Εμπλέκεται τελικά ο Ζελένσκι στο σκάνδαλο διαφθοράς; Το ερώτημα επανέρχεται δυναμικά, καθώς νέες ηχογραφήσεις που ήρθαν στο φως θεωρούνται ιδιαίτερα αποκαλυπτικές.
Κάθε νέα διαρροή επαναφέρει στο προσκήνιο την υπόθεση διαφθοράς στην Ουκρανία, εντείνοντας την αμφιβολία των πολιτών σχετικά με το κατά πόσο ο πρόεδρος είχε γνώση των εξελίξεων. Οι συγκεκριμένες ηχογραφήσεις δημοσιεύτηκαν από την Ukrainska Pravda στις 28 Απριλίου και την 1η Μαΐου.
Οι καταγραφές αυτές φέρονται να αποτελούν μέρος έρευνας του εθνικού γραφείου καταπολέμησης διαφθοράς για ένα εκτεταμένο σχέδιο υπεξαίρεσης ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, με επίκεντρο την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom. Η έρευνα ξεκίνησε το προηγούμενο έτος και θεωρείται η μεγαλύτερη υπόθεση διαφθοράς κατά τη διάρκεια της προεδρίας Ζελένσκι. Οι απομαγνητοφωνήσεις συνομιλιών μεταξύ εμπλεκομένων αφήνουν υπαινιγμούς που φτάνουν έως και στον ίδιο τον πρόεδρο.
Σύμφωνα με αναλυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν οι υποψίες, το σκάνδαλο ενδέχεται να επηρεάσει σοβαρά τις πολιτικές επιλογές του Ζελένσκι, με πιθανές ευρύτερες συνέπειες. Η υπόθεση απέκτησε ιδιαίτερη βαρύτητα από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν απομακρύνθηκε στενός συνεργάτης του προέδρου, γεγονός που ερμηνεύτηκε από ορισμένους ως αποτέλεσμα διεθνών πιέσεων, ιδίως από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο.
Οι ηχογραφήσεις περιλαμβάνουν συνομιλίες υψηλόβαθμων αξιωματούχων που φέρονται να συζητούν εκτεταμένα δίκτυα δωροδοκιών. Ως βασικός οργανωτής παρουσιάζεται ο Τιμούρ Μίντιτς, στενός συνεργάτης του Ζελένσκι και συνιδιοκτήτης της εταιρείας Kvartal 95, ο οποίος φέρεται να έχει διαφύγει στο Ισραήλ μετά την απομάκρυνσή του. Στους υπόπτους συγκαταλέγονται επίσης πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργοί που σχετίζονται με τον ενεργειακό τομέα.
Αναφορές εντοπίζονται και στον Αντρίι Γερμάκ, πρώην επικεφαλής του προεδρικού επιτελείου, καθώς και στον Ρουστέμ Ουμέροφ, νυν γραμματέα του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας. Οι συνομιλίες υποδεικνύουν στενές σχέσεις μεταξύ των εμπλεκομένων, ενώ προστίθενται νέα στοιχεία για το πώς κεφάλαια από κρατικά συμβόλαια κατευθύνθηκαν στην κατασκευή πολυτελών κατοικιών στην περιοχή Kozyn κοντά στο Κίεβο.
Η υπόθεση περιλαμβάνει και καταγγελίες ότι χρήματα διοχετεύτηκαν για την οικοδόμηση κατοικιών για πολιτικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων και ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός Τσερνίσοφ. Παρά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, το γραφείο του προέδρου δεν έχει προβεί σε επίσημη τοποθέτηση, γεγονός που προκαλεί τρμοφμή γμια σκέψη.
Ειδικοί και πολιτικοί αναλυτές τονίζουν ότι πρόκειται για ζήτημα πολιτικής ευθύνης, δεδομένου ότι τα πρόσωπα που αναφέρονται ανήκουν στον στενό κύκλο του προέδρου. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι οι ενέργειές τους δύσκολα θα πραγματοποιούνταν χωρίς την ανοχή ή γνώση της ηγεσίας.
Ο ίδιος ο Ζελένσκι δεν έχει κατηγορηθεί επισήμως, ωστόσο οι αναφορές στις συνομιλίες, όπως η χρήση του υποκοριστικού «Βόβα», ενισχύουν τις υποψίες. Παράλληλα, γίνεται λόγος για επικοινωνία του προέδρου με αξιωματούχους που εμπλέκονται στις συνομιλίες.
Αν αποδειχθεί εμπλοκή, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές τόσο νομικά όσο και πολιτικά. Αν και εν ενεργεία πρόεδρος δεν διώκεται ποινικά, ενδέχεται να αντιμετωπίσει διαδικασίες μετά τη λήξη της θητείας του. Βραχυπρόθεσμα, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες, ωστόσο μακροπρόθεσμα θα μπορούσαν να επηρεάσουν ακόμη και την απόφασή του να είναι εκ νέου υποψήφιος.
Η υπόθεση επεκτείνεται και στον Γερμάκ, ο οποίος ερευνάται χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες, ενώ παραιτήθηκε μετά από έρευνες στις εγκαταστάσεις του. Παράλληλα, ο Ουμέροφ αντιμετωπίζει πιέσεις για αναστολή καθηκόντων λόγω πιθανών δεσμών με τον Μίντιτς.
Τέλος, οι αποκαλύψεις συνδέονται και με την εταιρεία drones Fire Point, η οποία φέρεται να σχετίζεται με τον Μίντιτς, ενώ εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο εθνικοποίησής της. Οι συνομιλίες δείχνουν επίσης πιθανή επιρροή του Μίντιτς σε κυβερνητικούς διορισμούς, γεγονός που ενισχύει την εικόνα ενός εκτεταμένου δικτύου εξουσίας και επιρροής στο εσωτερικό της ουκρανικής κυβέρνησης.
