Μια βαθιά ρωγμή στις διατλαντικές σχέσεις προκαλεί η νέα στρατηγική ασφαλείας των ΗΠΑ, η οποία περιγράφει την Ευρωπαϊκή Ένωση ως «αντιδημοκρατική» και «σε παρακμή».
Το έγγραφο, σε συνδυασμό με το πρόσφατο αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων για την Ουκρανία, που σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους θυμίζει σε πολλά σημεία τις θέσεις του Κρεμλίνου, έχει πυροδοτήσει οργή και ανησυχία στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων.
Ο ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής του CDU, Νόρμπερτ Ρέτγκεν, δηλώνει ότι για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες οι ΗΠΑ δεν στέκονται στο πλευρό της Ευρώπης σε ζητήματα πολέμου, ειρήνης και ασφάλειας. Αν και ο ίδιος θεωρείται παραδοσιακός υπέρμαχος των διατλαντικών δεσμών, αναγνωρίζει ότι η πραγματικότητα έχει αλλάξει δραματικά.
Ο Gerald Knaus, ιδρυτής της δεξαμενής σκέψης «European Stability Initiative», κάνει λόγο για «ανησυχητική βαρβαρότητα» στις διατυπώσεις της Ουάσιγκτον. Σημειώνει ότι το κείμενο απεικονίζει μια Αμερική που επιδιώκει να αλλάξει την πολιτική κατεύθυνση της Ευρώπης, ενισχύοντας πολιτικά κόμματα που αυτοπροσδιορίζονται ως «πατριωτικά» –δηλαδή δυνάμεις που συχνά αμφισβητούν βασικούς θεσμούς της ΕΕ.
Κατά τον Knaus, η κατάσταση συνιστά «τη μεγαλύτερη κρίση για τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες από το 1948». Η εκτίμησή του βασίζεται στη σύμπτωση τριών παραγόντων: στην άνοδο ευρωσκεπτικιστικών και αντισυστημικών κομμάτων όπως το AfD, στη διαρκή απειλή της Ρωσίας απέναντι στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας, και τώρα στην ανοιχτή αμφισβήτηση της Ευρώπης από την ίδια την αμερικανική κυβέρνηση.
Παρά τη σκληρή φρασεολογία, το Βερολίνο επιλέγει χαμηλούς τόνους. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιοχάν Βάντεφουλ υπογραμμίζει ότι το έγγραφο θα μελετηθεί προσεκτικά, αλλά η Γερμανία δεν χρειάζεται «εξωτερικές υποδείξεις» για τον τρόπο που λειτουργεί το δημοκρατικό της σύστημα. Ακόμη πιο ξεκάθαρος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Σεμπάστιαν Χίλε, που κάνει λόγο για «ιδεολογικές κατηγορίες» περί λογοκρισίας.
Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι το Βερολίνο οφείλει να υιοθετήσει πιο αποφασιστική στάση έναντι του Ντόναλντ Τραμπ. Η συμπρόεδρος της Αριστεράς, Ινες Σβέρντνερ, τονίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «δεν είναι πλέον αξιόπιστος εταίρος» και ότι η Γερμανία δεν πρέπει να εθελοτυφλεί. Άλλοι όμως προειδοποιούν ότι μια σκληρή γραμμή μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον δίαυλο επικοινωνίας του καγκελαρίου Μερτς με την Ουάσιγκτον, έναν δίαυλο που θεωρείται κρίσιμος.
Την ίδια στιγμή, το AfD χαιρετίζει ανοιχτά τη νέα αμερικανική στρατηγική, βλέποντας σε αυτήν μια ευκαιρία να αποκτήσει πολιτικό πλεονέκτημα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται πλέον μεταξύ ενός σημείου καμπής και της ανάγκης για αυτοσυγκράτηση: πρέπει να προστατεύσει τα δημοκρατικά της θεμέλια, χωρίς να διαρρήξει έναν συμμαχικό δεσμό που παραμένει, έστω εύθραυστα, απαραίτητος για την ασφάλειά της.
Ακολουθήστε μας και στο Google news