Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα στις Βρυξέλλες τη «Λευκή Βίβλο» για την αμυντική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα φιλόδοξο σχέδιο ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ που στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας έως το 2030.
Το σχέδιο αποσκοπεί στην ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων των κρατών-μελών, παρέχοντας οικονομικά και νομικά εργαλεία για την αναβάθμιση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων. Σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ, η πρωτοβουλία αυτή θα συμβάλει στη διατλαντική ασφάλεια, στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας και στην ετοιμότητα της Ευρώπης απέναντι σε σύγχρονες προκλήσεις, όπως η Ρωσία, η Κίνα, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, καθώς και οι υβριδικές απειλές.
Στόχοι και τομείς αμυντικών επενδύσεων
Η «Λευκή Βίβλος» θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση κρίσιμων στρατιωτικών τομέων, όπως:
- Αντιαεροπορική και πυραυλική άμυνα
- Πυροβολικό, πυρομαχικά και πυραυλικά συστήματα
- Μη επανδρωμένα αεροσκάφη και μέσα αντιμετώπισής τους
- Κυβερνοασφάλεια και στρατιωτική κινητικότητα
- Προστασία στρατηγικών υποδομών
Παράλληλα, το σχέδιο δίνει έμφαση στην ενίσχυση της σχέσης ΕΕ-ΝΑΤΟ και στη συνεργασία με συμμάχους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ιαπωνία και η Αυστραλία.
Το σχέδιο ReArm Europe και η χρηματοδότηση των 800 δισ. ευρώ
Η στρατηγική «ReArm Europe» προβλέπει τη διάθεση έως και 800 δισ. ευρώ μέσα από διάφορους μηχανισμούς χρηματοδότησης, μεταξύ των οποίων:
- Διευκόλυνση της χρήσης εθνικών κονδυλίων για αμυντικές δαπάνες
- Νέο χρηματοδοτικό μέσο με την ονομασία SAFE (Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη), μέσω του οποίου θα παρέχονται ευνοϊκά δάνεια ύψους έως 150 δισ. ευρώ στα κράτη-μέλη για κοινές στρατιωτικές προμήθειες
Δάνεια και κίνητρα για τα κράτη-μέλη
Τα δάνεια του προγράμματος SAFE θα χορηγούνται με ευνοϊκούς όρους, έχοντας διάρκεια έως 45 έτη και 10ετή περίοδο χάριτος. Θα χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού της ΕΕ, προσφέροντας μια εναλλακτική και πιο αποδοτική πηγή χρηματοδότησης συγκριτικά με τον εθνικό δανεισμό.
Οι χώρες που επιθυμούν να επωφεληθούν θα πρέπει να υποβάλουν επενδυτικό σχέδιο, το οποίο θα περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τις αμυντικές τους ανάγκες και προτεραιότητες. Επιπλέον, για μια μεταβατική περίοδο, θα επιτρέπεται η χρήση των δανείων και για εθνικές προμήθειες, υπό την προϋπόθεση ότι τα προγράμματα θα παραμένουν ανοικτά σε συνεργασία με άλλα κράτη-μέλη.
Φορολογικά κίνητρα και απλοποίηση διαδικασιών
Το σχέδιο περιλαμβάνει επιπλέον μέτρα, όπως:
- Απαλλαγή από τον ΦΠΑ στις αμυντικές προμήθειες
- Απλοποίηση των διαδικασιών προμηθειών για τα κράτη-μέλη
- Δημιουργία κοινής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο
- Συγκέντρωση έως και 150 δισ. ευρώ από τις κεφαλαιαγορές για την υποστήριξη των αμυντικών δαπανών
Αποφασιστικότητα της ΕΕ για την ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τόνισαν πως η «Λευκή Βίβλος» σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στην αμυντική στρατηγική της ΕΕ, προσφέροντας ισχυρούς χρηματοδοτικούς μοχλούς για την αναβάθμιση των ενόπλων δυνάμεων των κρατών-μελών. Με την πρωτοβουλία αυτή, η Ευρώπη επιδιώκει να ενισχύσει την αυτονομία της στον τομέα της άμυνας, ενόψει των παγκόσμιων γεωπολιτικών προκλήσεων.
