Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες οι ηγέτες έχουν μπροστά τους ένα σύνθετο και πολιτικά φορτισμένο δίλημμα, αν και πολλοί υποστηρίζουν την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για να χρηματοδοτηθεί άμεσα η Ουκρανία, χώρες-κλειδιά εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για νομικούς κινδύνους και πιθανές οικονομικές αντιδράσεις.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε πίεση προς τα κράτη-μέλη και άμεσες αποφάσεις «μέχρι το τέλος του έτους», υποστηρίζοντας ότι τα κεφάλαια που έχουν «παγώσει» αποτελούν αναφαίρετο δικαίωμα της Ουκρανίας, αφού, όπως τόνισε, η Ρωσία καταστρέφει τη χώρα του και τα χρήματα πρέπει να κατευθυνθούν στην άμυνα.
Στον πυρήνα της διαμάχης βρίσκονται περίπου €210 δισ. ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί στην ΕΕ, από τα οποία το μεγαλύτερο μέρος (περίπου €185 δισ.) διατηρείται στο Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες. Η πρόταση που συζητιέται προβλέπει τη χρήση μέρους αυτών των κεφαλαίων ως «εγγύηση» για δάνειο προς το Κίεβο, το οποίο, κατ’ ανάγκη, θα αποπληρωθεί μόνο αν και όταν η Ρωσία κληθεί να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις.
Ωστόσο, το Βέλγιο, η Ιταλία και άλλες πρωτεύουσες εκφράζουν επιφυλάξεις: φοβούνται νομική έκθεση, οικονομικές αντιδράσεις από τη Μόσχα και ότι θα επωμιστούν δυσανάλογο ρίσκο λόγω της θέσης τους ως τόπου φύλαξης των κεφαλαίων. Το Βελγικό κράτος ζητά ρητές, γραπτές και νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις από τους εταίρους πριν δώσει το «πράσινο φως».
Η γερμανική πλευρά, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να τοποθετείται ανοιχτά υπέρ της λύσης με χρήση των δεσμευμένων κεφαλαίων, επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο, ενώ κάποιες χώρες προσφέρονται να μοιραστούν το ρίσκο ή να εγγυηθούν μέρος της χρηματοδότησης σε περίπτωση συμφωνίας. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αρκετοί ηγέτες υποστηρίζουν ότι η επιλογή αποφεύγει να αυξήσει το ευρωπαϊκό χρέος και εξασφαλίζει τη συνέχεια της στήριξης προς την Ουκρανία.
Η Σύνοδος βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο: αν οι Ευρωπαίοι δεν συμφωνήσουν, η Ουκρανία κινδυνεύει να εξαντλήσει τους πόρους της το 2026· αν συμφωνήσουν χωρίς ασφάλειες, ανοίγουν νομικές και γεωπολιτικές πληγές που μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες. Οι ηγέτες καλούνται να εξισορροπήσουν την επιτακτική ανάγκη στήριξης του Κιέβου με την ανάγκη νομικής θωράκισης και αμοιβαίας κατανομής του ρίσκου, μια απόφαση που αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο την τύχη της ουκρανικής άμυνας αλλά και την ενότητα της ΕΕ.
Ακολουθήστε μας και στο Google news
