Γράφει ο Κωνσταντίνος Λουκόπουλος, γεωστρατηγικός αναλυτής, αντιστράτηγος ε.α.
Η κυβέρνηση Τραμπ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, κλείνει την πόρτα στον Μαχμούντ Αμπάς και εμποδίζει τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής να μεταβεί στη Νέα Υόρκη για να συμμετάσχει αυτοπροσώπως στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών).
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών είπε για τον Μαχμούντ Αμπάς ότι παρατείνει τους περιορισμούς στις θεωρήσεις εισόδου για αξιωματούχους της Παλαιστινιακής Αρχής και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, επικαλούμενο την αποτυχία μεταρρυθμίσεων και δραστηριότητες που, κατά την αμερικανική κυβέρνηση, υπονομεύουν τις …προοπτικές ειρήνης! Μάλλον ο Νετανιάχου έβαλε και πάλι το χέρι του!
Η απόφαση δεν είναι απλώς ένα ακόμη διπλωματικό μέτρο της Ουάσινγκτον. Αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της λειτουργίας του ΟΗΕ. Και αναπόδραστα ξαναφέρνει στην επιφάνεια ένα ιστορικό προηγούμενο που θα έπρεπε να προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή στην αμερικανική διπλωματία: Την υπόθεση Γιάσερ Αραφάτ του 1988.
Τότε η Ουάσινγκτον αρνήθηκε στον ηγέτη της ΟΑΠ (PLO) την βίζα για να μεταβεί στη Νέα Υόρκη. Η Γενική Συνέλευση αντέδρασε και τελικά μετέφερε τη συνεδρίαση για το Παλαιστινιακό στη Γενεύη, ώστε ο Αραφάτ να μπορέσει να μιλήσει. Η σχετική απόφαση πέρασε με 154 ψήφους υπέρ, δύο κατά και μία αποχή. Αποτέλεσε μία συντριπτική διπλωματική ήττα για την Αμερική.
Τριάντα οκτώ χρόνια αργότερα, η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ακριβώς. Επαναφέρει όμως το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα! Ποιος τελικά αποδυναμώνεται, όταν αποκλείεται ο Παλαιστίνιος πολιτικός εκπρόσωπος από το σημαντικότερο διεθνές διπλωματικό βήμα;
Οι ΗΠΑ έδρα του ΟΗΕ – όχι ΟΗΕ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι κυρίαρχο κράτος και διαθέτουν ευρύτατη εξουσία σχετικά με την είσοδο αλλοδαπών στο έδαφός τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Νέα Υόρκη, ως έδρα των Ηνωμένων Εθνών, αποτελεί απλώς έναν ακόμη αμερικανικό χώρο, στον οποίο εφαρμόζεται χωρίς περιορισμούς η εσωτερική αμερικανική νομοθεσία.
Υπάρχει η Συμφωνία Έδρας ΟΗΕ-ΗΠΑ του 1947. Το Τμήμα 11 προβλέπει ότι δεν πρέπει να επιβάλλονται εμπόδια στη μετάβαση εκπροσώπων προς και από την περιοχή της έδρας του ΟΗΕ και ότι, όταν απαιτούνται βίζες, αυτές πρέπει να χορηγούνται χωρίς χρέωση και όσο το δυνατόν ταχύτερα.
Το ζήτημα επομένως δεν είναι εάν οι ΗΠΑ έχουν γενικά δικαίωμα να αρνούνται βίζες. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μπορούν να χρησιμοποιούν αυτό το δικαίωμα κατά τρόπο που εμποδίζει διαπιστευμένο εκπρόσωπο να ασκήσει το δικαίωμά του να συμμετάσχει στις εργασίες του ΟΗΕ, όταν μάλιστα η Παλαιστίνη έχει την ιδιότητα του παρατηρητή και διαθέτει εκεί και μόνιμο Γραφείο.
Και εδώ υπάρχει ένα πολύ σημαντικό προηγούμενο. Το 1988 ο ΟΗΕ είπε ότι οι ΗΠΑ παραβίαζαν τις υποχρεώσεις τους. Τον Νοέμβριο του 1988, όταν η Ουάσινγκτον αρνήθηκε βίζα στον Γιάσερ Αραφάτ, η Γενική Συνέλευση υιοθέτησε την απόφαση 43/48. Το κείμενο δεν ήταν διφορούμενο. Η Γενική Συνέλευση έκρινε ότι η αμερικανική απόφαση αποτελούσε παραβίαση των διεθνών νομικών υποχρεώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών βάσει της Συμφωνίας Έδρας και κάλεσε την Ουάσινγκτον να αναθεωρήσει την απόφασή της. Εντούτοις η αμερικανική κυβέρνηση δεν άλλαξε στάση.
