Σήμερα, 18 Ιουλίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία θυμάται τον Άγιο Αιμιλιανό, μια μορφή που έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτη. Η καταγωγή του ήταν από το Δορόστολο, μια πόλη της Θρακικής Μοισίας, και η ζωή του σημαδεύτηκε από τη σύγκρουση ανάμεσα στην πίστη του στον Χριστό και το σκληρό ειδωλολατρικό περιβάλλον γύρω του.
Σύμφωνα με τις πηγές, ο Αιμιλιανός ήταν δούλος σε έναν φανατικό ειδωλολάτρη – αν και κάποιες παραδόσεις αναφέρουν πως ήταν γιος ενός τοπικού αξιωματούχου που ονομαζόταν Σαββατιανός. Όταν ο κύριός του έμαθε για τη χριστιανική του πίστη, έγινε έξαλλος. Τον έβρισε με τον χειρότερο τρόπο και τον μαστίγωσε χωρίς οίκτο. Κι ακόμα, τον προειδοποίησε πως αν δεν απαρνιόταν τον Χριστό, τον περίμεναν πολύ πιο σκληρά βασανιστήρια.
Εκείνος όμως όχι μόνο δεν πτοήθηκε, αλλά η φλόγα της πίστης του φούντωσε ακόμα περισσότερο. Την επομένη κιόλας μέρα, ο Αιμιλιανός μπήκε σ’ έναν ειδωλολατρικό ναό και με ένα σφυρί έκανε κομμάτια όλα τα αγάλματα που βρίσκονταν εκεί. Οι ιερείς, έξαλλοι από οργή, τον άρπαξαν αμέσως και τον οδήγησαν στο δικαστήριο.
Ο κύριός του, μόλις πληροφορήθηκε το συμβάν, έσπευσε κι εκείνος στο κριτήριο. Αφού τον καταράστηκε για την αποκοτιά του, απαίτησε από τον Αιμιλιανό να αρνηθεί τον Χριστό χωρίς δεύτερη κουβέντα. Η απάντηση του νεαρού όμως ήταν ψύχραιμη και γεμάτη θάρρος. Του είπε με ένα χαμόγελο ότι σε όλα τα άλλα μπορεί να τον διατάξει και θα τον υπακούσει, όμως την πίστη του δεν έχει δικαίωμα να την αγγίξει. Σε αυτήν, έναν μόνο Κύριο αναγνωρίζει: τον Ιησού Χριστό. Αυτός εξουσιάζει και την ψυχή και το σώμα του και ποτέ δεν θα τον αρνηθεί.
Ο άρχοντας, μην αντέχοντας το θράσος του – όπως το έβλεπε εκείνος – τον χαστούκισε γεμάτος μίσος. Ακολούθησαν φρικτά μαρτύρια και στο τέλος τον έριξαν στη φωτιά. Εκεί ο Αιμιλιανός άφησε την τελευταία του πνοή, μένοντας πιστός μέχρι το τέλος.
Τη σορό του Αγίου την περισυνέλεξε και την έθαψε με κάθε επισημότητα η ίδια η σύζυγος του ειδωλολάτρη άρχοντα. Η γυναίκα αυτή, όπως αποκαλύφθηκε, ήταν κρυπτοχριστιανή. Μια συγκινητική λεπτομέρεια που δείχνει πως η πίστη μπορούσε να βρει έδαφος ακόμα κι εκεί που κανείς δεν το φανταζόταν.
Σήμερα, όσοι φέρουν το όνομα Αιμιλιανός, Αιμίλιος, Αιμιλιανή, Έμμυ ή Αιμιλία έχουν την τιμητική τους και γιορτάζουν τη μνήμη του.
Το απολυτίκιο του Αγίου:
Ήχος δ’. Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ.
Ως προσφορά και ολοκάρπωμα θείον, διά πυρός προσενέχθεις τω Δεσπότη, τοις όμβροις των χαρίτων σου ευφραίνεις νυν ημάς, πυρ γαρ το ουράνιον, τη ψυχή περιφερών, ώσπερ αύραν έφερες, την κατάφλεξιν Μάρτυς. Αλλά μη παύση πάντοτε φρουρείν, τους σε τιμώντας, Αιμιλιανέ ένδοξε.