Η Ανατολική Μεσόγειος, μια περιοχή με ιστορία συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων, μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο στρατηγικών συμμαχιών και ενεργειακής ανάπτυξης.
Στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων βρίσκονται πλέον η Κρήτη και η Κάσος, περιοχές που, αν ξεκινήσουν οι γεωτρήσεις για υδρογονάνθρακες, θα σηματοδοτήσουν την έναρξη ενός νέου κεφαλαίου για την εθνική ενεργειακή πολιτική.
Οι κινήσεις αυτές δε γίνονται στο κενό. Η τετραμερής συνεργασία Ελλάδας, Γαλλίας, Κύπρου και Λιβάνου αλλά και το Ισραήλ, διαμορφώνει νέα δεδομένα στην άμυνα και στην εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, δίνοντας την ευκαιρία να μετατραπεί η Μεσόγειος από «μαύρη τρύπα» εντάσεων σε γέφυρα γεωοικονομικών συμπράξεων.
Στην εκπομπή του «Απόδημου Παλμού», «Με την ματιά του απόδημου» τρεις καλεσμένοι με βαθιά γνώση του θέματος προσέγγισαν τις εξελίξεις με καθαρή ματιά:
Ο Γιώργος Ανθρακεύς, διδάκτωρ Νομικής και ειδικός στο ευρωπαϊκό δίκαιο, ο Ραφαήλ Καλυβιώτης, πολιτικός επιστήμονας και υποψήφιος διδάκτωρ γεωπολιτικής και ο Στέφανος Καραβίδας, επισμηναγός ε.α. και γεωπολιτικός αναλυτής.
Ο κ. Καλυβιώτης στάθηκε ιδιαίτερα στην επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη να οδηγήσει τη χώρα στην πράσινη μετάβαση, κλείνοντας τα λιγνιτωρυχεία. Όμως, όπως τόνισε, με την επιστροφή Τραμπ στις ΗΠΑ, οι παγκόσμιες ισορροπίες αλλάζουν. Η εμφάνιση της Chevron στο προσκήνιο, μαζί με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ισραήλ–Κύπρου, δημιουργούν ένα ενεργειακό τόξο με γεωπολιτική βαρύτητα.
Σε ερώτηση για το κατά πόσο η Ε.Ε. θα στηρίξει την Ελλάδα σε ένα ενδεχόμενο επεισόδιο με την Τουρκία, ο Καλυβιώτης απάντησε ρεαλιστικά: Κάθε κράτος της Ένωσης κινείται με βάση τα δικά του συμφέροντα και διατηρεί «ειδικές σχέσεις» με την Άγκυρα. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις σιωπηρές εξαγορές οικοπέδων και ακινήτων σε ευαίσθητες περιοχές του Ανατολικού Αιγαίου και του Έβρου, κάτι που οφείλει να αφυπνίσει κάθε πολίτη με εθνική συνείδηση.
Ο κ. Καραβίδας, με τη του εμπειρία από την Πολεμική Αεροπορία και τις γεωπολιτικές σπουδές, εξέφρασε την ανησυχία του για την έλλειψη στρατηγικού σχεδίου. Η Ελλάδα, όπως είπε, συχνά ετεροκαθορίζεται από τις επιλογές άλλων και όχι από τις ανάγκες της. Έφερε στο προσκήνιο έργα-κλειδιά όπως ο IMEC, ο EuroAsia και EuroAfrica Interconnector και ο EastMed, που αν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούν να καταστήσουν Ελλάδα και Κύπρο πυλώνες σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας για όλη την Ευρώπη.
Οραματίστηκε μια νέα δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας με την Κύπρο ως «βατήρα», η οποία θα μπορεί να αντιμετωπίσει γεωπολιτικές προκλήσεις από την Κίνα, χωρίς να αποκλείει μια διαφορετική προσέγγιση προς τη Ρωσία. Όπως υπογράμμισε, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ενισχύσει και τη θέση της Ελλάδας στο Κυπριακό. Αναφέρθηκε και στους διωγμούς των Ελληνορθόδοξων της Λεβαντίνης, υπενθυμίζοντας με πικρία πως η Ελλάδα παραμένει απούσα.
Ο κ. Ανθρακεύς, με τη νομική του κατάρτιση, ανέλυσε τη σημασία του θαλάσσιου χωροταξικού. Εξήγησε πως το Τουρκολιβυκό μνημόνιο στερείται νομικής βάσης, αφού η ίδια η Λιβύη έχει προβεί σε αυτοακύρωσή του. Αν είχε ήδη οριστεί η ελληνική ΑΟΖ, η Τουρκία δεν θα είχε τα περιθώρια για επιθετικές κινήσεις. Όπως τόνισε, η απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας είναι ταυτόχρονα και απειλή προς την Ε.Ε.
