Γράφει ο Μουρτζούκος Χρήστος
Σε μια από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικές συγκυρίες των τελευταίων ετών, η Ελλάδα παρακολουθεί αμήχανα τις εξελίξεις χωρίς να αντιδρά ουσιαστικά. Η πρόσφατη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης προς τον ΟΗΕ, με την οποία δηλώνει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ που φτάνουν μέχρι τις ακτές της Κρήτης, προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τις αντοχές και τα αντανακλαστικά του ελληνικού κρατικού μηχανισμού.
Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τις εξελίξεις με χαρακτηριστική ηττοπάθεια. Δημοσιογράφοι και σχολιαστές μιλούν για την ανάγκη να ”παρακαλέσουμε” τους Λίβυους ή ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά λόγω Τουρκίας». Ωστόσο, αυτή η στάση δείχνει μια βαθιά παθογένεια: την απουσία προληπτικής εξωτερικής πολιτικής και την έλλειψη ενεργού διπλωματικής παρακολούθησης των εξελίξεων στη βόρεια Αφρική και όχι μόνο. Οι ελληνικές αποστολές εμφανίζονται εκ των υστέρων, ενώ το διπλωματικό πεδίο έχει ήδη καταληφθεί από την Άγκυρα.
Η Λιβύη, χώρα διαλυμένη, με εσωτερική αναρχία και στρατιωτική ανυπαρξία, φαίνεται να έχει αποκτήσει διπλωματική ικανότητα, δια χειρός Τουρκίας. Αναγνωρίζει την ΑΟΖ της Μάλτας και της Ιταλίας, αλλά όχι της Ελλάδας ή της Αιγύπτου, με την οποία υποτίθεται πως μοιράζεται κοινά συμφέροντα. Οι ενδείξεις για ενεργό τουρκικό ρόλο πίσω από αυτές τις κινήσεις είναι περισσότερες από σαφείς. Ο τουρκικός τύπος πανηγυρίζει και μιλά για «ιστορικό πλήγμα στην Ελλάδα» και «Η Αθήνα σε ΣΟΚ». Και όμως, η Αθήνα επιμένει σε διμερή φιλία με μια χώρα που λειτουργεί μεθοδικά για την περικύκλωσή της, κάτι που ο γράφων έχει τονίσει πολλές φορές στον δημόσιο λόγο του και επιβεβαιώνεται, και που η Τουρκία το ”φωνάζει” μέσω του τύπου, ότι η Ελλάδα περικυκλώνεται.
Η Τουρκία, χρησιμοποιώντας την Λιβύη ως πιόνι στη γεωπολιτική της σκακιέρα, επιχειρεί να αποκλείσει την Ελλάδα από τις εξελίξεις στην ανατολική μεσόγειο και να μπλοκάρει τις έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης. Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο προσπαθεί να ακυρώσει στρατηγικές συνεργασίες της Ελλάδας με διεθνείς ενεργειακούς κολοσσούς, αλλά υπονομεύει και κάθε πιθανότητα οικονομικής ανασυγκρότησης μέσω εκμετάλλευσης φυσικών πόρων. Η Ελλάδα, που παραμένει η μόνη χώρα της περιοχής χωρίς κανένα έργο εξόρυξης, συνεχίζει να χάνει χρυσές ευκαιρίες, παρότι είναι βυθισμένη στα χρέη.
Η περίπτωση της Νορβηγίας, που αξιοποίησε τα έσοδα από το πετρέλαιο για να ενισχύσει το ασφαλιστικό της σύστημα, θα έπρεπε να αποτελεί φάρο για την ελληνική ηγεσία. Αντίθετα, η Αθήνα δείχνει να λειτουργεί χωρίς στρατηγική, χωρίς ενεργό συμμετοχή σε γεωπολιτικά παίγνια και με διαρκείς παραχωρήσεις έναντι γειτονικών χωρών που όχι μόνο δεν σέβονται το διεθνές δίκαιο, αλλά το εργαλειοποιούν εναντίον της.
Η επιμονή της Ελλάδας να επικαλείται διαρκώς το διεθνές δίκαιο, ενώ δεν έχει καν χαράξει την ΑΟΖ της στα 12ν.μ ή δεν έχει προχωρήσει σε γεωτρήσεις, είναι όχι μόνο αδύναμη, αλλά και επικίνδυνη στρατηγικά. Οι συμμαχίες με την Κύπρο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ μοιάζουν πλέον ευάλωτες, ενώ και το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με τη μεγαλόνησο φαίνεται να ναυαγεί.
Ήρθε η ώρα η Ελλάδα να επαναπροσδιορίσει το γεωπολιτικό της δόγμα. Να αποκτήσει εξωτερική πολιτική ουσίας, ενεργή διπλωματία και πολιτική βούληση. Η κλεψύδρα αδειάζει. Αν δεν εκμεταλλευτεί τις δυνατότητές της στον υποθαλάσσιο πλούτο, δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει δεύτερη ευκαιρία.
ΥΓ: Οι αγορές, οι επενδυτές και οι σύμμαχοι, σέβονται μόνο τις χώρες που σέβονται τον εαυτό τους.
