειάζεται να ακούγεται οργανωμένα;
Και τελικά, πότε θα αποκτήσει η Ελλάδα την οργανωμένη διεθνή ενημερωτική παρουσία που απαιτούν τα εθνικά της συμφέροντα;