Μια απόφαση με πιθανές ιστορικές συνέπειες για τη βιομηχανία καπνού φαίνεται να ωριμάζει στις Βρυξέλλες.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρεται να έχει ταχθεί υπέρ της απαγόρευσης παραγωγής, εισαγωγής, διανομής και πώλησης τσιγάρων με φίλτρο, καθώς και ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Η πληροφορία προέρχεται από σχέδιο ψηφίσματος του Συμβουλίου της ΕΕ, που προορίζεται για την επικείμενη διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στη Γενεύη τον Νοέμβριο. Το έγγραφο βασίζεται σε έκθεση της ειδικής ομάδας του ΠΟΥ για τη ρύθμιση των προϊόντων καπνού, η οποία προτείνει ρητά την απαγόρευση των φίλτρων, με το επιχείρημα ότι αυξάνουν τη «γευστικότητα» και συνεπώς την ελκυστικότητα του καπνίσματος.
Από την υγεία στην πολιτική – τι σημαίνει η πρόταση
Το Συμβούλιο της ΕΕ φαίνεται να υποστηρίζει πλήρως τη σύσταση του ΠΟΥ, θεωρώντας ότι θα αποτελέσει σημαντική συμβολή στη μείωση της κατανάλωσης καπνού. Η συζήτηση αναμένεται να κορυφωθεί στη διάσκεψη του ΠΟΥ (COP11) που θα διεξαχθεί στη Γενεύη από 17 έως 22 Νοεμβρίου.
Οι προτάσεις του Συμβουλίου θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για την επικείμενη αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Προϊόντα Καπνού της ΕΕ. Αν υιοθετηθούν, δεν αποκλείεται να οδηγήσουν σε πλήρη απαγόρευση προϊόντων καπνού με φίλτρο, κάτι που –όπως υπολογίζει η Bild– θα ισοδυναμούσε με de facto απαγόρευση των τσιγάρων, καθώς το 95% των τσιγάρων στη Γερμανία διαθέτει φίλτρο.
Παράλληλα, στις Βρυξέλλες εξετάζεται το ενδεχόμενο περιορισμού των σημείων πώλησης, με ενδεχόμενες απαγορεύσεις σε περίπτερα, βενζινάδικα και μικρά καταστήματα.
Η στάση των κρατών-μελών
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, εκπρόσωποι της γερμανικής κυβέρνησης εξέφρασαν θετική στάση απέναντι στην πρόταση, στη συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας του Συμβουλίου για τη Δημόσια Υγεία στις 9 Οκτωβρίου. Ήταν η πρώτη φορά που η πρόταση συζητήθηκε επίσημα.
Ωστόσο, η κοινή ευρωπαϊκή θέση βρίσκεται ακόμη «σε διαδικασία συντονισμού», όπως δήλωσε εκπρόσωπος του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Υγείας. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει ακόμη οριστική απόφαση ή ενιαία γραμμή εντός της ΕΕ.
Ο στόχος της ΕΕ: λιγότερο από 5% καπνιστές έως το 2040
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο τη μείωση του ποσοστού των καπνιστών κάτω από 5% έως το 2040.
Τα στοιχεία του ΠΟΥ είναι αποκαλυπτικά: πάνω από το ένα τέταρτο των θανάτων από καρκίνο στην Ευρώπη αποδίδονται άμεσα στο κάπνισμα, ενώ το παθητικό κάπνισμα θεωρείται εξίσου επικίνδυνο.
Η αυστριακή «Kronen-Zeitung» σημειώνει ότι η Κομισιόν στηρίζει γενικά την αυστηροποίηση των ρυθμίσεων για τον καπνό, ωστόσο υπενθυμίζει πως οι απαγορεύσεις καπνίσματος αποτελούν ευθύνη των εθνικών κυβερνήσεων. Επομένως, ακόμη κι αν υπάρξει σύσταση από τις Βρυξέλλες, δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα εφαρμοστεί σε όλα τα 27 κράτη-μέλη.
Προοπτικές
Η πρόταση, εφόσον υιοθετηθεί, θα σημάνει ριζικές αλλαγές στη νομοθεσία για τα προϊόντα καπνού και θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη βιομηχανία, τους καταναλωτές και τις χώρες όπου η παραγωγή τσιγάρων έχει σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα.
Παράλληλα, αναμένεται να ανοίξει ευρύτερη συζήτηση για το πού αρχίζουν και πού τελειώνουν τα όρια της δημόσιας υγείας και της ατομικής ελευθερίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
